II SA/Rz 1149/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie SO del. Anna Bembenek/spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi -skargę oddala- II SA/Rz 1149/10 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], Starosta [...] orzekł względem R. K. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi i zobowiązał ją do zwrotu prawa jazdy kat. B. W podstawie prawnej organ wskazał przepisy art. 140 ust. 1 pkt 4) lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2005, nr 108, poz.9081), §2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 2, poz.15) i art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn.zm.). W uzasadnieniu podano, że do Starosty [...] wpłynęły od Starosty Powiatu [...] akta postępowania administracyjnego w sprawie skierowania R. K. posiadającej prawo jazdy kategorii B, nr [...], wydane w dniu 07.10.1999r. W dniu 19 października 2009r. Komendant Powiatowy Policji wystąpił z wnioskiem do Starosty [...] o skierowanie R. K. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami informując, że skarżąca w dniu 17.10.2009r. doprowadziła do kolizji i prawdopodobną przyczyną był stan jej zdrowia. Starosta [...] decyzją z dnia [...].11.2009r. skierował R. K. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. Od decyzji tej odwołała się skarżąca podnosząc zarzut niewłaściwości z uwagi na swoje miejsce zamieszkania w S. od dnia 1 stycznia 2006r. SKO uchyliło decyzję Starosty [...] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, a Starosta [...] postanowieniem z dnia [...].03.2010r. przekazał sprawę Staroście [...] według właściwości. Starosta [...] uznał, że okoliczności opisane we wniosku nasuwają zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej. W związku z tym decyzją z dnia [...] maja 2010r., nr [...], na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4) prawa o ruchu drogowym i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. skierował skarżącą na badanie lekarskie z jednoczesnym zakreśleniem 30-dniowego terminu do ich wykonania, licząc od dnia doręczenia decyzji. Termin ten nie został zachowany. Skarżąca nie doręczyła Staroście [...] orzeczenia lekarskiego z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. Tym samym w ocenie organu zaistniały podstawy do cofnięcia uprawnień zgodnie z art. 144 ust. 1 pkt 4) lit. b) prawa o ruchu drogowym. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej zwane jako "SKO", "SKO [...]" lub Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. W podstawie prawnej SKO wskazało przepis art. 138 §1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn.zm.) i art. 140 ust 1 pkt 4) lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2005, nr 108, poz. 908, z późn.zm.). W uzasadnieniu organ powołał się na przepis art. 122 ust. 1 pkt 4) prawa o ruchu drogowym określający warunki kierowania przez starostę kierującego pojazdem na badania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ma to miejsce m.in. w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego. Podyktowane jest to w ocenie Kolegium tym, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą do tego sprawność w chwili ubiegania się o uprawnienia jak i w okresie późniejszym, kiedy korzystają z uprawnień. Zadanie to należy do organu wydającego uprawnienie do kierowania pojazdami, a podstawę skierowania mogą stanowić tylko przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Źródła informacji mogą być różne, jak i same przyczyny. W niniejszej sprawie przesłanką był wniosek Komendy Powiatowej Policji z dnia 19 października 2009 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie, w którym opisano kolizję spowodowaną przez skarżącą, a której prawdopodobną przyczyną była utrata przytomności. Z opisu świadków wynika, że skarżąca miała atak drgawek połączonych z utratą przytomności. Trafnie zatem starosta powziął zastrzeżenia co do stanu zdrowia R. K. w zakresie zdolności psychofizycznych do kierowania pojazdami. Natomiast faktycznie istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostanie przez uprawnionego lekarza. Odnosząc się do zarzutu odwołania Kolegium uznało, że Starosta [...] wysłał decyzję pod adres "[...]". Taki adres R. K. wskazuje nadal jako adres zamieszkania. Przesyłka była dwukrotnie awizowana przez pocztę i zwrócona do Starostwa z adnotacją o niepodjęciu w terminie. SKO powołało się na przepis art. 44 k.p.a., który normuje kwestie doręczenia zastępczego. W razie niemożności doręczenia pisma poczta przechowuje je przez okres 14 dni w swojej placówce i pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata zawiadomienie. Doręczenie jest ponawiane, a uważa się je za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dniowego. Pismo pozostawia się w aktach sprawy. Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie miało miejsce skuteczne doręczenie zastępcze. Dalej SKO wyjaśniło, że w dniu 09 lipca 2010 r. R. K. otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia prawa jazdy, bowiem w terminie nie poddała się badaniom. Następnie dnia [...] lipca została wydana zaskarżona decyzja. Powołując się na przepis art. 140 ust.1 pkt 4) lit. b) prawa o ruchu drogowym organ stwierdził, że skoro w zakreślonym decyzją terminie skarżąca nie poddała się badaniom lekarskim zgodnie z decyzją z [...] lipca 2010r. to Starosta [...] zobowiązany był cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami posiadanych kategorii. Decyzję Starosty Kolegium uznało za zgodną z przepisami prawa materialnego i formalnego. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się skarżąca, która wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podała, że podtrzymuje zarzuty w stosunku do decyzji Starosty [...] zawarte w odwołaniu od tej decyzji. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie uznając skargę za bezzasadną podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna nad działalnością organów administracji publicznej jest sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem (zob. art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. 2002r., nr 153n poz.1269, ze zm., i art. art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2002, nr 153, poz.1270, ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Sąd orzeka w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 §1 p.p.s.a.). Ocena działalności organów administracji publicznej polega na zbadaniu, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów postępowania uzasadnia zastosowanie środków z art. 145-149 p.p.s.a. Tak przeprowadzona kontrola nie wykazała, aby decyzje będące przedmiotem oceny Sądu dotknięte były wadami wymagającymi zastosowania środków określonych w p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy jest następujący. Skarżąca uczestniczyła w zdarzeniu drogowym, które legło u podstaw zawiadomienia wystosowanego przez KMP do Starosty. Ten na podstawie nadesłanego materiału podjął decyzję o zobowiązaniu skarżącej do poddania się kontrolnemu badaniu stanu zdrowia celem ustalenia zdolności do kierowania pojazdem. Decyzję tę nadano przesyłką poleconą na adres wskazany przez skarżącą w toku postępowania z odwołania skarżącej od decyzji tożsamego przedmiotu rozstrzygnięcia Starosty [...] ponosząc zarzut braku skutecznego doręczenia decyzji wobec kierowania korespondencji pod nieprawidłowy adres. Po uchyleniu pierwszej z wydanych w jej sprawie decyzji sprawę przekazano według właściwości Staroście [...]. Ten skierował wydaną przez siebie decyzję na wskazany uprzednio przez skarżącą adres. Przesyłki tej nie podjęto w terminie, była ona dwukrotnie awizowana. Wobec bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu do poddania się badaniu kontrolnemu oraz przedłożenia organowi właściwych dokumentów Starosta [...] wydał decyzję objętą przedmiotem skargi. U podstaw faktycznych rozstrzygnięcia legł fakt nie poddania się przez skarżącą badaniu kontrolnemu, tj. obowiązkowi nałożonemu decyzją z dnia [...] maja 2010r., która nie została przez skarżąca podjęta w terminie, jak również zaskarżona i wykonana. Przedmiotem postępowania jest zagadnienie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na skutek niewykonania przez skarżącą obowiązku poddania się badaniu kontrolnemu stanu swojego zdrowia w świetle zdolności do prowadzenia takich pojazdów. Podstawę dla wydanej decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 4) lit. b) prawa o ruchu drogowym. Jego treść wskazuje ponad wszelką wątpliwość o związanym charakterze tego aktu administracyjnego co oznacza, że w razie ustalenia okoliczności wymienionych w tym przepisie właściwy organ zawsze wyda decyzję odpowiadającą ich treści. Stanowi on, że starosta wyda decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy. Natomiast przepis art. 122 ust. 1 pkt 4) prawa o ruchu drogowym stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego. Również i ten przepis świadczy o związanym charakterze wydawanej decyzji. Jednocześnie decyzja o skierowaniu na badanie kontrole ma charakter pierwotny, czy wręcz prejudycjalny względem decyzji o cofnięciu uprawnień. Niewykonanie obowiązku z pierwszej ze wskazanych decyzji obliguje organ do wydania drugiej z nich. Działanie organów było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W sprawie istniały podstawy do skierowania skarżącej na badanie kontrole, a R. K. powinna była zaskarżyć wydaną decyzję albo nałożony na nią ostateczną decyzją obowiązek wykonać, jeżeli kwestionowała wątpliwości dotyczące jej stanu zdrowia. Decyzje kierowane były do niej pod adres wskazany przez samą skarżącą, tj. [...]. Decyzji z dnia [...] maja 2010r. skarżąca nie podjęła w terminie. Należy zatem ocenić, czy przedmiotowe doręczenie dokonane było zgodnie z obowiązującymi przepisami przyjmując ponad wszelką wątpliwość prawidłowość obranego przez organy adresu skarżącej. Postępowanie w sprawach wyżej opisanych toczyło się w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz,U, 2000, nr 98, poz. 1071, z późn.zm.). Problematykę doręczeń regulują przepisy art. 39 – art. 49 k.p.a. Zasadniczo pisma doręcza się stronie w mieszkaniu za pokwitowaniem przez pocztę (art. 39, art. 40 §1, art. 42 §1 k.p.a.). Natomiast z art. 44 §1-§4 k.p.a. wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z przepisów szczególnych zawartych w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, ze zm.; dalej zwana jako "pr.poczt.") i aktów wykonawczych do tej ustawy wynika, że przesyłkę rejestrowaną doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce (art. 26 ust. 1 pr.poczt.). Jeżeli adresat był nieobecny wydanie przesyłki ze skutkiem doręczenia może nastąpić w placówce operatora (art. 26 ust.2 pkt 1) lit. b) pr.poczt.). Zarazem w art. 26 ust. 3 pr.poczt. postanowiono, że powyższe przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. Ustawą taką jest k.p.a. Natomiast przepis art. 27 ust. 1 pr.poczt. stanowi, że przesyłkę, której nie można doręczyć adresatowi, operator zwraca nadawcy. Wówczas, zgodnie z art. 44 §4 k.p.a., pismo takie pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia. Powyższe przemawia za uznaniem, że przepisy o doręczeniach nie zostały naruszone. Po raz pierwszy przesyłkę z decyzją z dnia [...] maja 2010 r. awizowano dnia 21 maja 2010 r., a po raz drugi w dniu 31 maja 2010 r. po czym zwrócono ja nadawcy. Doręczenia dokonywano przesyłką rejestrowaną za potwierdzeniem odbioru. Podobnie uczyniono z decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., przy czym tę przesyłkę skarżąca osobiście odebrała. Wskazane daty świadczą o zachowaniu przez organy wymaganych terminów określonych w prawie o ruchu drogowym oraz k.p.a. Decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. wydano po upływie wyznaczonego na badanie terminu poczynając od bezskutecznego upływu terminu podjęcia decyzji z dnia [...] maja 2010 r. ([...] maja 2010 r. + 14 dni +30 dni na wykonanie obowiązku). Skarżąca nie informowała organu o zmianie adresu. Nie wskazywała, aby w miejscu jej zamieszkania nie było oddawczej skrzynki pocztowej spełniającej wymogi prawa pocztowego (por. art. 37 pr.poczt.). Nie podjęła również inicjatywny dowodowej dla wykazania nieprawidłowości doręczenia. Skoro zatem decyzję z dnia [...] maja 2010 r. doręczono skutecznie przez pozostawienie jej w aktach sprawy i skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku poddania się badaniu kontrolnemu w wyznaczonym terminie to spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. Decyzja z dnia [...] maja 2010 r. stała się bowiem ostateczna i związała organ w zakresie przesłanki z art. 140 ust. 1 pkt 4) lit. b) prawa o ruchu drogowym. Jak już wskazano, decyzja ta ma charakter związany i jej wydanie jest determinowane stwierdzeniem okoliczności niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym. Skarżącą poinformowano też o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowani pojazdami silnikowymi. Prawidłowe działanie organów świadczy o bezzasadności skargi. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.