II SA/Rz 1157/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-11-28

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, zamieszkująca w domu pomocy społecznej i pobierająca rentę, która ponosi znaczne wydatki na leki i spłatę zobowiązań, spełnia przesłanki do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo braku obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Nawet jeśli wnioskodawca jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych, jego trudna sytuacja materialna, polegająca na znacznym obciążeniu dochodów wydatkami niezbędnymi do utrzymania, uzasadnia ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu zapewnienia realizacji prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. O., osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, zamieszkująca w domu pomocy społecznej, złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w DPS. Skarżąca wskazała, że jej dochód z renty jest w całości pochłaniany przez wydatki na pobyt w placówce, leki i spłatę zobowiązań, co uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. B. O. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] zawarła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który podtrzymała w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF (wskazując, że dotyczy on adwokata). Wg uzasadnienia i zawartego w nim oświadczenia, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i nie posiada żadnego majątku. Zamieszkuje w domu pomocy społecznej. Pobiera rentę w wysokości 1529 zł. brutto, tj. 1355 zł. netto, z czego miesięcznie na odpłatność za pobyt w placówce przeznacza 1039 zł., na zakup leków ok. 100 zł., spłatę zobowiązania – 150 zł. (z akt administracyjnych sprawy wynika posiadanie przez nią zadłużenia z tytułu zaciągniętej kilka lat temu i niespłaconej pożyczki bankowej). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek B. O. o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania jej częściowego prawa pomocy, czego niezbędnym warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ocena sytuacji materialnej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni wskazuje, że przesłanka ta została przez nią spełniona. Mimo braku obowiązku ponoszenia – z uwagi na przedmiot sprawy - związanych ze sprawą kosztów sądowych (wynika to z regulacji art. 239 pkt 1a w/w ustawy), bez wątpienia nie posiada ona wystarczających środków finansowych, z których mogłaby pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Znajduje to potwierdzenie w przedstawionym zestawieniu ponoszonych wydatków, wyczerpujących praktycznie całość pobieranego przez nią świadczenia rentowego. Uwzględnić należy przy tym niewymienione we wniosku, chociaż bez wątpienia przynajmniej doraźnie ponoszone wydatki na zakup odzieży, środków czystości. O trudnej sytuacji finansowej skarżącej pośrednio świadczy również przedmiot skargi, związany z dochodzonym częściowym zwolnieniem z odpłatności za pobyt w DPS. Powyższe przemawia za uznaniem, że nie jest ona w stanie ustanowić we własnym zakresie fachowego pełnomocnika. Oznaczałoby to bowiem potrzebę rezygnacji lub przynajmniej częściowego ograniczenia wymienionych wydatków, co wobec ich kwalifikowania jako niezbędnych, nie mogłoby nastąpić bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. Pozytywne ustosunkowanie się do wniosku skarżącej pozostaje przy tym w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących stronie postępowania uprawnień. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło