II SA/Rz 1139/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 23 maja 2023 r.nr SKO.4120/162/2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 października 2022 r. nr KM-R.5410/K/1095/2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P.K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1139/23 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi P.K. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO") z 23 maja 2023 r., nr SKO.4120/162/2022 wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a.") i art. 140 mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.; dalej: "P.r.d."). Jak wynika z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie przez skarżącego obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie 30 dni. W trakcie postępowania organ ustalił, że 3 czerwca 2022 r. skarżący zawiadomił o zbyciu zarejestrowanego pojazdu marki [...] o nr VIN [...] i nr rejestracyjnym [...]. Do zawiadomienia została dołączona faktura z 16 kwietnia 2021 r., z której wynika, że zbycie pojazdu nastąpiło 16 kwietnia 2021 r. Decyzją z 31 października 2022 r. nr KM-R.5410/K/1095/2022 Prezydent Miasta [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 950 zł, jako byłego właściciela pojazdu marki: [...] o nr VIN [...] i nr rejestracyjnym [...] z tytułu niewykonania obowiązku, określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., polegającego na zawiadomieniu w terminie 30 dni Prezydenta Miasta [...] o zbyciu ww. pojazdu. W uzasadnieniu organ wskazał, że zbycie pojazdu nastąpiło 16 kwietnia 2021 r., zatem strona zobowiązana była zawiadomić organ o jego zbyciu w terminie nieprzekraczającym w 30 dni, czyli do 17 maja 2021 r., jednak nie dopełniła tego obowiązku w ustawowym terminie. O zbyciu pojazdu zawiadomiła 3 czerwca 2022 r., tj. po 382 dniach po upływie ustawowego terminu. Organ zauważył, że przekroczenie terminu było znaczne, a naruszenie obowiązku było jedenastym, którego dopuścił się skarżący w tym okresie. Za zasadne uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 950 zł, tj. wynikającej z powtarzalności i ilości dni opóźnienia jaką art. 140 mb pkt 2 P.r.d. przewiduje za niezawiadomienie organu w ustawowym terminie 30 dni o zbyciu pojazdu, zwłaszcza, że nie jest mu znana korzyść finansowa jaką strona mogła uzyskać z tytułu naruszenia ustawy, a zawiadomienie o zbyciu jest nieodpłatną czynnością urzędową. Organ I instancji wskazał nadto, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą i zgodnie z wpisem do CEIDG jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11). To przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej. Organ nie znalazł także postaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Od tej decyzji skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, złożył odwołanie, domagając się jej uchylenia i odstąpienia od nałożenia kary, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Wskazał m.in., że organ I instancji przed nałożeniem na niego kary nie zawiadomił go o uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 78 ust. 2 P.r.d. i nie wyznaczył mu 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, wskazaną na wstępie decyzją z 23 maja 2023 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący zbył pojazd marki: [...] o nr VIN [...] i nr rejestracyjnym [...] dnia 16 kwietnia 2021 r., co potwierdza dołączona do zawiadomienia o zbyciu pojazdu faktura. Zbycie pojazdu aktualizowało po jego stronie obowiązek dokonania zgłoszenia tego faktu w ustawowym terminie 180 dni. Termin 30-dniowy o jakim mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. został wydłużony do 180 dni na podstawie art. 31i ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095; dalej: "ustawa o COVID-19"). Skarżący dokonał zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu w dniu 3 czerwca 2022 r. Zatem w wykonaniu obowiązku zbycia pojazdu skarżący był w opóźnieniu o ponad rok. W ocenie SKO prawidłowo organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna przesłanka do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Prawidłowo ustalił i udowodnił, że w sprawie doszło do naruszenia ustawowego terminu do dokonania sankcjonowanej czynności. Prawidłowo ustalił i rozważył, czy w danej sprawie istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tego tytułu oraz wymierzył w prawidłowy sposób karę pieniężną. Wysokość kary jest uzależniona od zakresu naruszenia, powtarzalności naruszeń oraz korzyści finansowej uzyskanej z tytułu naruszenia przepisów ustawy. W ocenie Kolegium, Prezydent prawidłowo wskazał, że naruszenie to jest kolejnym naruszeniem jakiego dopuścił się skarżący w badanym okresie a także, że strona w wykonywaniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu była w opóźnieniu o 382 dni. Zatem waga naruszenia prawa do jakiego doszło nie jest znikoma. SKO przytoczyło brzmienie art. 15zzzzzn ustawy o COVID-19 i wskazało, że skarżący dokonał zgłoszenia o zbyciu pojazdu 3 czerwca 2022 r. Wszczęcie postępowania miało miejsce we wrześniu 2022 r. Odpadła zatem podstaw do zawiadamiania skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której skarżący już dokonał. WW. przepis nie stanowi samoistnej podstawy do przywrócenia terminów naruszonych przez stronę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł P.K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego A.K. Pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 15zzzzzn² ustawy o COVID-19, wskutek niezawiadomienia skarżącego przed nałożeniem kary przewidzianej w art. 140mb P.r.d. o uchybieniu przez niego obowiązkowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. oraz niewyznaczenia mu 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowodowałoby, że skarżącemu nie można byłoby przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w konsekwencji nie byłoby podstaw do nałożenia kary pieniężnej, które to naruszenie uzasadniało uchylenie stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. decyzji Prezydenta w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez organ I instancji, że naruszenie prawa nie miało znikomej wagi, mimo że SKO oceniając wagę naruszenia w ogóle nie zweryfikowało, czy wobec dokonania zawiadomienia o zbyciu pojazdu z uchybieniem terminowi z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. doszło w ogóle do naruszenia chronionych przepisami prawa interesów publicznych. Organ I instancji w ogóle nie zweryfikował, w jakiej dacie faktycznie zaktualizowane zostały dane odnośnie osoby właściciela pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców a to zachowanie referencyjności danych w CEPiK podnoszone było przez organ I instancji jako ratio legis wprowadzenia sankcji za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w terminie przewidzianym w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Nadto organ I instancji nie wziął pod uwagę, że ważny interes publiczny wynikający z regulacji wstępnych zawartych w zakresie przedmiotowym ustawy P.r.d. (art. 1) można określić jako wprowadzenie zasad ruchu na drogach publicznych, w tym zasad i warunków dopuszczenia pojazdów do tego ruchu i wymagań w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami, a także określenie zasad i warunków kontroli ruchu drogowego, w związku z czym kary pieniężne ujęte w art. 140mb P.r.d. nie mieszczą się w obszarze ważnego interesu publicznego przewidzianego przez ww. ustawę osoba, która zbyła pojazd nie jest uczestnikiem ruchu drogowego, a jej zachowanie związane ze zbyciem pojazdu nie wpływa na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a nadto osoba ta nie podlega kontroli w związku z potrzebą utrzymania bezpieczeństwa w ruchu drogowym; 3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 189d k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie nieuwzględnienia przez organ I instancji przy wymierzaniu Skarżącemu kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb P.r.d., jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art 189d k.p.a. i ograniczenia się wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d., mimo że wymierzając karę pieniężną, o której mowa w art. 140mb P.r.d. oraz oceniając, czy naruszenie prawa było znikome, czy też nie organ I instancji zobowiązany był zastosować także regulacje przewidziane dziale IVa k.p.a., w tym art. 189d k.p.a.; 4. art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., do którego naruszenia doszło w następstwie uznania przez SKO, że art. 15zzzzzn² ww. ustawy nie ma zastosowania do terminu na dokonanie zgłoszenia nabycia lub zbycia pojazdu wynikającego z art 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., gdyż termin wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. musi być uznany za termin materialny, a to oznacza, że nie podlega on przywróceniu, a nadto termin ten nie mieści się w kategorii terminów określonych w art 15zzzzzn² ustawy COVID-19, gdyż nie należy do terminów, których uchybienie uniemożliwia dokonanie zgłoszenia nabycia lub zbycia pojazdu, tzn. nawet po upływie ustawowego terminu właściciel pojazdu może dokonać zgłoszenia a dokonana czynność będzie skuteczna, w związku z czym nie zachodzi konieczność przywracania terminu do dokonania czynności określonych w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., jak również że art. 15zzzzzn² ww. ustawy nie stanowi samoistnej podstawy do przywrócenia terminu naruszonego przez stronę, w sytuacji gdy termin z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest terminem zawitym, w przypadku niezachowania którego następują ujemne skutki dla strony w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb pkt 2 p.r.d., zaś art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 objęte zostały wszystkie wymienione w tym przepisie, a przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy, których uchybienie przez stronę stwierdzono, co oznacza, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależniona jest m. in. ochrona prawna przed organem administracji publicznej, organ w okresie epidemii winien zastosować się do treści tego przepisu i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia o przekroczeniu terminu i wyznaczenia stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, z którego to obowiązku nie zwalnia nawet fakt wykonania obowiązku przez stronę przed zawiadomieniem strony przez organ administracji publicznej o uchybieniu terminu; 5. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez SKO, że oceniając wagę naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome, czy nie, należy brać pod uwagę wyłącznie takie okoliczności jak okres zwłoki w wykonaniu obowiązku zawiadomienia, powtarzalność naruszeń oraz to, czy strona jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego, czy też nie, w sytuacji gdy rozstrzygając, czy naruszenie obowiązku ciążącego na stronie można na podstawie okoliczności faktycznych sprawy uznać za czyn stanowiący naruszenie prawa w stopniu znikomym, czy nieznikomym należy przede wszystkim weryfikować skutki naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa oraz odwołać do sposobu weryfikacji tego stopnia naruszenia prawa wypracowanego w prawie karnym, co oznacza że wyznacznikiem dla dokonania oceny znikomego naruszenia prawa winny być okoliczności wynikające z art. 115 § 2 k.k. uwzględniające: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez Organ Il instancji, że o znikomym charakterze naruszenia w niniejszej sprawie nie świadczy okres zwłoki w dokonaniu zgłoszenia (382 dni), 6. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez SKO, że oceniając wagę naruszenia prawa, nie ma znaczenia okoliczność, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK (w tym w związku ze zgłoszeniem dokonanym przez nabywcę pojazdu a nie jego zbywcę), w sytuacji gdy od momentu ujawnienia w CEPiK zmiany osoby właściciela zbywanego pojazdu, choćby na skutek zgłoszenia dokonanego przez nabywcę pojazdu a nie jego zbywcę, dane zawarte w CEPiK są aktualne w związku z czym nie ma zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa, a nadto osiągnięty zostaje cel ustawodawcy, do którego odwołuje się Organ Il instancji, 7. art. 189d k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez SKO, że przy wymierzaniu kary pieniężnej, jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" należy stosować także regulacje przewidziane dziale IVa k.p.a., w tym uwzględnić dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidziane w art. 189d k.p.a., a nie ograniczać się wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d.; 8. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, do którego to naruszenia doszło wskutek uchybienia przez SKO obowiązkowi należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego, naruszenia przez SKO obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, oraz wskutek prowadzenia postępowania z naruszeniem zasady przekonywania stron o zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności w następstwie: a) przyjęcie przez SKO, że okres opóźnienia skarżącego w zawiadomieniu organu I instancji o zbyciu pojazdu, który to pojazd został sprzedany 16 kwietnia 2021 r., należy liczyć od dnia 18 maja 2021 r. (zgłoszenie winno nastąpić do dnia 17 maja 2021 r.), co w konsekwencji oznacza, że skarżący był w opóźnieniu przez 382, a jednocześnie wskazywanie, że zgłoszenie o zbyciu pojazdu winno nastąpić w terminie 180 dni od zbycia pojazdu, co oznaczałoby, że termin do dokonania zgłoszenia nie upływał 17 maja 2021 r. a opóźnienie nie wynosiło aż 382 dni; b) uznania, że prawidłowym jest działanie organu I instancji polegające na zaniechaniu poinformowania skarżącego o uchybieniu terminowi z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i niewyznaczeniu mu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, mimo że w razie ewentualnego przywrócenia terminu skarżącemu nie można byłoby skutecznie przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., a w konsekwencji nałożyć kary przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d.; b) niewyjaśnienia, czy i jakie dobra prawnie chronione zostały faktycznie naruszone wskutek uchybienia przez skarżącego terminowi z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., mimo że w odwołaniu skarżący podnosił, że przy ocenie czy doszło w ogóle do naruszenia dóbr prawnie chronionych i czy naruszenie faktycznie wywołało negatywne skutki niezbędnym było zweryfikowanie, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK (w tym w związku ze zgłoszeniem dokonanym przez nabywcę pojazdu), gdyż od tej daty zawarte w CEPiK dane odnośnie osoby właściciela zbywanego pojazdu były aktualne i nie było zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa; c) niezestawienia opóźnienia skarżącego w zgłoszeniu zbycia pojazdu i ewentualnych negatywnych skutków uchybienia obowiązkowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. z czasem reakcji organu I instancji na naruszenie przez skarżącego obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, że postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d. wszczęte zostało dopiero w dniu 26 września 2022 r., a więc po blisko czterech miesiącach od otrzymania przez organ zawiadomienia o zbyciu pojazdu (3 czerwca 2022 r.) i po ponad siedemnastu miesiącach od zbycia pojazdu (16 kwietnia 2021 r.), co w ocenie skarżącego powinno prowadzić do rozważenia sensu zaniechania nakładania kary po tak długim czasie od samodzielnego dokonania zgłoszenia; e) bezkrytyczne przyjęcie przez organ, że dokonane przez zbywcę pojazdu zawiadomienie przewidziane w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. nie wymaga osobistej obecności w urzędzie i obowiązkowi temu można sprostać w inny sposób, w sytuacji gdy organ II instancji nie wskazuje w jaki inny sposób poza osobistą wizytą w urzędzie lub dokonaniem zgłoszenia drogą elektroniczną można sprostać temu obowiązkowi; 11. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w skutek nieprowadzenia ustaleń odnośnie innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n ust. 4 P.r.d. okoliczności przemawiające za dalej idącym miarkowaniem kary, w szczególności nieuwzględnienie przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", jak również przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d k.p.a.; 12. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w wyniku naruszenia przez SKO bezwzględnego obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, w szczególności zarzutu naruszenia art. 189d k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP. Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zawnioskował o dopuszczenie dowodu z oświadczenia skarżącego z 23 czerwca 2023 r., celem wykazania faktu braku możliwości dokonania przez internet zgłoszenia zbycia pojazdu, w sytuacji gdy przed dokonaniem zgłoszenia przez zbywcę, nabywca zgłosił jego nabycie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Została ona rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek skarżącego i wobec braku żądania przez organ przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Niedopełnienie tego obowiązku przez właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1 000 zł., zgodnie z art. 140mb pkt 2 P.r.d. W rozpoznawanej sprawie zbycie pojazdu przez skarżącego nastąpiło 16 kwietnia 2021 r. i miało miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu pandemii Covid-19. Stan ten został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 z późn. zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). W czasie trwania stanu epidemii termin z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., z dniem 31 marca 2020 r. został czasowo zmieniony na podstawie art. 31i ustawy COVID (dodanym przez art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r., Dz. U. z 2020 r. poz. 568); zgodnie z brzmieniem art. 31i ust. 1, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.: 1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. 2) art. 140mb P.r.d., stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. (na mocy kolejnej ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. zmieniającej ustawę o COVID dodany został do niej art. 31ia, zgodnie z którym "w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1192) do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19: 1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. 2) art.140mb P.r.d., stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1."; ogłoszenie ustawy zmieniającej nastąpiło 1 lipca 2021 r.). W okolicznościach niniejszej sprawy do naruszenia art. 78 ust .2 pkt 1 P.r.d. doszło 16 kwietnia 2021 r., a więc w okresie, w którym nie obowiązywał już art. 31i ust. 1 ustawy COVID (obowiązywał do 31.12.2020 r., wydłużając do 180 dni termin na zawiadomienie o nabyciu pojazdu), natomiast przed ogłoszeniem ustawy nowelizującej z dnia 24 czerwca 2021 r. (wprowadziła do ustawy COVID art. 31ia ust. 1, z mocą od 1 lipca 2021 r. Co do zasady więc Skarżącego obowiązywał 30-dniowy termin do zrealizowania obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący naruszył art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., bowiem nie poinformował właściwego organu (Prezydenta Miasta [...]) w przewidzianym w tym przepisie terminie o fakcie zbycia pojazdu. Skarżący złożył zawiadomienie o zbyciu pojazdu dopiero 3 czerwca 2022 r., a więc po upływie terminu 30 dni od jego zbycia. Zdaniem Sądu, zasadniczą kwestią w odniesieniu do opisanego wyżej terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu jest sposób wykładni i stosowania przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID. W myśl bowiem art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). Stosownie zaś do ust. 3 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przytoczony przepis art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 znajduje zastosowanie w stanach faktycznych zaistniałych w okresie obowiązywania epidemii COVID-19 (jak wyżej wskazano stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. i został odwołany z dniem 16 maja 2022 r.). Wbrew stanowisku Kolegium znajduje on zastosowanie w sprawie i bez znaczenia pozostaje okoliczność, że zawiadomienie o zbyciu pojazdu zostało dokonane po odwołaniu stanu epidemii, w sytuacji, gdy jego uchybienie miało miejsce w czasie jego obowiązywania. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, m. in. wyroku NSA z 20 stycznia 2023 r., sygn. II GSK 821/22 (to orzeczenie i dalsze publ. w bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że wyjątkowość wskazanych regulacji wynikała ze szczególnej sytuacji faktycznej. Celem jej było zagwarantowanie stronie prawa do bezpiecznego pod kątem zdrowia udziału w postępowaniu administracyjnym oraz zapewnienie skutecznej ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Zamiarem ustawodawcy było stworzenie w okresie trwania stanu epidemii dodatkowej, szerokiej ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym dla stron, które nie dochowały terminom przewidzianym prawem administracyjnym. NSA kierując się wykładnią celowościową i funkcjonalną przyjął, że przepis art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, powinien mieć zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów ustawy P.r.d. Podkreślił, że intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Analiza treści tego przepisu wskazuje, zdaniem NSA, że z woli ustawodawcy w okresie stanu epidemii dopuszczalne stało się przywrócenie terminów materialnych, które zgodnie z obowiązującym systemem prawa nie można przywrócić i których upływ oznacza utratę roszczenia, czy ochrony prawnej. Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależniona jest m.in. ochrona prawna przed organem administracji publicznej, organ taki w okresie epidemii powinien zastosować się do treści art. 15 zzzzzn² ust. 1 ustawy COVID-19 i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia strony o przekroczeniu terminu i wyznaczeniu terminu trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie oznacza to jednak, że już sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu, w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Omawiany przepis nie wskazuje też, aby intencją ustawodawcy było automatyczne przeniesienie na organ ciężaru inicjatywy dowodowej związanej z przywróceniem uchybionego terminu. Chociaż ustawodawca wprost nie wskazał w ww. przepisie, to przyjąć trzeba, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15 zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID-19, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15 zzzzzn² ustawy COVID -19, jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane także m. in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. V SA/Wa 3550/21, wyroku WSA w Opolu z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Op 127/22 i z dnia 7 czerwca 2022 r., II SA/Op 123/22 oraz w wyrokach WSA w Rzeszowie z dnia 13 września 2023 r., II SA/Rz 502/23, z dnia 9 października 2023 r., II SA/Rz 777/23, z dnia 25 października 2023 r., II SA/Rz 778/23 – wydanych w odniesieniu do tego samego skarżącego. Reasumując, w przedmiotowej sprawie organ stwierdzając uchybienie przez skarżącego terminu na zgłoszenie faktu zbycia pojazdu, był zobowiązany przepisami ustawy o COVID-19 w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 lutego 2023 r., sygn. I SA/Rz 760/22; wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2023 r., sygn. III SA/Po 930/22). Czynności umożliwiające przywrócenie terminu powiadomienia właściwego starosty o dokonaniu zbycia pojazdu nie zostały jednak podjęte, co spowodowało istotne naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 oraz art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ewentualne przywrócenie terminu spowodowałoby bowiem, że stronie nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w konsekwencji zastosować sankcji administracyjnej z art. 140mb P.r.d. W tych okolicznościach Sąd za przedwczesne uznał odnoszenie do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze, a zmierzających w istocie do zakwestionowania wymiaru nałożonej kary oraz potrzeby odstąpienia od jej wymierzenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności umożliwi skarżącemu złożenie wniosku o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w razie złożenia takiego wniosku - rozstrzygnie w sprawie tego przywrócenia. Dopiero od złożenia takiego wniosku i wyniku jego rozpoznania zależeć będzie tok dalszego procedowania. Mając powyższe na uwadze koniecznym stało się uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji SKO, ale także decyzji organu I instancji w celu umożliwienia realizacji ustawowych gwarancji przywrócenia uchybionego terminu w czasie pandemii COVID-19 (art. 135 P.p.s.a). Z tej przyczyny Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi kwotę należnego wpisu w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika Skarżącego w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od złożenia dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a., uwzględnią wyrażoną przez Sąd ocenę prawną oraz wytyczne co do dalszego postępowania.