II SA/Rz 1134/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej rozgraniczenie nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] października 2006 r. nr [...]. II SA/Rz 1134/06 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...]z dnia [...] listopada 2006 roku , które po rozpatrzeniu wniosku H. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy ,utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2006 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 1999 roku [...] i [...] . Z akt sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że wymienioną decyzją Wójt Gminy , po rozpoznaniu wniosku H. F. , zatwierdził rozgraniczenie działek ewidencyjnych nr 657 i 698 z działkami 595i 588 , położonymi w C. gm. T., doręczając ją H. i J. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ,decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Kolejną decyzją z [...] marca 2005 roku [...] wydaną na skutek rozpatrzenia wniosku H. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy , uchyliło decyzję własną z [...] stycznia 2005 i umorzyło postępowanie. W wyniku rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargi H. F., wyrokiem z dnia 6 czerwca 2006 roku II SA/Rz 418/05 uchylone zostały obie wymienione decyzje SKO. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że uchylił decyzje z innych przyczyn, niż wskazane w skardze. Decyzje te bowiem nie były doręczone E. K., aktualnej właścicielce działek objętych decyzją rozgraniczeniową , w wyniku czego, bez własnej winy pozbawiona została udziału w postępowaniu. Sąd zalecił, by prowadząc ponownie postępowanie w sprawie z wniosku H. F. o stwierdzenie nieważności , Kolegium, uwzględniło uwagi Sądu prawidłowo doręczając swoje rozstrzygnięcia. W ponownym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że o tym, czy komuś przysługuje przymiot strony przesądzają przepisy prawa materialnego. Z żądaniem stwierdzenia nieważności mógł wystąpić właściciel / współwłaściciel/ lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętych decyzją o rozgraniczeniu. Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu nie mogą być osoby, które przeniosły swoje prawa na rzecz innej osoby. W ocenie organu wniosek H. F. nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. bowiem aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] lipca 2000 roku H. i J. F. przenieśli własność działek nr 657 i 698 na rzecz swojej córki E. K., która w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu C. oraz w Kw. [...] figuruje jako właścicielka tych działek. Organ przytoczył przepis art. 157 § 2 k.p.a. , który stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia ` nieważności wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 157 § 3, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Odmawia się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych , gdy z takim wnioskiem wystąpi osoba nie posiadająca przymiotu strony postępowania administracyjnego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. F. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła naruszenie dyspozycji art. 157 § 2 k.p.a. przez przyjęcie , że nie jest ona uprawniona do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji i że nie przysługują jej uprawnienia strony w postępowaniu. Odpowiadając na zarzuty odwołania organ odwoławczy stwierdził, że H. F. występowała w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy jako strona postępowania, ponieważ legitymowała się dokumentem własności w stosunku do działek 657 i 698 . Posiadany tytuł własności , wraz z mężem zbyła na rzecz córki E. K. na podstawie aktu notarialnego z [...] lipca 2000. Oznacza to, że z tym dniem utraciła prawa do wymienionych działek, a Kolegium uznało, że w obecnym stanie sprawy H. F. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Skarga H. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest w istocie powtórzeniem odwołania. Skarżąca zarzuca naruszenie dyspozycji art. 157 §2 k.p.a. przez błędne przyjęcie , że nie jest uprawniona do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji i że nie przysługują jej uprawnienia strony w postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Bezspornym w sprawie jest fakt, że decyzją nr [...] i [...] z [...] grudnia 1999 roku Wójt Gminy , po rozpoznaniu wniosku H. F. , zatwierdził rozgraniczenie działek o nr. ewid. 657 i 698 z działkami o nr ewid. 595 i 588 położonymi w C. gm. T. doręczając ją H. i J. F. Decyzją stała się ostateczna w dniu 21 grudnia 1999 roku. Aktem notarialnym nr [...] z dnia [...] lipca 2000 roku H. i J. F. przenieśli umową darowizny własność m.in. działek nr 657 i 698 na rzecz swojej córki E. K. W dniu [...] grudnia 2004 roku H. F. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść przepisu art. 157 § 2 k.p.a. , który stanowi ,że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony. Organ wyraził pogląd, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie pochodzi od strony w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. wskazując, że H. F. przeniosła na córkę własność działek , które były przedmiotem rozgraniczenia. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 pkt. 1 – 7,której wystąpienie powoduje stwierdzenie jej nieważności z mocą wsteczną, a więc zawsze nawiązuje do stanu prawnego z dnia wydania wadliwej decyzji. Przepis art. 157 § 2 k.p.a. stanowi, że prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji/ vide : wyrok NSA z 12 stycznia 1994 II S.A./2164/92, ONSA 1995nr 1 poz. 32, wyrok NSA z 1 grudnia 1999 IV S.A. 2520/98 Lex nr 48669, wyrok SN z 26 maja 2000 I CKN 1183/99 Lex 51631, wyrok WSA14.09.2004 II S.A. 2160/03 Lex 160419 /. Również w wyroku z dnia 6 lipca 2006 roku –II OSK 919/05 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że " to, że strona zbyła nieruchomość ,która była przedmiotem postępowania zwykłego , nie oznacza, że tym samym nie ma ona legitymacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym". W świetle powyższego – w ocenie Sądu, H. F. jest legitymowana do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] i [...] z [...] grudnia 1999 roku , bowiem była stroną postępowania rozgraniczeniowego, które toczyło się na jej wniosek. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji rozstrzygnięcie sprawy następuje po przeprowadzeniu przez właściwy organ czynności dowodowych , a wynikiem wyjaśnienia okoliczności sprawy będzie albo ujawnienie istnienia przesłanek nieważności decyzji wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1, albo stwierdzenie, że przesłanki te nie występują i decyzja jest prawidłowa. W postępowaniu ponownym ,w sprawie z wniosku H. F. , organ uwzględni powyższe uwagi Sądu oraz rozpatrzy wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wójta Gminy. Wskazując na powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt.1 lit.a P.p.s.a.