II SA/Rz 1132/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekazania wniosku według właściwości I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata B. K. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Burmistrz [...] przekazał według właściwości Starostwu Powiatowemu [...] (Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru) wniosek Z. M. z dnia 31 marca 2012 r., w którym wyżej wymieniona zwracała się o udzielenie informacji dotyczącej podmiotu zarządzającego od 1945 r. parcelą gruntową l. kat. 34 i parcelami budowlanymi nr 34 i 35 położonymi w B. W uzasadnieniu organ podniósł, że to Starosta [...] prowadzi ewidencję gruntów i budynków dla obrębu [...], dlatego to on właściwy jest do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Z. M. złożyła zażalenie na to postanowienie, opisując w nim dokładnie sytuację prawną odnoszącą się do wymienionych we wniosku działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO, Kolegium) postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchyliło kwestionowane postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w niniejszej sprawie, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), określanej dalej jako "k.p.a." W motywach Kolegium zwróciło uwagę na fakt, iż z dniem 11 kwietnia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), której art. 1 pkt 12 zmienił brzmienie przepisu art. 65 § 1 k.p.a. Od tej daty, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uznaje, iż jest niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest do niezwłocznego przekazania tego podania organowi właściwemu, zawiadamiając jednocześnie o tym fakcie wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zaś zawierać uzasadnienie. Natomiast w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, prawidłową formą uznania się przez dany organ za niewłaściwy co do wniesionego podania stanowiło wydanie postanowienia, na które służyło zażalenie do organu wyższego stopnia. W dacie wydania kwestionowanego postanowienia organu I instancji tzn. [...].04.2012 r. brak było zatem, zdaniem Kolegium, podstaw prawnych do przekazania wniosku Z. M. w takiej właśnie sformalizowanej formie ( tj. postanowienia). Z powyższych względów SKO uznało za zasadne wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Z. M. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zwróciła uwagę na zbyt długi okres oczekiwania na informację o niewłaściwości Burmistrza [...]. Ponadto ponowiła przedstawioną w zażaleniu argumentację dotyczącą sytuacji prawnej działek, których dotyczył wniosek z dnia 31 marca 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej Kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, na co wskazuje z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), natomiast jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badanie legalności aktów wydanych przez organy administracji publicznej sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowanych w konkretnej sprawie przepisów prawa materialnego (w tym ich wykładni), jak też przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Kontrola zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. doprowadziła do stwierdzenia, iż jest ono zgodne z prawem, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi. Rozstrzygnięciem tym Kolegium uchyliło postanowienie Burmistrza [...] o przekazaniu wniosku skarżącej według właściwości Starostwu Powiatowemu [...]. We wniosku tym Z. M. domagała się udzielenia informacji dotyczącej podmiotu zarządzającego od 1945 r. parcelą gruntową nr 34 oraz parcelami budowlanymi nr: 34 i 35 położonymi w B. oraz na jakiej podstawie sprawowany jest ten zarząd. Burmistrz [...] uznając, że nie jest właściwy do rozpatrzenia powyższego żądania przekazał je w dniu [...] kwietnia 2012 r. - w formie postanowienia – organowi właściwemu tj. Staroście Powiatowemu [...] jako prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków dla obrębu [...]. Uchylając powyższe postanowienie organu I instancji i umarzając postępowanie w sprawie SKO uznało, iż zostało ono wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z oceną organu odwoławczego należy się zgodzić. Do dnia 10 kwietnia 2011r. art. 65 § 1 k.p.a. brzmiał następująco: "Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie." W dniu 11 kwietnia 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), która (w art. 1 pkt 12) dokonała nowelizacji wskazanego przepisu. W jej następstwie otrzymał on brzmienie: "Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie". W tym miejscu należy zaznaczyć, że wspomniana ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, co skutkuje koniecznością stosowania nowych przepisów z dniem jej wejścia w życie tj. 11 kwietnia 2011 r. Oznacza to zatem, że od tej daty przekazanie podania organowi właściwemu do jego rozpatrzenia nie wymaga ani też nie może nastąpić poprzez wydanie w tym przedmiocie postanowienia, jak też decyzji czy innego aktu administracyjnego. Następuje zaś w drodze zwykłego pisma – czynności materialno-technicznej, o której organ ma obowiązek zawiadomić składającego podanie wraz z odpowiednim uzasadnieniem. Warto zwrócić uwagę, że w myśl art. 19 k.p.a. organy administracji obowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości tak rzeczowej jak i miejscowej. Jeśli więc organ stwierdzi, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy objętej konkretnym podaniem, wówczas jego zadaniem jest przekazanie tego podania organowi, którego właściwością sprawa ta jest objęta. Przy czym, jak już zaznaczono, od dnia 11 kwietnia 2011 r. niedopuszczalne jest wydanie w tym przedmiocie zaskarżalnego w drodze zażalenia postanowienia, natomiast obowiązującą formą jest zwykłe pismo. O fakcie przekazania organ musi zaś zawiadomić wnoszącego podanie, które to zawiadomienie powinno wskazywać organ właściwy w sprawie. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że wobec obecnie obowiązujących przepisów Burmistrz [...] nie miał podstaw, by wniosek Z. M. - dotyczący danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] - przekazać organowi właściwemu (Staroście Powiatowemu [...]) w formie postanowienia. Prawidłowo SKO uznało, iż postanowienie to wydane zostało bez podstawy prawnej, a tym samym dotknięte jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Słusznie też rozpoznając zażalenie na ten akt organ II instancji wyeliminował go z obrotu prawnego, umarzając jednocześnie postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Skoro bowiem brak jest obecnie podstawy prawnej do przekazania podania według właściwości w formie postanowienia, to należy uznać, że nie istnieje równocześnie przedmiot postępowania. Przekazanie takie następuje bowiem w drodze pisma. Rozstrzygnięcie to odpowiada treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (stosowanego do postanowień z mocy art. 144 k.p.a.), w myśl którego organ II instancji uchylając decyzję umarza jednocześnie postępowanie pierwszej instancji. Sąd podkreśla, że przedmiot jego kontroli w niniejszym postępowaniu stanowiły jedynie kwestie formalne przekazania podania skarżącej do organu zgodnie z właściwością i oceny legalności formy prawnej, w której to nastąpiło. Sąd, z uwagi na granice sprawy wyznaczone zaskarżonym postanowieniem, nie mógł natomiast objąć badaniem legalności podnoszonych przez Z. M. kwestii merytorycznych, dotyczących losów prawnych działek wymienionych w jej wniosku z dnia 31 marca 2012 r., a tym samym nie mógł odnieść się do zarzutów podniesionych przez nią w skardze. Odnosząc się natomiast do zarzutu zbyt długiego okresu oczekiwania na informację o niewłaściwości Burmistrza [...] należy podnieść, że jest on tylko częściowo zasadny. Wniosek Z. M. wpłynął do powyższego organu dnia 5 kwietnia 2012 r., a już w dniu [...] kwietnia 2012 r. organ ten przekazał go zgodnie z właściwością, wysyłając do wnioskodawczyni niezwłocznie wydane w tym przedmiocie postanowienie, które doręczone jej zostało do rak własnych w dniu 16 kwietnia 2012 r. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało zażalenie Z. M. otrzymane dnia 30 kwietnia 2012 r. dopiero w dniu [...] września 2012 r., jednak opóźnienie to nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Biorąc więc pod uwagę, że kwestionowane skargą postanowienie SKO odpowiada prawu, skargę tę należało oddalić stosownie do art. 151 P.p.s.a. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a.