II SA/Rz 113/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dotyczących realizacji przedsięwzięcia - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. A. C. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dotyczących realizacji przedsięwzięcia w postaci budowy obwodnicy miasta D. wniosła o zwolnienie od tej opłaty. Wskazała, że nie jest w stanie jej uiścić, bowiem jest samotną matką wychowującą dwójkę dzieci w wieku 12 lat. Jej dochód z pracy to 1400 zł, a ponadto uzyskuje jeszcze świadczenie alimentacyjne na dzieci, po 500 zł na każde z nich. Skarżąca jest współwłaścicielką działki o pow. 2,24 ha. Uzyskiwane środki pieniężne często nie wystarczają na bieżące potrzeby, co zmusza ją do korzystania z pomocy rodziny. Wniosek złożony następnie na urzędowym formularzu (PPF) zawierał z kolei następujące dane: wynagrodzenie za pracę – 1537,72 zł, rata z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek – 563 zł, media, wywóz śmieci, kanalizacja – 170 zł, opłaty za prąd i gaz – 550 zł. A. C., wobec niewystarczającej ilości potrzebnych do rozpoznania jej wniosku danych, wezwano do ich uzupełnienia w zakresie średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie rodziny, utrzymanie domu, z tytułu korzystania z telefonu, wskazania posiadanych pojazdów mechanicznych i kosztów ich utrzymania, podania celów, na realizację których wymieniona zaciągnęła podane we wniosku kredyty i pożyczki, jak też ich wysokość. Wnioskodawczyni wezwana została także do wyjaśnienia kwestii związanej z pomocą uzyskiwaną przez nią od rodziny (średnia miesięczna wysokość środków pieniężnych z tego tytułu oraz stopień pokrewieństwa wobec darczyńców), jak też do podania, czy z posiadanej nieruchomości rolnej uzyskuje jakiś dochód. Wezwanie dotyczyło także przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych strony. A. C. do wyznaczonego jej siedmiodniowego terminu na wykonanie wspomnianego wezwania nie udzieliła żądanych danych, jak też nie nadesłała wskazanych dokumentów (termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 11 marca 2016 r.). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Strona postępowania sądowego obowiązana jest zasadniczo do uiszczenia związanych z nim kosztów, o czym stanowi art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wyjątkowo jednak może ona uzyskać wsparcie w ramach instytucji prawa pomocy. Jest to możliwe tylko wówczas, gdy wykaże, że spełnia określoną w ustawie procesowej – P.p.s.a. przesłankę powyższego. Niniejszy wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem przyznania częściowego prawa pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tego rodzaju pomoc strona otrzymuje wówczas, kiedy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem udowodnienia, że znajduje się właśnie w takiej sytuacji strona powinna przedstawić w sposób pełny dane dotyczące jej stanu rodzinnego, majątku i dochodów, na co wyraźnie wskazuje brzmienie art. 252 § 1 P.p.s.a. Jeśli jednak będą one niejasne bądź też niewystarczające do rozpoznania wniosku, ustawodawca dał możliwość – w art. 255 P.p.s.a. – wezwania strony o ich uzupełnienie, w tym o przedłożenie stosownych dokumentów na ich potwierdzenie. Osoba wezwana w powyższym trybie do podania dodatkowych informacji czy nadesłania dokumentacji winna udzielić wyczerpującej odpowiedzi. Tylko bowiem w takim wypadku możliwe jest rzetelne przeanalizowanie jej oświadczenia i zdecydowanie, czy zasługuje na zastosowanie wobec niej odstępstwa do wspomnianej na wstępie zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Jeśli jednak strona udziela lakonicznych tylko informacji i nie dokonuje uzupełnienia w tym zakresie, pomimo wezwania jej do tego, to wówczas trudno przyjąć, że wykazała, aby spełniała przesłankę przyznania prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. A. C. nie odpowiedziała w ogóle na skierowane do niej wezwanie. Tym samym nie wyjaśniła dogłębnie swojej sytuacji finansowej. Nie podała mianowicie wysokości poszczególnych, ponoszonych przez nią co miesiąc wydatków. Ponadto, nie wskazała, czy uzyskuje jakiś dochód z posiadanej nieruchomości rolnej oraz wielkości wsparcia otrzymywanego od członków rodziny. Nie nadesłała także wyciągów z rachunków bankowych celem zweryfikowania swoich dochodów i wydatków. Milczenie strony musiało skutkować przyjęciem, że nie udowodniła ona, by nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych przyczyn odmówiono zwolnienia jej od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.