II SA/Rz 1132/12

17.01.2013 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 17.01.2013 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od pełnej wysokości kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej na postanowienie, Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z [...].09.2012 r., nr [...], o przekazaniu wniosku do rozpoznania według właściwości, - postanawia – ustanowić adwokata, 1) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Sygn. II SA/Rz 1132/12 Uzasadnienie Skarżąca Z. M. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1132/12 zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej zwany WSA) o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Sprawa ta dotyczy skargi wyżej wymienionej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. Postanowienie to zostało wydane w sprawie przekazania wniosku według właściwości. W oparciu o treść wniosku PPF oraz nadesłane dodatkowe oświadczenia ustalono następujący stan majątkowy wnioskodawczyni : Skarżąca żyje sama, przez co wszystkie koszty jej życia musi pokrywać samodzielnie (pismo strony z dnia 10 stycznia 2013 r.). Skarżąca nie posiada wartościowych składników majątkowych w postaci nieruchomości, mieszkania, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów majątkowych o wartości powyżej 3000 euro. Z. M. utrzymuje się z emerytury w wysokości 2700 zł. Z kwoty tych dochodów wnioskodawczyni pokrywa raty udzielonych pożyczek i kredytów. Skarżąca jest zadłużona z tego tytułu na łączną kwotę 39’830 zł. Związane z tym obciążania wynoszą w skali miesiąca kwotę ok. 1000 zł. Skarżąca twierdzi, że zaciągnięte pożyczki były konieczne. Stan zdrowia zrujnował bowiem jej finanse. W związku ze swym stanem zdrowia skarżąca wydaje poważne sumy na zakup leków. Dodatkowo zmuszona jest wynajmować lokal mieszkalny. Stwierdzono co, następuje : Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Strona w niniejszej sprawie ubiega się o przyznanie prawa pomocy w najszerszych granicach tej instytucji gdyż żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego. Warunki przyznania prawa pomocy w tych szerokich granicach ustala treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu osoba ubiegająca się o to prawo powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wypada dodać, że na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy też podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach bardzo wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika, skutkuje pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Koszty sądowe niniejszej sprawy nie przekraczają możliwości finansowych strony skarżącej. Koszty te nie należą do szczególnie wysokich gdyż kwota wpisu sądowego wynosi 100 zł. Ewentualne przyszłe koszty sądowe w postaci opłaty kancelaryjnej, czy wpisów sądowych od wnoszonych środków odwoławczych, nie powinny przekraczać jednorazowo uiszczonego wpisu sądowego. Dlatego zdaniem rozpoznającego wniosek, nie naruszy chronionej przez p.p.s.a. zdolności majątkowej skarżącej pokrycie kwoty wpisu sądowego oraz przyszłych mogących powstać w toku rozpoznawania skargi obciążeń finansowych. Należy zgodzić się, że budżet strony obciążają liczne zobowiązania finansowe lecz jednocześnie nie można zapomnieć że koszty sądowe jako daniny publicznoprawne powinny być zaspokajane przez strony postępowania w pierwszej kolejności. Wypada też dodać, że przyznanie kredytów i pożyczek przez instytucje bankowe świadczy w pewnej mierze przeciwko zwolnieniu od kosztów sądowych. Niewątpliwie Skarżąca wypełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem rozpoznającego wniosek, Jej możliwości finansowe przekracza ustanowienie w sprawie adwokata. Wynagrodzenie adwokackie jest ustalane pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem. Wynagrodzenie to nie wynosi mniej niż 240 zł za reprezentowanie strony przed sądem pierwszej instancji. Nawet tej symbolicznej kwoty wynagrodzenia adwokackiego, strona nie byłaby w stanie uiścić albowiem nie posiada własnego lokalu, zaś jej stan zdrowia wymaga zakupu lekarstw. Ponadto uzyskiwane świadczenia są pomniejszane ze względu na obowiązek spłaty rat kredytów i pożyczek bankowych. Na podstawie opisanych okoliczności można stwierdzić, że zobowiązania te zostały zaciągnięte aby zachować poziom utrzymania koniecznego. Na podstawie analizy uzasadnienia wniosku PPF należy sądzić, że strona nie może liczyć na materialną pomoc od swej najbliższej rodziny. Z tej przyczyny wynagrodzenie adwokackie przyczyniłoby się w sposób istotny do obniżenia warunków, w jakich żyje skarżąca. Wnioskodawczyni zdołała wykazać, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów finansowych generowanych przez wszczęte postępowanie. Z wyżej przytoczonych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy, poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.