II SA/Rz 115/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia zwolnić skarżącego od związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata. J. K. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. należnego od wniesionej przez siebie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...], w terminie do jego uiszczenia zwrócił się z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał na ciężką sytuację materialną - zły stan zdrowia swojego i żony wiążący się z koniecznością leczenia, niskie dochody – pobierane przez nich kwartalnie renty oraz posiadanie na utrzymaniu dwóch uczących się synów, z czym wiążą się wydatki na szkołę i dojazdy do niej (zakup biletów). Wg zawartego we wniosku oświadczenia wysokość rent skarżącego i jego żony to 312 i 412 zł. kwartalnie, posiadany przez nich majątek obejmuje zaś dom o pow. ok. 100 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 2,05 ha. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnienie tej przesłanki wiąże Sąd co do złożonego wniosku. Dokonana ocena sytuacji materialno – bytowej wnioskodawcy daje dostateczne podstawy do uznania, że spełnia on ten warunek, co podyktowane jest zarówno skromnym stanem majątkowym jak i wręcz symbolicznymi dochodami jego i żony. Ponieważ to właśnie uzyskiwane dochody bezpośrednio przesądzają o możliwości poniesienia kosztów postępowania należy stwierdzić, iż kwota jaką dysponuje skarżący na zaspokojenie potrzeb życiowych swoich i rodziny, tj. 724 zł. kwartalnie w żaden sposób nie umożliwia mu wygospodarowania z niej środków na ich pokrycie. Z pewnością nie zaspokaja też wszystkich koniecznych i uzasadnionych potrzeb skarżącego i jego rodziny, zwłaszcza że zarówno on jak i jego żoną zmuszeni są przeznaczać część środków na zakup leków (skarżący jest po 3 zawałach serca, jego żony dotyka choroba kończyn dolnych). Pod uwagę musi być też wzięta okoliczność kształcenia się przez ich synów, co także generuje określone wydatki, w tym chociażby sygnalizowane we wniosku na zakup biletów. Wytłumaczeniem nasuwających się wątpliwości, czy wskazana kwota dochodów rzeczywiście może stanowić podstawę utrzymania dla skarżącego i jego rodziny jest fakt posiadania przez niego nieruchomości rolnej, z której pozyskiwane pożytki w postaci płodów rolnych zapewne w istotny sposób przyczyniają się do zaspokojenia potrzeb związanych z wyżywieniem, a tym samym do ograniczenia do minimum wydatków na zakup gotowych produktów żywnościowych. Wg dokonanej oceny, jeżeli nawet skarżący czerpie z gospodarstwa jakieś dochody mające wymiar finansowy (mogą to być np. dopłaty do produkcji rolnej), to i tak ze względu na wykazany areał nie mają one praktycznego znaczenia dla uznania potencjalnej możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania tak w całości, jak i w części. Decydującego wpływu na to pozbawione też byłoby ewentualne wsparcie udzielane przez ośrodek pomocy społecznej. Uznając, że okoliczności te mimo ich niewyjaśnienia nie wpłyną na prawidłowość dokonanej oceny zdolności płatniczych J. K., za niecelowe uznano wzywanie go do złożenia w tym zakresie dodatkowego oświadczenia. Powyższe znajduje pośrednie potwierdzenie w zawartym w skardze jego stwierdzeniu w którym podnosi, iż nie stać go na doprowadzenie do użytku przyznanej mu w wyniku scalenia, a stanowiącej ugór nieruchomości. W związku z powyższym należy uznać, że J. K. nie ma możliwości poniesienia nawet części kosztów postępowania, a złożony przez niego wniosek spełnia ustawowe kryterium do przyznania całkowitego prawa pomocy, uzasadniając tym samym pozytywne dla skarżącego jego rozpoznanie. Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie pozbawionej wystarczających środków szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.