II SA/Rz 1145/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt. j.w. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] z powodu jej wniesienia z uchybieniem przewidzianego do tego terminu. Po doręczeniu skarżącemu odpisu tego postanowienia, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwrócił się on o ustanowienie radcy prawnego. Wskazał w nim, że nie jest w stanie opłacić pełnomocnika z wyboru, podnosząc przy tym argumenty o złym stanie swojego zdrowia, braku własnego mieszkania i orzeczoną w stosunku do niego sądownie eksmisję. Wg zawartego we wniosku oświadczenia, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z 80-letnią schorowaną ciotką ("często przebywa w szpitalu i hospicjum, mało kiedy w domu") i nie posiada żadnego majątku. Jako źródło swoich dochodów wskazał rentę w wysokości 520 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek o ustanowienie radcy prawnego dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy, czego warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Złożenie tego wniosku w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej potwierdza zamiar skarżącego poddania kontroli instancyjnej wydanego w sprawie orzeczenia o odrzuceniu skargi. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od ustanowionej w art. 199 tej ustawy zasady ponoszenia przez same strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy wiążą się z realizacją konstytucyjnego prawa do sądu tych osób, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Analiza zawartych we wniosku informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzi do stwierdzenia, że sytuacja materialno - bytowa T. W. nie pozwala mu na ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru. W sytuacji braku posiadania składników majątkowych przynoszących dochody lub mogących podlegać spieniężeniu, a także zasobów pieniężnych z których mógłby sfinansować związane z tym koszty, jako jedyne potencjalne źródło ich pokrycia można traktować pobierane przez niego świadczenie rentowe. Mając jednakże na uwadze jego wysokość odnoszoną do potrzeby zabezpieczenia funduszy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych związanych z bieżącym utrzymaniem i leczeniem należy stwierdzić, iż kwota ta jest niewystarczająca do jednoczesnego wygospodarowania przez wnioskującego środków finansowych na ustanowienie we własnym zakresie radcy prawnego lub adwokata bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Za tym, że wysokość renty skarżącego jest dostatecznie wysoka do pokrycia jego uzasadnionych wydatków nie może przemawiać wynikający z akt administracyjnych i znajdujący się u podstaw wniesionej skargi fakt niepobrania przez niego przyznanego mu zasiłku pielęgnacyjnego w skumulowanej za dochodzony okres wysokości 4815 zł., skoro jak podnosi skarżący, nie został on o wypłacie w żaden sposób powiadomiony. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje także wskazanie przez skarżącego ciotki jako osoby wspólnie z nim gospodarującej; z uwagi na jej wiek (80 lat) i zasygnalizowany stan zdrowia odstąpiono od wzywania skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia w zakresie posiadanych przez nią dochodów, które jeżeli tylko posiada, z pewnością musi przeznaczać na pokrycie własnych zwiększonych wydatków. Jako dodatkowy argument w tym zakresie przemawiający przeciwko uznaniu pozostawania przez nich we wspólnym gospodarstwie domowym można wskazać opisaną w uzasadnieniu wniosku PPF okoliczność orzeczenia w stosunku do skarżącego eksmisji z zajmowanego lokalu, pośrednio potwierdzającą, że u podstaw tego leży jakiś konflikt, w który uwikłany jest skarżący. Skoro zatem celem prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień a wniosek T. W. wskazuje na spełnienie warunkującej go przesłanki, uzasadnione jest ustanowienie dla niego w ramach tego prawa wnioskowanego radcy prawnego. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez niego związanych z tym wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i to niezależnie od oceny celowości ustanowienia zastępcy prawnego. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r. I FZ 433/08, w art. 246 p.p.s.a. przesłanka celowości ustanowienia pełnomocnika nie występuje i brak podstaw, by ją domniemywać. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.