II SA/Rz 1147/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych, II. Odmówić ustanowić adwokata. Z. Z. wnioskując o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 1147/06 oddalającego jej skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2006 r. Nr [...], sygnalizując zamiar wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zwróciła się jednocześnie o przydzielenie jej adwokata (jako uzasadnienie podała, że trudno się jej utrzymać z pobieranej renty z uwagi na ponoszone wydatki na zakup lekarstw, opłaty za energię elektrycz., gaz, czynsz za mieszkanie; z tego powodu często brakuje jej na zakup żywności). W przesłanym następnie na wezwanie Sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF zakres wnioskowanego prawa pomocy rozszerzyła dodatkowo o koszty sądowe. W jego uzasadnieniu oprócz okoliczności świadczących jej zdaniem o zasadności stwierdzenia u niej choroby zawodowej wskazała na swój zły stan zdrowia (przebyte 7 operacji, trudności z poruszaniem się - po domu chodzi o dwóch laskach, słaby wzrok, problemy z kręgosłupem oraz układem krążenia). Pobierana renta w wysokości 1122,47 zł. wystarcza jej tylko na zakup leków i żywności, rachunki płaci córka. Skarżąca nie wykazała posiadania żadnego majątku. Ponieważ wniosek PPF dotknięty był brakami formalnymi (brak wypełnionych rubryk nr 6, 7.2.2., 8, 9 i 11 dot. oświadczenia o osobach pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadanych przedmiotach wartościowych powyżej 3000 euro, stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie oraz podania innych dodatkowych informacji o stanie majątkowym lub takich, które osoba wnioskująca uważa za istotne), skarżąca została wezwana do ich usunięcia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania oraz jednocześnie do złożenia dodatkowego oświadczenia w zakresie: a) dochodów uzyskiwanych przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, b) wskazania właściciela zajmowanego przez siebie mieszkania i określenia średnich miesięcznych kosztów utrzymania tego mieszkania, c) wskazania średniej wysokości miesięcznych wydatków przeznaczanych przez siebie na utrzymanie, w tym na zakup żywności, koszty leczenia, partycypację w kosztach utrzymania mieszkania, d) wskazania średniej wysokości wydatków przeznaczanych w ciągu miesiąca na utrzymanie przez domowników (oprócz kosztów utrzymania mieszkania), e) korzystania ze wsparcia pomocy społecznej. W udzielonej w terminie odpowiedzi wskazała, iż zamieszkuje wraz z córką w mieszkaniu stanowiącym jej własność i pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Córka pomaga jej w codziennych czynnościach, jako osoba pracująca daje jej też pieniądze "na zakup leków, na życie, na środki czystości". Razem z nimi mieszka też bezrobotny syn skarżącej. Skarżąca nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów majątkowych i zasobów pieniężnych. Średnie koszty utrzymania mieszkania to ok. 600 zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni podniosła także, aby żadnymi kosztami nie obciążać jej córki, która również ponosi wydatki na zakup leków i dietetycznej żywności. Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy - niezależnie od udzielonych informacji - należy zwrócić uwagę na treść art. 239 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących m.in. chorób zawodowych. Przesłanka ta jest spełniona w niniejszej sprawie związanej z brakiem stwierdzenia u skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (organ administracyjny I instancji) i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (organ II instancji) choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego. Oznacza to, że jest ona z mocy ustawy w całości zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie i nie będzie wzywana do ich opłacania. Zatem jej wniosek o przyznanie zwolnienia od nich nie może zostać uwzględniony, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata rozpatrywany jest pod względem spełniania przez nią przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wykazanie spełnienia tej przesłanki obciąża osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy, a wg dokonanej oceny skarżąca tego warunku nie spełniła. Mimo skierowanego do Z. Z. dodatkowego wezwania, nie złożyła ona wyczerpującego oświadczenia co do wszystkich objętych nim kwestii. Dotyczy to w szczególności braku informacji: a) o stanie majątkowym osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym; w wezwaniu dokładnie określono, że dotyczy to nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz pojazdów mechanicznych (nie spełnia tego wymagania wskazanie córki jako właścicielki mieszkania, bez odniesienia się do pozostałych kwestii), b) o dochodach uzyskiwanych przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym; abstrahując od osoby bezrobotnego syna skarżącej w tym zakresie nie może być uznana informacja tylko o miejscu pracy jej córki z wnioskiem, aby nie obciążać jej żadnymi kosztami (podkreślenia wymaga, że ewentualne koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie zawsze obciążają jego strony – w tym przypadku skarżącą, jednak w sytuacji wnioskowania o przyznanie prawa pomocy pod uwagę brana jest sytuacja majątkowa i dochody wszystkich osób prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe), c) o wysokości miesięcznych wydatków przeznaczanych przez skarżącą na utrzymanie (zakup żywności, koszty leczenia, partycypacja w kosztach utrzymania mieszkania). W tym zakresie zauważalne są wyraźne rozbieżności co do sposobu wykorzystania środków pochodzących z renty skarżącej: - wg oświadczenia zawartego we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku są one przeznaczane na zakup lekarstw, opłaty za energię elektrycz., gaz, czynsz za mieszkanie, a często nie wystarcza ich już na zakup żywności, - w uzasadnieniu wniosku PPF skarżąca podała, że wystarcza jej środków tylko na zakup leków i żywności, a rachunki płaci córka, - z odpowiedzi na dodatkowe wezwanie wynika zaś, iż córka skarżącej dokłada jej na leki, żywność, zakup odzieży i obuwia. d) o wysokości wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie przez domowników (oprócz kosztów utrzymania mieszkania), e) o ewentualnym korzystaniu ze wsparcia pomocy społecznej (jeżeli tak, to w jakiej formie i wysokości). Wyjaśnienie w/w okoliczności miało ułatwić dokonanie prawidłowej i wszechstronnej oceny sytuacji materialno – bytowej Z. Z., a przez to zasadności przyznania jej prawa pomocy. Zakres i szczegółowość wymaganych informacji, niezależnie od tego że ma oparcie w stosownych przepisach, jest podyktowane wyjątkowym charakterem prawa pomocy, które nie może być nadużywane (zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie). Stąd konieczność dokonania dokładnego rozeznania co do stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów skarżącej oraz osób z którymi prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe. Brak udzielenia przez skarżącą wyczerpującej odpowiedzi na skierowane do niej dodatkowe wezwanie nie może więc przemawiać za pozytywnym rozpoznaniem wniosku, zwłaszcza że wnioskodawczyni do niektórych zagadnień w ogóle się nie ustosunkowała. Widoczna jest też niekonsekwencja w udzielaniu przez nią informacji dot. wydatkowania i przeznaczenia pobieranej renty, co zostało wyżej wykazane. Ich wzajemna sprzeczność wpływa w negatywny sposób na wiarygodność składanych przez skarżącą oświadczeń, co w rezultacie skutkuje negatywnym rozpoznaniem wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.