II SA/Rz 1137/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-06-26

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Ryszard Bryk, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była zgodna z prawem, mimo że organ pierwszej instancji nie pouczył strony o możliwości złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności zgodnie z art. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego była zgodna z prawem, ponieważ organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązku poinformowania strony o możliwości złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności zgodnie z art. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz nie zastosował się do wymogów formalnych wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, co uzasadniało uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca J. D. złożyła wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, dołączając orzeczenia o II grupie inwalidzkiej z lat 1982-1991. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak dowodu, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne, w tym art. 9 k.p.a., nie informując strony o możliwości złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. D., uznając decyzję kasacyjną Kolegium za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2006r, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] września 2006r. nr [...] odmawiającej świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 17 pkt 1 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 16 ust. 3 w związku z art. 23 ust. 1 i ust. 4 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) i § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzją z dnia [...] września 2006r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej po rozpatrzeniu wniosku nr [...] złożonego w dniu 22 czerwca 2006r. przez J. D. odmówiło przyznania wnioskodawczyni świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się-orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W jej motywach organ I instancji wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Podano, że J. D. posiada orzeczenie II grupy inwalidzkiej od 1982r. Odpowiada ono umiarkowanemu stopniu niepełnosprawności i w orzeczeniu podkreślono, że inwalidztwo istnieje od okresu zatrudnienia, jednak orzeczenie nie określa czy niepełnosprawność powstała powyżej czy poniżej 21 roku życia. Odwołanie od tej decyzji wniosła J. D. Wskazała w nim, że orzeczenie o ustaleniu II grupy inwalidzkiej nie odzwierciedla faktycznego stanu zdrowia, ponieważ urodziła się z wadą kręgosłupa na dowód czego dołączyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego, że inwalidztwo powstało przed ukończeniem 16 roku życia i jest to wada wrodzona. Odwołująca się wniosła o ponowne rozpatrzenie i o zmianę decyzji w sprawie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, przesyłając do Kolegium odwołanie wraz z aktami sprawy podał, że J. D. w piśmie z dnia 2.10.2006r. uzupełniła swój wniosek o zaświadczenie lekarskie oraz dwie kserokopie informacji lekarskich potwierdzających, że występujące w jej przypadku schorzenie to lewostronna wrodzona skolioza kręgosłupa. Udostępnione przez ZUS na wniosek J. D. kserokopie orzeczeń KIZ z dnia 9.09.1982r., 17.11.1984r., 6.01.1987r., 16.12.1988r., 21.02.1991r., jednoznacznie potwierdzają zaliczenie jej do II grupy inwalidów i wyznaczają termin kolejnych badań kontrolnych. Jedno z tych orzeczeń z września 1982r. zawiera informacją, że inwalidztwo istnieje od okresu zatrudnienia jednakże bez dokładniejszego uszczegółowienia tej kwestii. W dokumentacji tej brak jest zapisu szczegółowo wskazującego na czas powstania inwalidztwa. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Kolegium postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi 1 instancji. W jej uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Ustalenie uprawnień do świadczeń rodzinnych w tym też do świadczeń opiekuńczych, jakim jest zasiłek pielęgnacyjny oraz ich wypłata stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy, następuje na wniosek - między innymi pełnoletniej osoby niepełnosprawnej przy czym uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności (ust. 4 pkt 4 lit. b cyt. artykułu) począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami- art. 24 ust. 2 cyt. ustawy. W rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) w § 6 uregulowano: 1. Postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, którego wzór określa załącznik nr 6, 2. Do wniosku należy dołączyć: - orzeczenie o niepełnosprawności albo - orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności albo * orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, * uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek pielęgnacyjny. Kolegium wskazało, że ilekroć w ustawie jest mowa o pełnoletniej osobie niepełnosprawnej oznacza to osobę pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności a także osobę, która ukończyła 75 lat - art. 3 pkt 15 ustawy. Zaś umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z art. 3 pkt 20 lit. b cyt. ustawy. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami Kolegium stwierdziło, że prawidłowe jest ustalenie przez organ I instancji, że zasiłek pielęgnacyjny nie może być przyznany osobie niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym, która nie wykaże się dołączonymi do wniosku o ustalenie prawa do tego zasiłku wymaganymi dokumentami powstania niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia -art. 16 ust. 3 ustawy. Dopóki osoba legitymująca się prawem zasiłku pielęgnacyjnego nie złoży wraz z kompletem dokumentów wymaganych do ustalenia prawa do tego świadczenia uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego nie może zostać ustalone, a postępowanie w przedmiocie ustalenia prawa do tego świadczenia nie powinno zostać zakończone wydaniem decyzji. Kolegium wskazało, że organ I instancji wydał decyzję, mimo iż do wniosku nie zostały dołączone wymagane dokumenty - art. 16 ust. 3 i art. 23 ust. 2 pkt 4b ustawy oraz § 6 ust. 2 pkt 1-3 w/w rozporządzenia. Decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem tych przepisów i dlatego też na podstawie art. 138 § 2 kpa należało ją uchylić. Podkreślono, że dla rozstrzygnięcia o zasadności zgłoszonego wniosku konieczne jest uprzednie ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości istnienia stopnia niepełnosprawności, jak również czy niepełnosprawność J. D. powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, zaś rozstrzygnięcie tej kwestii nie jest możliwe w oparciu o zawarty w aktach sprawy materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie nie zostały dołączone do akt wymagane dokumenty i obowiązkiem organu pierwszej instancji było zgodnie z art. 9 kpa poinformowanie J. D. o możliwości stworzonej art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem osoby posiadające ... orzeczenie o niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności..., dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do § 13 ust. 2 wydanego na podstawy cyt. ustawy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawierać musi między innymi datę lub okres powstania niepełnosprawności, niezależnie od daty lub okresu powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Skargę na tą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła J. D. Wskazała, że w dniu 20.06.2006r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, mimo złożenia wszystkich dokumentów dostała decyzję odmowną. Jako powód podano, że brak było zapisu stwierdzającego, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia u osoby, która legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Skarżąca podkreśliła, że ma orzeczoną II grupę inwalidzką, obowiązujące wówczas przepisy nie nakazywały komisjom lekarskim zamieszczania dodatkowych informacji tj. kiedy powstała niepełnosprawność. Podała, że jej niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia i na ta okoliczność ma dokument stwierdzający fakt wrodzonej skoliozy lewostronnej z rotacją. Zdaniem skarżącej należy się jej zasiłek pielęgnacyjny i wnosi o pozytywne rozpatrzenie jej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że kasacyjne załatwienie sprawy nie przesądziło o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, ale przeciwnie stworzyło możliwość rozpatrzenia tej sprawy w sposób oczekiwany przez skarżącą a w każdym bądź razie spowodowało konieczność ponownego jej rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Przy tej kontroli bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., stan faktyczny sprawy sąd ustala na podstawie akt danej sprawy. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 20.06.2006 r., skarżąca J. D. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i do tego wniosku dołączyła orzeczenie Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 21.02.1991 r. zaliczające wymienioną do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Podano też, że inwalidztwo jest czasowe i wyznaczono termin badania kontrolnego na luty 1994 r. W dniu 1.08.2005 r. organ I instancji doręczył J. D. wezwanie opatrzone datą 19.07.2005 r. w sprawie przedłożenia kserokopii wszystkich orzeczeń o niepełnosprawności w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia rzeczonego wniosku bez rozpoznania. J. D. przedłożyła kserokopie n/w dokumentów: 1) orzeczenie Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 9.09.1982 r. zaliczające ją do drugiej grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia i stwierdzające, że inwalidztwo istnieje od okresu zatrudnienia, jest czasowe i określa termin badania kontrolnego na wrzesień 1984 r. W orzeczeniu tym również podano, że wymieniona jest niezdolna do pracy, ma niedowład lewostronny, cierpi na bóle i zawroty głowy, ma też osłabioną pamięć, 2) orzeczenie tej samej Komisji z dnia 7.11.1984 r. podtrzymujące drugą grupę inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i stwierdzające istotne pogorszenie stanu zdrowia i wyznaczające termin badania kontrolnego na grudzień 1986 r., 3) orzeczenie z dnia 6.01.1987 r. stwierdzające drugą grupę inwalidzką /inwalidztwo czasowe/, niedowład lewostronny, bóle kręgosłupa lędźwiowego i głowy, osłabienie pamięci i jednocześnie określa termin badania kontrolnego na styczeń 1989 r., 4) orzeczenia z dnia 16.12.1988 r. i 21.02.1991 r. o treści jak w punkcie 3 i określające termin badań kontrolnych na grudzień 1990 r. i luty 1994 r. Ponadto przedłożyła wynik prześwietlenia kręgosłupa z 3.08.2006 r. podpisany przez radiologa Z. B. W opisie prześwietlenia podano, że stwierdzono jednostronną wrodzoną skoliozę z rotacją w prawo kręgosłupa lędźwiowego. Potwierdza to także zaświadczenie lekarskie /bez daty/, wydane przez lekarza B. B. Skarżąca w dacie wydania zaskarżonej decyzji miała 63 lat /ur. 7.11.1942 r./. Przy takim stanie faktycznym, organ I instancji decyzją z dnia [...].09.2006 r., Nr [...] odmówił przyznania wnioskodawczyni zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ przedłożone przez wnioskodawczynię orzeczenia Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie określają czy niepełnosprawność powstała powyżej czy poniżej 21 roku życia, zaś stwierdzenie, że istnieje od okresu zatrudnienia jest nieprecyzyjne. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej /art. 138 § 2 k.p.a./ z dnia 20.10.2006 r. m. innymi przytoczył, że skoro do wniosku nie zostały dołączone dokumenty o jakich mowa w art. 16 ust. 3 i art. 23 ust. 4 pkt 4b ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. nr 228, poz. 2255, z późn. zm./ oraz w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz. U. nr 105, poz. 881, ze zm./, zwanego niżej rozporządzeniem z dnia 2.06.2005 r., zatem w takiej sytuacji sprawa nie powinna zostać zakończona wydaniem decyzji, a ponadto organ I instancji stosownie do art. 9 k.p.a. powinien poinformować wnioskodawczynię o treści art. 5a ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych /Dz. U. nr 123, poz. 776, z późn. zm./, wedle którego osoby posiadające ważne orzeczenie o niezdolności o pracy o jakim mowa w art. 5 powołanej ustawy, mogą składać do zespołu orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów, czego jednakże organ I instancji tego obowiązku prawnego nie dopełnił. Zdaniem Sądu in merito zaskarżona decyzja kasacyjna jest zgodna z prawem. Za tą konstatacją przemawia następująca argumentacja: Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym /art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych/. Z art. 23 ust. 1 i ust. 4 pkt 4b przywołanej ustawy wynika, że ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego następuje na wniosek osoby niepełnosprawnej lub osoby upoważnionej do reprezentowania pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Do wniosku wnioskodawca powinien dołączyć orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. Poruszoną kwestię rozwija § 6 rozporządzenia z dnia 2.06.2005 r., które zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zamieszczonej w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powołany przepis rozporządzenia stanowi, że postępowanie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na wniosek, a do wniosku należy dołączyć: orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności, albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenia o niepełnosprawności wydają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności /organ I instancji/ od których przysługują odwołania do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, przy czym ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych wymienia trzy stopnie niepełnosprawności, tj. znaczny, umiarkowany i lekki /art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 w/w ustawy/. Orzeczenie o niepełnosprawności ma decydujące znaczenie w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem stosownie do art. 16 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: - niepełnosprawnemu dziecku, - osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osobie, która ukończyła 75 lat, - osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Z kolei art. 5a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi, że osoby posiadające orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów oraz orzeczenia niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Skarżąca do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie dołączyła orzeczenia o niepełnosprawności. Dołączyła natomiast kilka orzeczeń wydanych przez Komisję Lekarską Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, z których wynika, że jest inwalidką drugiej grupy z ogólnego stanu zdrowia, inwalidztwo jest czasowe, jest niezdolna do pracy, a inwalidztwo istnieje od okresu zatrudnienia. Ostatnie orzeczenie jest z 1991 roku. Określenie "inwalidztwo istnieje od okresu zatrudnienia" zawarte w orzeczeniu w/w Komisji z dnia 9.09.1982 r. jest nieprecyzyjne i tym samym nieadekwatne do wymogów przewidzianych w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Art. 23 ust. 4 pkt 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych i § 6 rozporządzenia z 2.06.2005 r. przemawiają za konkluzją, że niedołączenie do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego orzeczenia o niepełnosprawności stanowi brak formalny wniosku. W takim przypadku, zgodnie z § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia z 2.06.2005 r., organ realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Natomiast w przypadku, gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie oraz osoba składająca wniosek może to udokumentować, świadczenia rodzinne przysługują począwszy od miesiąca, w kotnym wniosek został złożony. Wezwanie z dnia 19.07.2005 r., skierowane do skarżącej nie odpowiada wymogom przewidzianym w § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia z 2.06.2005 r., a ponadto nie zawiera stosownego pouczenia, o jakim mowa w art. 9 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W rzeczonym wezwaniu Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wezwał skarżącą do przedłożenia kserokopii wszystkich orzeczeń o niepełnosprawności, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Wskazane wezwanie nie jest również dokładne, bo nie informuje o jakie konkretnie orzeczenia chodzi, a w szczególności nie wskazuje przez jaki organ te orzeczenia mają być wydane. Organ I instancji nie pouczył również skarżącej o treści art. 5a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Pokazane wady postępowania naruszają art. 9 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także powinny czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skarżąca po otrzymaniu wezwania z dnia 19.07.2005 r. doręczyła organowi dodatkowo kilka orzeczeń wydanych przez Komisję Lekarską Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, co świadczy, że mogła nie wiedzieć o jakie orzeczenia w tym wezwaniu chodzi. Przedstawione uchybienie procesowe dawało więc organowi odwoławczemu podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż naruszenie zasady udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej spowodowało, że sprawa nie została wyjaśniona przez organ I instancji, zaś organ odwoławczy w takiej sytuacji nie mógł usunąć tego uchybienia w trybie art. 136 k.p.a. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. Na marginesie należy zaznaczyć, iż zaskarżona decyzja kasacyjna jest decyzją procesowa, czyli nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie przekazuje sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, który w ponownym postępowaniu powinien naprawić popełnione uchybienia. Zarzut skarżącej zawarty w skardze, że dołączone do wniosku orzeczenia Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia powinny stanowić wystarczającą podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż Komisje te nie miały obowiązku zamieszczania informacji określających czas powstania niepełnosprawności, nie da się pogodzić z treścią art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 23 ust. 4 pkt 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia z 2.06.2005 r. i art. 5a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Powołane przepisy zostały przytoczone w niniejszym uzasadnieniu. Z przepisów tych wynika, że orzeczenie o niepełnosprawności wydaje właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i dokument ten jest jednym z podstawowych dokumentów niezbędnym do uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Jeżeli osoba starająca się o prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dysponuje tylko orzeczeniem Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia zaliczającym ją do jednej z grup inwalidów i stwierdzającym niezdolność do pracy, to powinna zwrócić się do właściwego powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o ustalenie stopnia niepełnosprawności z określeniem daty powstania inwalidztwa. Dokumentu tego nie może zastąpić zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że inwalidztwo powstało przed 16 rokiem życia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło