II SA/Rz 1157/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2024 r. nr OA.7722.22.3.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania – skargę oddala – II SA/Rz 1157/24 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi E.S. jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB) z 26 lipca 2024 r. nr OA.7722.22.3.2024 dotyczące odmowy wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że Minister Rozwoju i Technologii pismem z 24 kwietnia 2024 r. przekazał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) pismo E.S. z 25 marca 2024 r. skierowane do Ministra Sprawiedliwości, a przekazane m.in. do Ministra Rozwoju i Technologii - zawierające wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB z 15 lutego 2010 r. nr PINB-7355/4/23/2009, nakazującą E.S. zam. G [...], jako właścicielce działki nr [...] położonej w G., rozbiórkę zbiornika betonowego wybudowanego na tej działce. PINB pismem z 16 maja 2024 r. wezwał wnioskodawczynię do wskazania konkretnych okoliczności, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania i podanie dokładnej daty kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących przyczynę uzasadniającą wznowienie postępowania. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z 24 maja 2024 r. E.S. wskazała, że podstawą wznowienia jest okoliczność, iż dowody, na podstawie których wszczęto i przeprowadzono postępowanie administracyjne bez jej wiedzy, udziału i zgody, bez jej dowodów, bez jej pełnomocnika, są sfałszowane, co potwierdzają dowody skarżącej, które nie zostały włączone do sprawy i uwzględnione. Dowodem na potwierdzenie sfałszowania dowodów będzie wskazanie zbiornika na działce nr [...] i kontrola, która wyjaśni czy faktycznie doszło do samowoli budowlanej w zakresie jego budowy. Podstawą do wznowienia jest również przeprowadzenie bez jej wiedzy i udziału kontroli na jej działce nr [...] z rażącym naruszeniem art. 81 Prawa budowlanego. Podniosła, że decyzja z 15 lutego 2010 r. została wydana w drodze przestępstwa, bowiem wydano ją w oparciu o fałszywe dowody przedstawione przez stronę przeciwną, w sytuacji gdy samowoli budowlanej na działce nr [...] nie było i nie ma. Kolejną podstawą wznowienia postępowania jest zignorowania i zlekceważenie rozporządzenia Prokuratora Okręgowego i Generalnego, które zleciły przeprowadzenie działań w trybie procesowym, w tym przeprowadzenie oględzin zbiornika betonowego na działce [...] (pismo Prokuratury Rejonowej w [...] z 29 czerwca 2018 r.). Oględziny nie zostały przeprowadzone ani przez Prokuraturę ani przez organy nadzoru budowlanego i sąd – z nakazu Prokuratora Generalnego. PINB postanowieniem z 7 czerwca 2024 r. nr PINB- 7355/4/23/2009 odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją własną z 15 lutego 2010 r. nr PINB-7355/4/23/2009 motywując swoje rozstrzygnięcie niewskazaniem przez wnioskodawczynię żadnej okoliczności mogącej stanowić podstawę wznowienia, w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej "kpa"). W zażaleniu na postanowienie PINB z 7 czerwca 2024 r. E.S. zarzuciła art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na wydane postanowienie poprzez: - uznanie, że nie wskazała konkretnej okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, podczas gdy w swoich pismach jednoznacznie podała, że podstawą wznowienia postępowania jest to, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, czyli przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz fakt, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, czyli przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, - błędne uznanie, iż w zgłoszeniu z 29 września 2009 r. nr AB-7352/530/4/2009 dokonała zgłoszenia budowy nowego zbiornika na nieczystości ciekłe na działce o nr [...], podczas gdy ze zgłoszenia jednoznacznie wynika, iż zgłosiła remont istniejącego już zbiornika na gnojowicę, wówczas wykorzystywanego na płynne nieczystości z prania, który później uznano za nielegalnie wybudowany i wskutek tego wydano 15 lutego 2010 r. decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowego zbiornika, - uznanie, iż została prawidłowo zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, podczas gdy nie wiedziała o przeprowadzanych w sprawie czynnościach, w tym rozstrzygnięciu kończącym postępowanie, - uznanie, iż mogła brać udział w postępowaniu, podczas gdy nie informowano jej o podejmowanych czynnościach, a rozprawę przeprowadzono w miejscu, do którego z uwagi na jej niepełnosprawność nie miała dostępu, - uznanie, iż przedmiotowy zbiornik został wybudowany w sposób nielegalny przez nią, podczas gdy w rzeczywistości zbiornik ten wybudowano w latach 50-tych, co potwierdzają oświadczenia świadków oraz opinia techniczna zbiornika wykonana 28 marca 2011 r. przez uprawnionego inż. L.B. PWINB zaskarżonym postanowieniem, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Podał, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych, w tym w trybie wznowieniowym, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. W przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony oznacza to badanie: czy wniosek w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148, lub w art. 145a i art. 145b kpa (tj. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w przypadku, gdy strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji), a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b kpa. W razie wątpliwości organ wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o informacje niezbędne do weryfikacji spełnienia przesłanek formalnych. W przypadku pozytywnych ustaleń w zakresie przesłanek formalnych następuje drugi etap postępowania w sprawie wznowienia. Organ administracji wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy - art. 149 § 2 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie organ podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 kpa. W przypadku negatywnych ustaleń w zakresie przesłanek formalnych, właściwy organ administracji publicznej, zgodnie z art. 149 § 3 kpa wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Z powyższego wynika, że organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, w pierwszym etapie nie dokonuje analizy przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy spełnione są przesłanki formalne wznowienia postępowania. Zbadanie przyczyn wznowienia podlega ocenie dopiero w drugim etapie postępowania wznowieniowego. Z analizy złożonego wniosku o wznowienie postępowania (sprecyzowanym w zażaleniu poprzez wskazanie postawy prawnej wznowienia) wynika, że jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawczyni podała przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i w art. 145 § 1 pkt 5 kpa (wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję). Ponadto wnioskodawczym wskazuje, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa tj. przesłankę z art. 145 § 1 pkt 2 kpa i że dowody na postawie, których wszczęto i przeprowadzono postępowanie są sfałszowane, a więc przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 kpa (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe). Nie ulega wątpliwości, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania i jest już kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB z 15 lutego 2010 r. Uprzedni wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez E.S. pismem z 30 maja 2011 r. sprecyzowanym pismem z 14 czerwca 2011 r. i w sprawie tej zapadło ostateczne postanowienie PWINB z 6 lutego 2012 r. nr OA.7722.22.4.2011 utrzymujące w mocy postanowienie PINB z 5 grudnia 2022 r. nr PINB-7355/4/23/2009 odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 15 lutego 2010 r. Uzasadniając odmowę wznowienia postępowania PWINB stwierdził, że E.S. uchybiła terminowi do wniesienia podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz, że nie wykazała, że wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5, pkt 6 kpa, został złożony z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 148 kpa. Wyrokiem z 25 października 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 302/12 WSA w Rzeszowie oddalił skargę E.S. na postanowienie PWINB z 6 lutego 2012 r. Wniosek o wznowienia postępowania pochodzący od E.S. oparty jest na tożsamej podstawie prawnej (art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 6 kpa), co wniosek złożony przez nią w 2011 r. Przywołane we wniosku okoliczności stanowiły już przedmiot oceny organów nadzoru budowlanego i w tym aspekcie PWINB zajął już stanowisko w ostatecznym postanowieniu z 6 lutego 2012r., a WSA w Rzeszowie uznał je za zasadne. We wniosku z 25 marca 2024 r. sprecyzowanym kolejnymi pismami powołując się na przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa (wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji) wskazano dowody: zgłoszenie z 29 września 2009 r. nr AB-7352/530/4/2009, oświadczenie z 14 września 2010 r., opinię techniczną sporządzoną przez uprawnionego inż. L.B., 5 oświadczeń świadków, które to dowody przywoływała w uprzednim wniosku z 2011 r. Pozostałe dowody, na które powołuje się E.S. w analizowanym wniosku - pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z 29 czerwca 2018 r., pismo wystosowane przeze nią do Ministra Sprawiedliwości z 25 marca 2024 r., protokół oględzin budowy zbiornika betonowego na działce nr [...] wraz ze szkicem sytuacyjnym - nie są nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, nieznanym organowi, który wydał decyzję. Z kolei wznowienie postępowania na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie może nastąpić, ponieważ wnioskodawczyni nie wskazała i nie przedłożyła wyroku (tak jak w uprzednio w 2011 r.) stwierdzającego prawomocnie sfałszowanie dowodu, czy też popełnienie przestępstwa przy wydawaniu decyzji. Wnioskodawczyni nie wskazała żadnych nowych okoliczności stanowiący podstawę wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 kpa. Zarzuty dotyczące nieudostępnienia akt sprawy, był już podnoszone w uprzednim wniosku i w tym zakresie PWINB również wypowiedział się w ostatecznym postanowieniu z 6 lutego 2012 r. E.S. we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na postanowienie PWINB z 26 lipca 2024 r. zarzuciła: a) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, w tym: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, - art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 kpa, - art. 8 i art. 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczelności w lakonicznym uzasadnieniu organ nie ustosunkował się w sposób wyczerpujący do zgłaszanych przeze mnie żądań i podniesionych zarzutów, b) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na wydane postanowienie poprzez: - uznanie, iż organ I instancji zasadnie odmówił jej wznowienia postępowania, podczas gdy przedstawiona przez nią argumentacja poparta stosowną dokumentacją powinna doprowadzić do wznowienia postępowania, - uznanie, iż nie dostarczyła nowych dokumentów, potwierdzających jej twierdzenia, które powinny skutkować wznowieniem postępowania, podczas gdy powołała się na nowe dokumenty dołączając dodatkowo ich kopię do złożonego przez nią zażalenia, - uznanie, iż jej wniosek o wznowienia postępowania oparty jest na tożsamej podstawie prawnej, co wniosek złożony w 2011 r., podczas gdy powołała się na inną podstawę faktyczną i prawną, wskazując przy tym nowe dokumenty na poparcie swoich twierdzeń, - uznanie, iż nie wskazała konkretnej okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, podczas gdy w swoich pismach jednoznacznie podała, że podstawą wznowienia postępowania jest to, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, czyli przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz fakt, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, czyli przesłanki, czyli przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, - błędne uznanie, iż w zgłoszeniu z 29 września 2009 r. nr AB-7352/530/4/2009 dokonała zgłoszenia budowy nowego zbiornika na nieczystości ciekłe na działce o nr [...], podczas gdy ze zgłoszenia jednoznacznie wynika, iż zgłosiła remont istniejącego już zbiornika na gnojowicę, wówczas wykorzystywanego na płynne nieczystości z prania, który później uznano za nielegalnie wybudowany i wskutek tego wydano15 lutego 2010 r. decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowego zbiornika, - uznanie, iż została prawidłowo zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, podczas gdy nie wiedziała o przeprowadzanych w sprawie czynnościach, w tym o rozstrzygnięciu kończącym postępowanie, - uznanie, iż mogła brać udział w postępowaniu, podczas gdy nie informowano jej o podejmowanych czynnościach, a rozprawę przeprowadzono w miejscu do którego z uwagi na jej niepełnosprawność nie miała dostępu, - uznanie, iż przedmiotowy zbiornik został wybudowany w sposób nielegalny przez nią, podczas gdy w rzeczywistości zbiornik ten wybudowano w latach 50-tych, co potwierdzają oświadczenia świadków oraz opinia techniczna zbiornika wykonana 28 marca 2011 r. przez uprawnionego inż. L.B., a w rzeczywistości skarżąca jedynie dokonałam w 2009 r. jego remontu. Wobec powyższego wniosła uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z 15 lutego 2010 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, nakazanie organowi I instancji przeprowadzenie dokładnych oględzin zbiornika znajdującego się na działce o nr [...] w jej obecności w celu ustalenia, iż zbiornik składa się z nowszych nadziemnych elementów oraz starych podziemnych. Dodatkowo wniosła o ponowne przeanalizowanie dowodów z dokumentów zalegających w aktach sprawy, w tym dokumentów dołączonych przez nią do zażalenia na postanowienie PINB w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 15 lutego 2010 r. w tym: a) zgłoszenia dokonanego przez nią 29 września 2009 r. Staroście [....] pod nr AB-7352/530/4/2009 w przedmiocie remontu istniejącego już zbiornika na gnojowicę, wówczas wykorzystywanego na płynne nieczystości z prania, b) protokołu oględzin budowy zbiornika betonowego na działce nr [...] wraz ze szkicem sytuacyjnym, c) oświadczenia sporządzonego przez nią 14 września 2010 r., d) opinii technicznej sporządzonej przez uprawnionego inż. L.B., e) pięciu oświadczeń świadków, f) pisma Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z 29 czerwca 2018r., g) pisma wystosowanego przez skarżącą do Ministra Sprawiedliwości z 25 marca 2024 r. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 ppsa. Przedmiotem kontroli sądowej uczyniono w tej sprawie postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, tj. decyzją PINB z 15 lutego 2010 r. w przedmiocie nakazania skarżącej, jako właścicielce działki nr [...], rozbiórkę zbiornika betonowego wybudowanego na ww. działce. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia nie wykazała takich naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 ppsa. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 ppsa. Nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji administracyjnych jakim jest tryb wznowienia postępowania administracyjnego służy do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznych decyzji (i zaskarżalnych postanowień - art. 126 kpa), które zostały wydane w wyniku nieprawidłowego procedowania organu. Przesłanki zastosowania tego nadzwyczajnego trybu są enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145 a, art. 145 aa i art. 145 b kpa. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa termin jest określony w art. 148 § 2 kpa). Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów: najpierw organ bada sprawę formalnie i wydaje bądź postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 i 2 kpa), bądź postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 i 4 kpa). Odmowa wznowienia kończy postępowanie, natomiast jeśli organ wznowił postępowanie, to przechodzi do fazy oceny merytorycznej wniosku i wydaje jedną z decyzji wymienionych w art. 151 kpa. Postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa lub o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa właściwe są dla etapu pierwszego, w którym organ właściwy (tj. zgodnie z art. 150 kpa § 1 kpa - zastrzeżeniem § 2 i 3 - w zasadzie organ , który wydał decyzję w ostatniej instancji), bada czy istnieją przedmiotowe i podmiotowe przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. We wstępnej fazie - która ma miejsce po złożeniu do organu wniosku o wznowienie postępowania - analizie podlega to, czy wniosek spełnia ogólne wymogi formalne dla pism procesowych, czy opiera się na ustawowej przesłance wznowienia, czy został złożony przez stronę postępowania i czy zachowano ustawowy termin do wystąpienia z nim. Brak pozytywnych ustaleń w tym przedmiocie skutkuje koniecznością wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa do przedmiotowych przyczyn wydania postanowienia w trybie art. 149 § 3 kpa zalicza się sytuacja, gdy wnoszący podanie nie powołuje się na żadną ustawową podstawę wznowienia postępowania. Strona, żądając wznowienia postępowania, winna wskazać jedną z przyczyn wznowienia określonych w przepisach kpa, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1 kpa W ocenie Sądu organy słusznie odmówiły wznowienia postępowania, jakkolwiek Sąd dostrzegł uchybienia procesowe, zarówno po stronie organu I jak i II instancji. Skarżąca powołała liczne argumenty przemawiające - w jej ocenie - za wznowieniem postępowania, nie podążając za istotą trybu postępowania wznowieniowego, zastosowanie którego obwarowane jest ściśle określonymi warunkami wpisanymi w definicję podstaw wznowienia. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było zatem wyłonienie, bądź powołanie się na brak możliwości wyłonienia, z obszernych treściowo pism skarżącej, podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 kpa oraz w razie wyłonienia wskazanych podstaw wznowienia, ocena czy skarżąca udowodniła, że zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie, dokonanej przez pryzmat każdej ze wskazanych podstaw wznowienia. Mieć należy również na uwadze, że w określonych sytuacjach, w razie oczywistego braku możliwości zakwalifikowania danej okoliczności jako podstawy wznowienia, brak jest obowiązku badania zachowania terminu. Zasadniczo jednak dochowanie terminu określonego w art. 148 kpa jest warunkiem koniecznym do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, przy czym, ciężar dowodu dochowania terminu, o którym stanowi w art. 148 § 1 kpa, spoczywa na stronie domagającej sią wznowienia postępowania. Ona to musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie złożyła przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, w sytuacji natomiast powołania się na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa – przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zgodnie z art. 145 § 2 kpa z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Zgodnie z art. 145 § 3 kpa z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wskazać należy, że postanowienie z art. 149 § 3 kpa może być wydane tylko w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie (podanie) nie spełnia warunków formalnych, w tym złożony został po terminie wskazanym w art. 145 § 1 kpa. W niniejszej sprawie pismem inicjującym postępowanie był wniosek z 25 marca 2024 r. Miał słuszność organ I instancji wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż wnioskodawczyni nie podała w nim konkretnej okoliczności dającej podstawę wznowienia. Z treści tego pisma nie da się w sposób oczywisty wywieść się którejś enumeratywnie wymienionych przesłanek wznowienia postępowania, co stanowi warunek konieczny do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie warunkującego przystąpienie do oceny merytorycznej złożonego wniosku. Jednak już dodatkowe wyjaśnienia złożone w piśmie z dnia 24 maja 2024 r. pozwalały temu organowi na szersze ustosunkowanie do podniesionych argumentów i ich analizę przeprowadzoną w oparciu o definicję podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 kpa. Treść argumentów skarżącej już na pierwszy rzut oka wpisująca się w podstawy wznowienia (np. brak udziału w postępowaniu, wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, sfałszowanie dowodów) obligowała organ I instancji do bardziej obszernego uzasadnienia swojego stanowiska, niż zawarte w uzasadnieniu decyzji I instancji oraz odniesienia się do kwestii zachowania bądź niezachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, ewentualnie wskazania przyczyn braku potrzeby odnoszenia się do kwestii terminu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji wskazał tylko, że skarżąca "nie podała konkretnej okoliczności dającej podstawę wznowienia", w innym passusie zaś wskazał, że "żadna z okoliczności podanych przez Panią E.S., a wymienionych w art. 145 § 1 nie zachodzi w niniejszej sprawie". Organ nie zajął się kwestią zachowania terminu. Sąd zauważa, że wyjaśnienia w piśmie z 24 maja 2024 r. zostały przez skarżącą przedłożone w odpowiedzi na wezwanie PINB z 16 maja 2024 r. do jednoznacznego podania przyczyn (wskazania konkretnych okoliczności), które zdaniem skarżącej stanowią podstawę wznowienia postępowania oraz podania konkretnej daty, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących przyczynę uzasadniającą wznowienie postępowania. Wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni liczonych od dnia jego doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zatem obowiązkiem organu było również zajęcie stanowiska w kwestii uznania czy w jego ocenie wezwanie zostało wykonane czy też nie, zarówno w zakresie wskazania podstaw wznowienia, jak i wykazania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ I instancji również nie zajął stanowiska w powyższym zakresie. Organ odwoławczy, w następstwie rozpoznania zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji i nie kwestionując jego zasadności powołał się na inną argumentację, z której wynika, że inaczej niż organ I instancji, zakwalifikował wskazane przez wnioskodawczynię przesłanki wznowienia postępowania jako wpisujące się definicję podstaw wznowieniowych zdefiniowanych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 6 kpa i dokonał ich oceny formalnej pod kątem zasadności wznowienia postępowania. Sąd uznając trafność argumentacji organu odwoławczego stwierdza jednocześnie, że takie działanie było w części nieprawidłowe. Organ odwoławczy dostrzegając wadliwość rozstrzygnięcia organu I instancji nie może nie uwzględnić zażalenia, jeżeli postanowienie organu I instancji jest niezgodne z prawem, niezależnie od stopnia naruszenia prawa. Nie może tak działać, gdy stwierdzi, że kontrolowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu pomimo wadliwego uzasadnienia, czy naruszenia innych przepisów procesowych. Zatem w razie wadliwości uzasadnienia postanowienia PINB, którą w sposób "milczący" i "dorozumiany" stwierdził organ odwoławczy - używając odmiennej niż organ I instancji argumentacji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - należało w postępowaniu zażaleniowym orzec reformatoryjnie. Organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i orzec co do meritum albo jeśli doszedł do przekonania, że sprawa dodatkowego wyjaśnienia mógł zlecić postępowanie uzupełniające albo uchylić postanowienie i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji. Zatem we wskazanym zakresie zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Sąd zauważa przy tym, że organ odwoławczy popełnił ten procesowy błąd ponownie. W wyroku z 25 października 2012 r. II SA/Rz 302/12 WSA w Rzeszowie wytknął organowi odwoławczemu analogiczne uchybienie. Mimo tego, w ocenie Sądu, naruszenie to, którego dopuścił się organ odwoławczy, nie daje jednak podstawy do uwzględnienia skargi. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa naruszenie przepisów postępowania może być podstawą do uwzględnienia skargi tylko w sytuacji, gdy może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w ustalonym stanie faktycznym mogło zapaść tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z wyłożonych poniżej względów. Organ odwoławczy słusznie uznał, że wniosek skarżącej oparty jest na tożsamej podstawie prawnej co złożony uprzednio wniosek z 2011 r., zaś przywołane we wniosku okoliczności stanowiły przedmiot oceny organów nadzoru budowlanego zwieńczonej ostatecznym postanowieniem PINB o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją PINB z 15 lutego 2010 r., postanowieniem PWINB utrzymującym w mocy postanowienie PINB z 6 lutego 2012 r. oraz wyrokiem WSA w Rzeszowie w z 25 października 2012 r. II SA/Rz 302/12 oddalającym skargę na ww. postanowienie PWINB. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nieprzedłożenie dowodu na sfałszowanie dowodów czy popełnienie przestępstwa wykluczało powołanie się na przesłanki określone w art. 145 § pkt 1 i 2 kpa. Konstrukcja prawna przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa jest w znacznej części identyczna, a przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu). Samo sformułowanie zarzutu, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały poparte subiektywną oceną w tym zakresie nie jest wystarczające dla wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Nie budzi wątpliwości, że dopuszczalność wznowienia przez organ postępowania bez uzyskania wyroku potwierdzającego sfałszowanie dokumentów jest dopuszczalne jedynie pod warunkiem kumulatywnego zaistnienia obu wskazanych w nim przesłanek: oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu i niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2023 r. VII SA/Wa 736/23, LEX nr 3726633). Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2023 r. II GSK 894/20, LEX nr 3622171). Zatem stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe, a stwierdzenie nieprzedłożenia bądź przedłożenia dowodu potwierdzającego popełnienie przestępstwa lub sfałszowania dowodu prawidłowo miało miejsce na etapie badania przez organ kwestii zachowania wymogów formalnych wniosku o wznowienie. Nieprzedłożenie wskazanego wyżej dowodu obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Odnośnie wymienionych wyżej przesłanek wznowienia kwestia zachowania terminu prawidłowo nie była oceniona przez organ odwoławczy bowiem nie miała wpływu na wynik sprawy. Kwestia braku udziału skarżącej w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) była już przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego, jak również słusznie wskazał organ odwoławczy, zwieńczonej oceną o niezasadności tego argumentu, zatem również ta podstawa wznowieniowa nie może odnieść skutku w rozpatrywanej sprawie. Również za słuszną Sąd uznaje argumentację organu odwoławczego odnośnie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis ten pozwala wznowić postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na inne rozstrzygnięcie sprawy. Musi mieć zatem charakter prawotwórczy, z punktu widzenia zastosowanego przepisu prawa materialnego. Ponadto, "nowe dowody" i "nowe okoliczności" muszą mieć charakter obiektywny, co oznacza, że ich ujawnienie nie daje podstaw do ustalania, czy i z jakich powodów nie były one znane organowi uprzednio. Jednocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który ją wydał. Słusznie uznał organ odwoławczy, że skarżąca nie przedstawiła takich dokumentów o których mowa powyżej, na podstawie których można by stwierdzić, że w sprawie zaistniała przesłanka objęta wymienioną wyżej regulacją. Wyjaśnić należy, że strona przestawiając dowody na poparcie swojego stanowiska ma w postępowaniu nadzwyczajnym znacznie trudniejsze zadanie, niż w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym bowiem działa w warunkach, w których na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego będąca przedmiotem postępowania teza została już udowodniona, czemu organ dał wyraz wydając decyzję, która ponadto uzyskała walor ostateczności strona ma za zadanie zatem nie tylko udowodnić swoje stanowisko, ale również obalić prawidłowość poprzedniego w sposób i za pomocą narzędzi prawnych ujętych w kpa jako podstawy wznowienia. Sąd po przenalizowaniu okoliczności powoływanych przez skarżącą jako nowe okoliczności i nowe dowody stwierdza słuszność stanowiska organu odwoławczego, że część powoływanych okoliczności stanowiła już przedmiot rozpoznania organu, a zatem nie są to okoliczności nowe i nieznane organowi w chwili wydawania decyzji. Ponadto, jak słusznie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, wniosek o wznowienie postępowania w rozpatrywanej sprawie nie jest pierwszym wnioskiem, a ocenione w uprzednim postępowaniu i powołane w aktualnym wniosku okoliczności nie mogą być przedmiotem ponownej oceny. Należą do nich zgłoszenie z 29 września 2009 r., oświadczenie z 14 września 2010 r., opinia techniczna sporządzona przez inż. L.B., oświadczenia pięciu świadków. W zakresie w jakim organy i Sąd dokonały ich oceny korzystają one z powagi rzeczy osądzonej. Również protokół oględzin zbiornika betonowego z 26 listopada 2009 r. wraz ze szkicem sytuacyjnym został sporządzony w toku postępowania rozbiórkowego. Jego treść i okoliczności nim potwierdzone były zatem znane stronie i organowi postępowania w czasie tego postępowania, zatem nie wpisują się również w treść normatywną przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Natomiast powoływane przez skarżącą pismo Prokuratury Rejonowej w [...] z 29 czerwca 2018 r., pismo wystosowane przez nią do Ministra Sprawiedliwości z 25 marca 2024 r. (wniosek o wznowienie) są dowodami, które powstały już po dniu wydania przez organ I instancji ostatecznej decyzji rozbiórkowej, stąd nie mogą być one brane pod uwagę, jako podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie miały bowiem charakteru nowego w rozumieniu wskazanej wyżej regulacji, jak słusznie uznał organ odwoławczy. Powstały/zaistniały po wydaniu decyzji objętej wnioskiem o wznowienia. Oczywistość nietrafności opisanej wyżej przesłanki wznowieniowej wyłączała potrzebę badania kwestii zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy dopatrzył się ponadto w argumentacji skarżącej wskazania podstawy wznowieniowej unormowanej w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, ale nie odniósł się do tej przesłanki w uzasadnieniu. Sąd nie podziela tego stanowiska. Treść wniosku o wznowienie, jak i jego uzupełnienie, w ocenie Sądu, nie pozwalają na wyinterpretowanie tej podstawy wznowieniowej. W takim stanie sprawy uchybienie organu odwoławczego, polegające na utrzymaniu wadliwego postanowienia organu I instancji które Sąd opisał powyżej w zakresie utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji mimo innej argumentacji, nie mogło wpłynąć na odmienną ocenę stanu faktycznego i prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia niż to, które jest przedmiotem skargi. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie braki postaw do wznowienia postępowania zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżącej. Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w działaniach procesowych organu jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 145 § 1 i 2 ppsa. Mając na uwadze powyższe skarga - jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw – podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.