II SA/Rz 1145/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. Z., A. Z. oraz I. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni I. Z. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania wnioskodawczyni I. Z. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. I. Z. została wezwana do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi złożonej wraz z Z. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. Odpowiadając na powyższe I. Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Ma 87 lat, a jej stan zdrowia się pogarsza, z którego to tytułu ponosi znaczne wydatki. Wspólne gospodarstwo domowe strona prowadzi wraz z córką, która także ma duże problemy zdrowotne, z powodu zresztą czego pobiera rentę w wysokości 805,15 zł. Z kolei emerytura wnioskodawczyni wynosi 980,11 zł. Z odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące wskazania dodatkowych danych wynika, że wydatki strony na żywność to 500 zł , na leczenie swoje i córki – 200 zł, na opłaty za gaz, wodę i kanalizację – 200 zł, opal w sezonie zimowym – 700 zł, telefon i Internet – 120 zł. Wymienione nie posiadają pojazdów mechanicznych. Strona spłaca pożyczkę, której miesięczna rata wynosi 460 zł. Co drugi miesiąc wymienione opłacają podatek w kwocie 50 zł. I. Z. wskazała, że ledwie "wiąże koniec z końcem". Jak brakuje środków, to powstają zaległości z odsetkami w banku. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie I. Z. podlega częściowemu uwzględnieniu, a mianowicie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do rozpoznania wniosku o prawo pomocy niezbędna jest analiza porównawcza wszystkich uzyskiwanych przez stronę i inne osoby tworzące z nią wspólne gospodarstwo domowe dochodów oraz comiesięcznych wydatków. Porównanie to na gruncie okoliczności niniejszego wniosku prowadzi do konkluzji o wzajemnym bilansowaniu się wymienionych pozycji. Powyższe nie może jednak przemawiać za całkowitym uwzględnieniem żądania strony. Najszersze granice prawa pomocy, a o takie właśnie ubiega się I. Z. – przeznaczone są dla osób, które wykażą, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Z kolei, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym służy wsparciu osób, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że tylko osoby, które własnym staraniem nie mogą wygospodarować jakichkolwiek środków na koszty postępowania mogą liczyć na wsparcie w ramach instytucji prawa pomocy. Do takiego grona trudno jednak zaliczyć wnioskodawczynię, która z jednej strony twierdzi, że ledwie "wiąże koniec z końcem", a z drugiej strony co miesiąc wydatkuje kwotę 120 zł na telefon i Internet. Poza tym, strona spłaca też pożyczkę, której miesięczna rata wynosi 460 zł. Nie podała przy tym celu, na który ją zaciągnęła. Należy zaś zaznaczyć, że zasadniczo zobowiązania o publicznoprawnym charakterze mają pierwszeństwo w spłacie przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi strony. Nie może też umknąć uwadze, że wnioskodawczyni wezwana do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych własnych i córki nie uczyniła tego. Powyższe miało służyć potwierdzeniu sytuacji finansowej strony. Jednocześnie przy rozpoznawaniu wniosku I. Z. uwzględniono również, iż wymieniona jest osobą w podeszłym wieku, a jej stan zdrowia wymaga leczenia. Złą sytuację zdrowotną posiada także jej córka, co łączy się z wydatkami w kwocie ok. 200 zł miesięcznie na ten cel. Z tych względów uznano, że wsparcie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (wynoszących aktualnie 500 zł) będzie adekwatne do przedstawionej przez wnioskodawczynię sytuacji finansowej. Jednocześnie podkreślić też trzeba, że na obecnym etapie postępowania udział zawodowego zastępcy prawnego (radcy prawnego) nie jest w świetle uregulowań P.p.s.a. niezbędny, zaś Sąd z urzędu uwzględnia uchybienia powstałe w trakcie postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.