II SA/Rz 1139/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych -skargę oddala- II SA/Rz 1139/11 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi B.L. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PWINB) w [...] z 10.10.2011 r., nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w [...] z 25.08.2011 r., nr [...] w całości i nakazująca B.G. i J.F., właścicielom samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego - garażu na działce nr 4654 w [...] wykonania określonych robót. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach: Postępowanie w sprawie wszczęto z urzędu w związku z interwencją B.L. domagającego się zbadania legalności wybudowanego na sąsiedniej działce budynku gospodarczego. Postanowieniem z 21.01.2010 r. PINB [...] zobowiązał B.G. i J.F. do przedłożenia opinii technicznej przedmiotowego budynku, a decyzją z 2.08.2010 r. nakazał w/w wykonanie określonych robót celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, jednak PWINB w [...] decyzją z 15.10.2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z 30.05.2011 r. PINB w [...] ponownie nałożył na w/w obowiązek wykonania określonych robót, ale została ona uchylona decyzją PWINB w [...] z 18.07.2011 r. nr [...] i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W aktualnie prowadzonym postępowaniu PINB w [...] decyzją z 25.08.2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 38 z 1974 r., poz. 229 z późn.zm.; dalej "Pb z 1974 r.") i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623 z późn.zm.; dalej "Pb z 1994 r.") nakazał B.G. i J.F. jako właścicielom działki ewidencyjnej nr 4654 w [...] przy ul. [...] 50 względem samowolnie wybudowanego na niej garażu, w terminie do 31.12.2011 r. wykonanie dachu jednospadowego ze spadkiem w kierunku południowym na własną działkę przez wykonanie określonych robót budowlanych. Organ polecił, aby konstrukcja dachu posiadała 10% spadek na w kierunku ich działki, murłata od strony południowej powinna zostać umieszczona bezpośrednio nad nadprożem drzwiowym i przymocowana do nadproża kołkami rozporowymi HILTI, a dach od strony północnej, wschodniej i zachodniej nie powinien wystawać poza lico ścian zewnętrznych. Okap od strony południowej powinien być wysunięty 50 cm poza lico ściany. Na istniejącym stropodachu powinni wykonać ścianę od strony sąsiada i ściany szczytowe z pustaków z betonu komórkowego grubości 24cm, a ściany wymurować do wysokości połaci dachowej, przy czym ściany te powinny licować z powierzchnią ścian zewnętrznych parteru. Pokrycie dachowe powinni wykonać z blachy trapezowej ocynkowanej, obróbki blacharskie z blachy ocynkowanej płaskiej. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na działce nr 4654 został wybudowany budynek gospodarczy-garaż murowany o wymiarach 4,00x4,00m, przykryty stropodachem ze spadkiem w kierunku granicy działki sąsiedniej, a właściciele nieruchomości aktualni i poprzedni nie dysponowali pozwoleniem na jego budowę. Wobec tego pozyskano uwierzytelnione kserokopie obowiązującego na tym terenie w przedmiotowym okresie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] w części dotyczącej tej działki, z którego wynikało, że przedmiotowa budowa nie naruszała jego ustaleń w trakcie budowy, tj. w 1981 r. ani jego aktualizacji obowiązującej od 10.08.1985 r. Teren ten był bowiem przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową zagrodową, z możliwością remontów, wymiany i uzupełnienia zabudowy. W oparciu o powyższe PINB w [...] zowie uznał, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 40 i art. 37 Pb z 1974 r. Zobowiązał wobec tego właścicieli do przedłożenia opinii technicznej w/w obiektu wraz z projektem zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, który został przedłożony. Wynikało z niej, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i może być w dalszym ciągu użytkowany, pod warunkiem wykonania określonych robót. Po rozpatrzeniu odwołania B. L. powołaną na wstępie decyzją z 10.10.2011 r. PWINB w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 40 Pb z 1974 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazał B.G. i J.F., właścicielom samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego - garażu na działce nr 4654 w [...], w terminie do 31.12.2011 r. wykonanie na tym budynku robót polegających na oczyszczeniu płyty stropodachu ze zniszczonej papy, wyrównaniu oczyszczonej powierzchni i skutek krawędzi stropodachu zaprawą cementową, zamontowaniu rynien za pomocą rynchaków w rozstawie 0,5m na ścianie poniżej górnej płaszczyzny płyty stropodachu w/w budynku od strony działki nr 4653 i rury spustowej zapewniających odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku na własny nieutwardzony teren, wykonanie obróbki blacharskiej w kapinosem wzdłuż całej krawędzi płyty stropodachu, pasem szerokości 30cm od strony północnej oraz wykonanie nowego pokrycia z papy, celem doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy uznał samowolne wybudowanie garażu za niewątpliwe, ponieważ inwestorka ani aktualni właściciele nieruchomości nie przedłożyli żadnej dokumentacji związanej z inwestycją. Tylna ściana budynku wybudowanego w 1981 r. usytuowana jest przy granicy działki B.G. i J.F. z działką B.L. Obiekt ten nie naruszał jednak obowiązującego w tamtym czasie miejscowego planu ogólnego ani jego aktualizacji z 1985 r., ponieważ wzniesiony był na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową zagrodową z możliwością remontów, wymiany i uzupełnienia. Nie naruszała również warunków technicznych obowiązujących w dacie budowy wynikających z rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., za wyjątkiem § 13 ust. 2 w zakresie odprowadzenia wód opadowych z dachu. Zgodnie z nim ściany budynku gospodarczego graniczące z działką sąsiednią nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Spełniał on również wymagania przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia w zakresie odległości względem budynków na sąsiedniej nieruchomości – działce nr 1653 i przekracza znacznie 8 m. W ocenie organu odprowadzenie wód opadowych na sąsiednią działkę nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, jak też nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych działki nr 4653. Powierzchnia dachu wynosząca ok. 16 m2 jest nieduża i ma łagodny spadek co pozwalało uznać, że ilość spływającej wody opadowej będzie znikoma. Doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem będzie zatem możliwe po dokonaniu stosownych przeróbek, jednak roboty nakazane przez organ I instancji nie były konieczne. W ocenie organu odwoławczego wystarczające będzie wykonanie robót orzeczonych w sentencji decyzji reformatoryjnej, co uwzględnia również interesy strony postępowania. Zarazem stwierdzono, że po wykonaniu nakazanych robót do dnia 31.12.2011 r. inwestor obowiązany będzie uzyskać pozwolenie na użytkowanie garażu, zgodnie z art. 42 ust. 3 Pb z 1974 r. Zarzuty odwołania uznano za nieuzasadnione, a twierdzenie, że garaż wybudowano pod koniec lat 80. nie mogło wpłynąć na zmianę wyrażonej oceny prawnej inwestycji, ponieważ zgodnie z art. 103 ust. 2 Pb z 1994 r. zastosowanie w sprawie w obu przypadkach znalazłby art. 40 Pb z 1974 r. Z rozstrzygnięciem PWINB w [...] nie zgodził się B.L., wnosząc skargę sądowoadministracyjną. Zarzuca w niej, że w decyzji organu odwoławczego pominięto wiarygodność ustalenia budowy garażu na podstawie przedstawionych dowodów oraz mediacji z 2005 r. Błędnie oceniono takie dokumenty jak wyrok Sądu Okręgowego w [...] ustalający granicę prawną miedzy działką skarżącego i należącej do rodziny F., akt notarialny z [..].09.1994 r., plan realizacyjny działki skarżącego z 11.05.1992 r., czym naruszono przepisy art. 75 § 1 i art. 76 § 1 K.p.a. ponieważ stanowiły one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skarżący wyjaśnia, że w maju 2005 r. z jego inicjatywy geodeta dokonał wznowienia znaków granicznych, ponieważ chciał on dokończyć grodzenie swojej posesji. Wykazało to, że północna ściana garażu wzniesionego przez rodzinę F. została w całości posadowiona na jego posesji, choć ci twierdzą, że garaż wzniesiono w znacznej odległości od granicy działki. Chcąc wyjaśnić tę sprawę zwrócił się wówczas do PINB w [...] o przeprowadzenie kontroli budowlanej. Nie wiedział jednak, że S. R. jest znajomym J.F., ponieważ wspólnie studiowali, a obecnie pracują w Starostwie Powiatowym w [...]. W wyniku przeprowadzonej mediacji przez S.R. skarżący wycofał żądanie przeprowadzenia kontroli budowlanej, ponieważ uzyskał zapewnienie, że jeżeli w wyniku postępowania przed Sądem okaże się, że garaż został wzniesiony na granicy - zostanie on rozebrany. W dniu 15.11.2005 r. Sąd Rejonowy w [...] w sprawie I C 54/05 ustalił granicę prawną między nieruchomościami w/w, co wykazało że garaż wzniesiono na nieruchomości B.L. Garażu jednak nie rozebrano do obecnego czasu, tylko podjęto dalsze działania celem ustalenia przebiegu wspólnej granicy. W związku z tym w kwietniu 2008 r. ponownie zwrócił się do PINB w [...] o przeprowadzenie kontroli. W ocenie skarżącego w rozprawie administracyjnej nieprawdziwe zeznania co do terminów budowy 5 budynków składali świadkowie strony przeciwnej, a ich treść miała wykazać termin budowy w okresie obowiązywania prawa budowlanego z 1974 r., co jest nieprawdą. Nielegalną rozbudowę garażu z 18.10.2010 r. ma potwierdzać wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 5.05.2011 r., sygn. akt II K-13/11. W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga B.L. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje organów nadzoru budowlanego nie naruszają prawa w sposób dający podstawę do ich uchylenia, a wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest stwierdzenie, że budynek garażu znajdujący się na działce nr 4654 położonej w [...] jest samowolą budowlaną. Samowola ta podlega legalizacji w postępowaniu, które zakończone zostało skarżoną decyzją. Organy przyjmują, że prawną podstawą legalizacji są przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Zdaniem Sądu organy poprawnie ustalają prawo, w oparciu o które prowadzą postępowanie. Czynią to na podstawie ustaleń poczynionych w 2008 r., w ramach których zarówno uczestnicy B.G., jak i J.F. oraz skarżący oświadczają, że samowola została popełniona w latach 80-tych ubiegłego wieku. Wprawdzie różnią się co do konkretnego momentu popełnienia samowoli, jednak stwierdzają, że były to lata 80-te. Ta okoliczność nie była kwestionowana przez skarżącego do chwili ostatniego rozstrzygnięcia organów oraz skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 10.10.2011 r. W tym momencie skarżący podważa przyjęte ustalenia odnoszące się do czasu popełnienia samowoli, wskazując że w przedłożonych przez niego kopiach dokumentów z lat późniejszych nie wspomina się o istniejącym garażu, którego dotyczy postępowanie. Organy nie uwzględniając tej argumentacji, poprawnie wskazują, że przywołane przez skarżącego dowody nie mogą być podstawą odmiennych ustaleń niż poczynione w postępowaniu w sprawie samowoli, gdyż z ich treści nie można wywodzić wniosków, na które wskazuje skarżący, dlatego że ich rolą nie było ustalenie stanu faktycznego istniejącego na działce nr 4654. Te dowody w konfrontacji z ustaleniami poczynionymi na użytek postępowania legalizacyjnego mają mniejszą moc dowodową i z tego powodu nie były brane pod uwagę przy ustalaniu daty popełnienia samowoli na działce uczestników. W ocenie Sądu ta argumentacja jest przekonująca, gdyż trudno podzielić stanowisko skarżącego wskazujące na sfałszowanie przez PINB w [...] zeznań świadków na rozprawie w 2008 r. skoro skarżący był stroną postępowania, brał udział w rozprawie i złożył oświadczenie wskazujące na budowę garażu w końcu lat 80 – tych ubiegłego wieku. Z akt sprawy nie wynika, aby w stosunku do któregokolwiek podmiotu biorącego udział w rozprawie wykazano, że składał fałszywe zeznania. Z tego powodu należy przyjąć, że wynikające z nich fakty miały miejsce, a zeznania są wiarygodne. Przyjęcie innej linii działania przez skarżącego w końcowej fazie postępowania nie czyni tych ustaleń wątpliwymi, co podkreśliły organy w uzasadnieniu decyzji. Sąd tę ocenę akceptuje, zatem nie dopatruje się naruszeń przepisów procesowych art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Uznaje, że organy poprawnie przyjęły dla legalizacji samowolnie wybudowanego garażu przepisy ustawy z 1974 r. Prawo budowlane z 1974 r. jako zasadę przyjmowało legalizację samowoli budowlanej, o ile nie pozostawała ona w sprzeczności z przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wykazały, że warunkiem zalegalizowania garażu znajdującego się na działce nr 4654 jest dokonanie robót budowlanych dostosowujących ten obiekt do stanu zgodnego z prawem. Zakres tych robót wskazany w zaskarżonej decyzji czyni zadość takim wymogom wskazanym art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. W sprawie niewątpliwe jest, że do objętego postępowaniem garażu nie ma zastosowania art. 37 ust. 1 tej ustawy, który wskazuje na przesłanki skutkujące rozbiórką samowoli budowlanej. Organy poprawnie wykazały, że te warunki nie mają miejsca, zatem postępowanie musi zmierzać do legalizacji, gdyż taka jest konsekwencja wykluczenia art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. Nadto wskazały, że po dostosowaniu w wskazanym zakresie nie wpływa on na pogorszenie warunków otoczenia, ani nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i życia, gdyż spełniał będzie warunki wynikające z przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w chwili popełnienia samowoli. W tym zakresie Sąd uznaje poprawność argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu nietrafny jest także zarzut skargi wskazujący na położenie spornego garażu na działce skarżącego. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika takie twierdzenie, aczkolwiek garaż być może ulokowany jest w granicy lub częściowo na działce skarżącego. Jednak podstawą do wydania decyzji legalizującej samowolę jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nie rozstrzyganie sporu o zasięg prawa własności nieruchomości skarżącego. Dodać trzeba, że z map będących dowodem w toczącym się postępowaniu nie wynikają twierdzenia skarżącego, co do przebiegu granicy, aczkolwiek faktem jest, że między skarżącym a uczestnikiem istnieje konflikt. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.