II SA/Rz 1142/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-01-24
Skład orzekający: Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże trudną sytuację materialną, zadłużenie oraz problemy zdrowotne uniemożliwiające samodzielne poniesienie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Sytuacja materialna, wiek i stan zdrowia wnioskodawcy, a także jego zadłużenie, mogą stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w całości, aby zapewnić mu dostęp do sądu.Stan faktyczny
Skarżący S.Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego przyznano mu zwolnienie od kosztów sądowych, ale odmówiono ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że brak pomocy adwokata ograniczy jego prawo do sądu, a jego trudna sytuacja zdrowotna i materialna uniemożliwia samodzielne skorzystanie z pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Ś. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2011r., sygn. akt II SA/Rz 1142/11 referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku S.Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości (pkt I) i odmówił ustanowienia adwokata (pkt II).
Kwestionując powyższe orzeczenie S.Ś. wniósł w ustawowym terminie sprzeciw na ww. postanowienie wskazując, że zawiera ono "nieprawdę". Podkreślił, że potrzebna mu jest "pomoc adwokata, by wnieść apelację do Naczelnego Sądu Administracyjnego", brak tej pomocy ograniczy jego prawo do sądu. Podkreślił, że "nie jest możliwe zaangażowanie adwokata z wyboru z terenu P., a do adwokatów z R. nie ma dostępu z powodu ciężkiej choroby somatycznej".
W dalszej części uzasadnienia skarżący zawnioskował o dopuszczenie jako dowodu jego zeznań w Prokuraturze Rejonowej w P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Takimi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki sądowe oraz koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (tj. radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego, doradcy podatkowego).
Celem wprowadzenia przez ustawodawcę instytucji prawa pomocy, jest zapewnienie podmiotom, które znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej, dostępu do sądu, w przypadku gdy nie są w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez te podmioty skargi.
W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację materialną i życiową wnioskodawcy, Sąd uznał złożony przez nią wniosek za zasadny.
Z akt sprawy wynika, że S.Ś. jest w trudnej sytuacji materialnej. Wyłącznym źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 1013 zł netto. Miesięczna opłata za lokal mieszkalny wynosi 600 zł, natomiast wydatki na zakup leków obciążają budżet w kwocie 300 zł. Skarżący wskazał, że jest zadłużony na łączną kwotę 20 000 zł. Zamieszkuje wraz z matką, w mieszkaniu stanowiącym jej własność. Matka jego pobiera emeryturę w wysokości powyżej 1,5 tys. zł, z której pomaga mu finansowo (tą pomoc skarżący liczy jako swój dług).
Uwzględniając powyższe okoliczności – w tym koszty utrzymania wnioskodawcy i jego matki, sytuację materialną oraz ogólne koszty utrzymania i prowadzenia gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wprawdzie wnioskodawca i jego matka otrzymują stałe dochody a ich potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone, jednakże wysokość uzyskiwanych świadczeń jest stosunkowo niska jak na potrzeby egzystencji, w dzisiejszych czasach.
S.Ś. na obecnym etapie nie będzie mógł wygospodarować jakichkolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych, w szczególności kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu wnioskodawca w dostateczny sposób wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wskazać także należy na wiek i stan zdrowia skarżącego. Te okoliczności w oczywisty sposób wpływają na obniżenie zdolności majątkowych wnioskodawcy. Należy zaznaczyć, że odmowa przyznania prawa pomocy doprowadziłaby do znacznego pogorszenia i obniżenia poziomu życia wnioskodawcy. W tej sytuacji zasadnym stało się zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1
w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło