II SA/Rz 1143/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie SO del. Anna Bembenek WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia kserokopii dokumentów -skargę oddala- II SA/Rz 1143/10 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. E. S. zwróciła się do Burmistrza o sporządzenia kserokopii, za odpłatnością, wszystkich dokumentów zalegających w aktach sprawy dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości w G. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...], wydanym z upoważnienia Burmistrza, w oparciu o art. 74 § 2 i art. 123 k.p.a. odmówiono sporządzenia kserokopii dokumentów żądanych we wniosku z dnia [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że mając na uwadze treść art. 73 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej zobligowany jest w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W prawie przeglądania akt mieści się możliwość zapoznania z treścią dokumentów, jak również utrwalenia przez stronę na własny użytek informacji zawartych w aktach. Strona nie może natomiast żądać aby kserokopie dokumentów wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Postanowienie to, na skutek złożonego przez E. S. zażalenia, zostało postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że sporządzanie kserokopii akt sprawy należy do pojęcia udostępniania akt sprawy, o którym mowa w art. 73 § 1 k.p.a. Uprawnienie strony do sporządzenia odpisów z akt sprawy może być realizowane także poprzez sporządzenie kserokopii pism zawartych w aktach. Organ ma przy tym swobodę przy tworzeniu warunków sporządzania kserokopii, odmowa ich wydania narusza art. 73 § 1 k.p.a. Kwestia techniki sporządzania kserokopii i jego kosztów wymagają organizacyjnego rozwiązania przez organ. W przedmiotowej sprawie organ, gdy posiada możliwości techniczne sporządzenia kserokopii winien umożliwić stronie ich wykonanie, za zwrotem poniesionych kosztów. Jakakolwiek przyczyna uzasadniająca odmowę powyższego, winna znaleźć odzwierciedlenie w wydanym na podstawie art. 74 k.p.a. postanowieniu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydanym z upoważnienia Burmistrza postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 74 § 2 i art. 123 k.p.a. odmówiono E. S. sporządzenia kserokopii dokumentów wskazanych we wniosku z dnia [...] lutego 2010 r. Organ w uzasadnieniu podniósł, że nie znaleziono przesłanek jak i możliwości techniczno – organizacyjnych do spełnienia żądania strony. Wskazano, że w urzędzie brak jest punktu usługowego kopiowania dokumentów, nie jest też możliwe wydanie akt sprawy poza siedzibę urzędu. Urząd Miejski, jako jednostka organizacyjna Gminy nie ma prawno-organizacyjnych możliwości wykonania takiej usługi i przyjęcia wynagrodzenia. Jednocześnie pouczono stronę o możliwości wykonania we własnym zakresie np. fotograficznego zapisu obrazu, sporządzenia kopii zalegających w aktach sprawy pism. W zażaleniu na to postanowienie E. S. wniosła o jego "unieważnienie" i zobowiązanie Burmistrza do wydania kopii sfałszowanych akt sprawy rozgraniczeniowej. Podniosła, że w urzędzie istnieje "punkt kopiowania", bowiem wielokrotnie otrzymywała kopie pism z gminy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji, w podstawie prawnej wskazując art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 73 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że postępowanie w tym przedmiocie jest wyrazem zasady zupełnej jawności postępowania i odstąpienie od niej uwarunkowane jest wyjątkowymi okolicznościami, które przez organ muszą zostać szczegółowo wyjaśnione. Organ stwierdził, że E. S. uzasadniła potrzebę sporządzenia kserokopii dokumentów, koniecznością zapoznania się z dokumentem osoby kompetentnej, tym samym wskazała na szczególny interes. Burmistrz winien udostępnić stronie odpisy wnioskowanych dokumentów, gdyż niewątpliwie posiada środki techniczne dla wykonania tego żądania. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zatem przesłanki wskazane w art. 74 § 2 k.p.a., stąd zasadnym jest uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na to postanowienie E. S. nie wskazała kierunku jego weryfikacji. Podniosła, że niezasadnie organy odmawiają wydania jej kserokopii z akt sprawy, przeciągają postępowania (trwa już 8 miesięcy), co naraża ją na "straty, koszty i rozstrój zdrowia". Wskazując na dotychczasowy przebieg postępowania skarżąca podniosła, że od [...] lutego 2010 r. zwraca się o wgląd w akta sprawy, zrobienie z nich odpisów, a organy jej to uniemożliwiają. Wskazała, że kopie są jej niezbędne celem przedstawienia ich osobie kompetentnej, ona sama nie zna się na sprawach związanych z rozgraniczeniem nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie podnieść należy, że przepis art. 73 § 1 k.p.a. realizując zasadę jawności postępowania administracyjnego wobec strony, zasadę realizacji czynnego udziału strony w postępowaniu, zasadę realizacji prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa stanowi, że w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Tak sformułowany przepis nie stwarza żadnych ograniczeń w wykonywaniu odpisów z akt sprawy. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że skoro strona ma prawo sporządzać notatki i odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia tych pism za pomocą kserokopiarki jak i innych nowoczesnych urządzeń technicznych będących na wyposażeniu organu / tak; wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r, II SA 2580/00 LEX nr 6359, postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010r IIOSK 2043/09 LEX nr 600096, postanowienie NSA z dnia 14 września 2010 r. II OSK 1676/10 LEX nr 604079/. Mając na uwadze powyższe, orzekający organ nadto przyjął, że skarżąca w sposób dostateczny wykazała również swój ważny interes w otrzymaniu odpisów z akt sprawy wskazując konieczność przedstawienia zebranych dowodów "osobie kompetentnej", posiadającej wiedzę w zakresie rozgraniczania gruntów. Okoliczność ta wyczerpuje znamiona zastosowanego przez organ przepisu art. 73 § 2 k.p.a., a który stanowi, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W tym stanie sprawy, organ zasadnie ,w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt.2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił postanowienie Burmistrza z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiające skarżącej sporządzenia kserokopii dokumentów z akt sprawy i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Żądanie bowiem umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy i sporządzania z niej notatek, odpisów, kserokopii może być załatwione w dwojaki sposób; albo przez czynność materialno-techniczną w postaci udostępnienia stronie akt i umożliwienia sporządzenia żądanych przez nią odpisów, bądź przez wydanie postanowienia o odmowie udostępnienia akt na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. /tak postanowienie NSA z dnia 14 września 2010 r. II OSK 1676/10 LEX 604079A W tym stanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniając w oparciu o wyżej przywołane przepisy zasadność żądania skarżącej, zobligowane było do wydania zaskarżonego orzeczenia mając na uwadze, że udostępnienie akt sprawy, jak również wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów jest czynnością materialno-techniczną niewymagającą rozstrzygnięcia w formie postanowienia. Wskazać również należy, że zaskarżone rozstrzygniecie jest korzystne dla skarżącej i uwzględniające jej żądanie a jako takie, korzysta również z ochrony przewidzianej art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przyczyn wyżej podniesionych, skoro zaskarżone rozstrzygniecie nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.