II SA/Rz 1147/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-03-11
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli sprawy dotyczące zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego są z mocy prawa zwolnione od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego jest bezprzedmiotowy, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniają takie sprawy z opłat sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu nie jest bezprzedmiotowy i powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało wykazane przez skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Skarżący przedstawił dowody wskazujące na jego trudną sytuację materialną: brak dochodów, brak majątku, zarejestrowanie jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Sprawa, w której złożono wniosek, została już zakończona wyrokiem oddalającym skargę.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono na rzecz skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
11 marca 2013 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] października 2012 r. sygn. [...], wydaną w przedmiocie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, - postanawia – ustanowić na rzecz skarżącego adwokata.
Skarżący w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1147/12, A. R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. II SA/Rz 1147/12, dotyczącej skargi wyżej wymienionego na decyzję SKO wydaną w przedmiocie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Sprawa o podanej sygnaturze została zakończona przed WSA na mocy wyroku z dnia 6 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Rz 1147/12 o oddaleniu skargi na decyzję SKO w przedmiocie zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego należności.
Skarżący w treści swego wniosku o prawo pomocy przedstawił następujące okoliczności osobiste i dotyczące majątku: wnioskujący żyje samotnie, nie posiada nieruchomości, mieszkania, zasobów pieniężnych i przedmiotów majątkowych. Nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. W odpowiedzi na wezwanie skierowane do wnioskodawcy przez referendarza sądowego w innej toczącej się przed WSA sprawie o sygn. II SA/Rz 976/12 (postanowienie z 11 lutego 2013 r.), skarżący przesłał do Sądu zaświadczenie wydane przez Starostę [...], poświadczające fakt zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy [...] wynika, że A. R. nie posiada na terenie tej Gminy jakichkolwiek nieruchomości.
Stwierdzono co, następuje :
Skarżący A. R. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy albowiem sprawy dotyczące zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego zostały zwolnione od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Przytoczony przepis zwalnia skarżących w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej od wszelkich od opłat i kosztów sądowych.
Z pewnością nie jest bezprzedmiotowy wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. Dlatego jego żądanie procesowe zostanie odniesione do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że według tej regulacji przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. Jest istotnym dla powyższej regulacji, że skarżący nie otrzymuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada również żadnego majątku. Na poparcie tych twierdzeń wnioskujący przesłał do Sądu do sprawy z jego skargi o sygn. II SA/Rz 976/12, stosowne zaświadczenia organów publicznych. Nie ma przeszkód, aby dowody te wykorzystać dla potrzeb postępowania o prawo pomocy w sprawie o sygn. II SA/Rz 1147/12.
Ponieważ wnioskujący udowodnił, że nie jest w stanie ponieść kosztu postępowania w postaci wynagrodzenia dla adwokata, jego wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić. Sytuacja majątkowa skarżącego powoduje, że aby mógł on dochodzić swych roszczeń przed sądem, należy na jego rzecz ustanowić adwokata, którego wynagrodzenie zostanie pokryte z budżetu państwa. W aktualnym stanie prawnym, przesłanki przyznania adwokata czy radcy prawnego zostały wyłącznie uzależnione od tego czy strona wnioskująca posiada możliwości pokrycia własnym staraniem kosztów postępowania przed Sądem. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby w sposób nieuzasadniony ograniczyć prawo skarżącego do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Należy pouczyć wnioskodawcę, iż niniejsze postanowienie jest równoznaczne z udzieleniem adwokatowi pełnomocnictwa (art. 244 § 2 p.p.s.a.).
Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu art. 239 pkt 1 lit. a, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło