II SA/Rz 116/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-08-14
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane w związku z niewykonaniem obowiązku zwrotu prawa jazdy, jest zgodne z prawem, pomimo trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia było prowadzone zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że zarzuty skarżącego dotyczyły decyzji o cofnięciu uprawnień i obowiązku zwrotu prawa jazdy, a nie postanowienia o nałożeniu grzywny. Wykonanie obowiązku zwrotu prawa jazdy umożliwiłoby ubieganie się o umorzenie nałożonej kary.Stan faktyczny
Starosta cofnął K. S. uprawnienia do prowadzenia pojazdów i wezwał do zwrotu prawa jazdy. Wobec niewykonania obowiązku, nałożono na K. S. grzywny w celu przymuszenia. K. S. w zażaleniu i skardze podniósł trudną sytuację finansową i zdrowotną, zarzucając niesprawiedliwość nakładanych kar. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie w części dotyczącej terminu uiszczenia grzywny, ale utrzymało grzywnę w mocy, uznając argumenty K. S. za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala-
Starosta decyzją z dnia [...] października 2004 nr [...] orzekł o cofnięciu K. S. uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B,T jako konsekwencji nie poddania się przez wyżej wymienionego kontrolnemu badaniu lekarskiemu, na które skierowany został decyzją Starosty z dnia [...] kwietnia 2004 nr [...]. Decyzja z [...] października 2006 zawiera pouczenie o konieczności niezwłocznego zwrotu dokumentu. Wobec nie wykonania obowiązku, w dniu 27 grudnia 2004 roku zostało skierowane do K. S. żądanie zwrotu prawa jazdy.
Upomnieniem z 15 września 2005 roku ,Starosta ,stosownie do przepisu art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ,przesłał zobowiązanemu upomnienie wyznaczając mu termin 7- dniowy do wykonania obowiązku. Uprzedził też, że w razie jego niewykonania, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.
Pierwsze postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości 1.000 zł w celu przymuszenia , Starosta wydał w dniu 14 listopada 2005 roku, załączając tytuł wykonawczy [...].
Ponowne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nr [...] Starosta wydał w dniu 6 października 2006 orzekając :
grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 2 000,00 zł powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w Tytule Wykonawczym nr [...] z 5 października 2006r. wzywając zobowiązanego do jej uiszczenia w terminie do dnia 6 listopada 2006 r. na konto Starostwa Powiatowego . Organ dodał, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji należności pieniężnych, a w przypadku niewykonania obowiązku w terminie nakładane będą dalsze grzywny.
W piśmie z dnia 23 października 2006, potraktowanym przez organ jako zażalenie, K. S. zwrócił się z prośbą o umorzenie kary , bowiem jej wysokość przekracza jego możliwości finansowe, od 10 lat jest inwalidą i pobiera rentę w wysokości 300 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku, działając na podstawie art. 138 p. 1 pkt.2 w zw. z art.144 k.p.a. postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia zwrotu prawa jazdy i w tej części orzekło o ustaleniu terminu do uiszczenia grzywny do 8 stycznia 2007 roku.
Odnośnie argumentów podniesionych w zażaleniu , organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem wobec niewykonania obowiązku Starosta mógł ponownie nałożyć grzywnę w celu przymuszenia. Na podstawie art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzeniu podlegają jedynie nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym na wniosek zobowiązanego. Z akt sprawy wynika, że K. S. nie zwrócił prawa jazdy, zatem brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania w trybie wymienionego przepisu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. S. zarzucił, że w drodze niesprawiedliwych wyroków nakładane są na niego kolejne kary. Ponownie wskazał na swoją trudną sytuację życiową, jest po ciężkiej operacji, a pozbawienie go prawa jazdy uniemożliwi mu poruszanie się samochodem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz.1269 z 2002 r./ sądy te sprawują zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 r./. zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy , naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia powodu uchylania się przez K. S. od wykonania obowiązku określonego tytule wykonawczym.
Przepis art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. Nr 24 poz.151/ - zwanej dalej ustawą , określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków, o których mowa w art. 2, a także sposób zabezpieczenia tych obowiązków. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 2, egzekucji administracyjnej podlegają m.in. grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej.
Stosownie do przepisu art. 5 ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji / art. 5 § 1 pkt 1/. Przepis art. 6 § 1 ustawy stanowi ,że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
Zgodnie z przepisem art. 15 ustawy, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba, że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od daty doręczenia tego upomnienia. Stosując się do tego przepisu, Starosta wezwał zobowiązanego , w dniu 15 września 2005 r, do wykonania obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Upomnienie doręczono zobowiązanemu w dniu 21 września 2005 roku, na co nie zareagował. Następnie organ wydał postanowienie nałożeniu grzywny w wysokości 1.000 zł w celu przymuszenia wobec uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wobec sytuacji, że skarżący nadal nie zwrócił dokumentu prawa jazdy, w dniu 6 października 2006 roku organ wydał kolejne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 2.000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku wskazanego Tytule Wykonawczym Nr [...].
Treść tytułu wykonawczego określa przepis art. 27 ustawy. Tytuł wykonawczy nr [...] spełnia warunki wymienione przez ten przepis.
Postanowienie wskazuje w podstawie prawnej przepisy art. 119 §2, 121 § 2 ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 119 , grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności , której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Art. 121 § 2 określa wysokość każdorazowo nałożonej grzywny.
Stosownie do przepisu art. 122 ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny. Organ egzekucyjny zastosował się do wymienionych przepisów i zgodnie z § 2 art. 122 wezwał zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny zakreślając termin do wykonania tej czynności / pkt 1/ a także wezwał go do wykonania określonego w tytule wykonawczym / zgodnie z pkt 2 tego przepisu/. Nadto postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia , po myśli przepisu art. 122 § 3 .
Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogą być przez Sąd uwzględnione. Dotyczą one decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień pokierowania pojazdami i nakładającej obowiązek niezwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy , podczas, gdy przedmiotem rozpoznania jest postanowienie o nałożeniu grzywny celem przymuszenia. W postępowaniu egzekucyjnym zadaniem organu jest takie prowadzenie postępowania i stosowanie środków przymusu, by służyły doprowadzeniu do wykonania nałożonego obowiązku. Sąd zauważa, że jedynie od skarżącego zależy dalszy bieg wydarzeń i ewentualnie - nałożenie dalszych grzywien. Zwrot dokumentu prawa jazdy , czyli wykonanie nałożonego obowiązku pozwoli mu natomiast na ubieganie się o umorzenie zastosowanej kary.
Reasumując - dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia toczyło się zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego, stosownie do przepisu art. 151 P.p.s.a Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło