II SA/Rz 1162/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 1162/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi E. J. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] września 2012 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Postanowienia te wydane zostały w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Burmistrza Miasta i Gminy [...] zatwierdził z urzędu podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. 1734, objętej KW nr [...], położonej w W. stanowiącej własność Miasta i Gminy [...] na działki o nr ewid. 1734/1 i 1734/2. W związku z wniesieniem przez E. J. odwołania od tej decyzji SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] stwierdziło jego niedopuszczalność. Uznało, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej. Następnie w podaniu z dnia 18 lipca 2012 r. E. J. zawarła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. W ocenie wnioskodawczyni została ona pominięta w tym postępowaniu i bez jej winy nie brała w nim udziału w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej: k.p.a. Jednocześnie złożyła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśniła, że o decyzji dowiedziała się 12 czerwca 2012 r. – z pisma otrzymanego od Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Wobec tego wniosła od niej odwołanie, a SKO stwierdzając jego niedopuszczalność udzieliło jej pouczenia, że może domagać się wznowienia postępowania. Uchybienie terminu miało związek z toczącym się postępowaniem odwoławczym. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił wnioskodawczyni przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie organu I instancji E. J. nie wykazała, że nie ponosi winy w jego uchybieniu, co należało uczynić w ciągu miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji. Po rozpatrzeniu zażalenia E. J. postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. SKO utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy, powołując w postawie prawnej rozstrzygnięcia art. 58, art. 59 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powinno zostać wniesione w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji. W rozpoznawanej sprawie był to dzień 13 czerwca 2012 r., zatem termin upływał w dniu 13 lipca 2012 r. Natomiast przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, jeżeli strona uprawdopodobni, że nastąpiło to bez jej winy. W ocenie organu E. J. okoliczności takich nie wykazała. Nie można było uznać, że mogła nią być nieznajomość prawa, ani wybranie innej drogi obrony własnego interesu prawnego. O wyborze odpowiedniego środka prawnego decyduje strona. Tym samym E. J. wniosła od przedmiotowego rozstrzygnięcia odwołanie, a w odpowiednim terminie nie zgłosiła żądania w sprawie wznowienia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła E. J. Strona zarzuca, że wydanie tego rozstrzygnięcia nastąpiło z naruszeniem art. 6, 7 i 8 k.p.a. przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i naruszenie interesu prywatnego, brak oceny złożonego odwołania jako podania o wznowienie postępowania biorąc pod uwagę jego treść i intencję. Naruszenie art. 9 k.p.a. miało polegać na braku działania w interesie obywatela i zaniechaniu udzielenia odpowiedniego pouczenia, a także wprowadzeniu jej w błąd przez zasugerowanie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania wiedzą. Natomiast naruszenie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP miało polegać na uniemożliwieniu stronie ochrony prawa własności przed decyzjami organów administracji publicznej, pozbawienie jej statusu strony oraz nieuzasadnioną ochronę interesu publicznego przez nieuwzględnienie jej intencji i interpretację składanych pism na korzyść organu administracji. Skarżąca podkreślała, że o fakcie uchybienia terminu dowiedziała się dopiero z postanowienia SKO. Na tej podstawie domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga E. J. jest niezasadna. W rozpoznawanej sprawie organy poprawnie ustaliły stan faktyczny, który jako nie budzący wątpliwości między stronami może stanowić podstawę faktyczną wyrokowania. Punktem spornym w sprawie jest to jak SKO powinno potraktować wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. zatwierdzającą podział działki nr 1734. Strona skarżąca twierdzi, że po stronie organów leżał obowiązek właściwego potraktowania jej "odwołania" w zależności od tego jakie istnieją prawne możliwości, by zapewnić jej ochronę prawną. W tym znaczeniu odwołanie powinno być uznane za wniosek o wznowienie postepowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bo wtedy byłby zachowany miesięczny termin do złożenia takiego wniosku od momentu, w którym strona dowiedziała się o istnieniu ostatecznej decyzji podziałowej. Stanowisko takie nie może spotkać się z akceptacją, a to oznacza, że Sąd nie może podzielić zarzutów skargi. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżąca jednoznacznie określiła charakter swojego pisma po uzyskaniu informacji, że nie była stroną postępowania podziałowego oraz że w tej sprawie wydano decyzję, która stała się ostateczna. Zatem w dniu 13 czerwca 2012 r. E. J. znała status sprawy i stosownie do tego powinna podjąć kroki prawne. Skarżąca wniosła odwołanie, a dopiero po stwierdzeniu jego niedopuszczalności wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania. Wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 k.p.a. W takim stanie sprawy organy trafnie przyjęły, że złożony wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie może być rozpoznany pozytywnie. Podstawą do takiego stwierdzenia jest przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie miesięcznego terminu nie nastąpiło bez jej winy. Skarżąca nie wskazała żadnych obiektywnych powodów, które pozwalałyby przyjąć, że uchybienie nie zostało przez nią zawinione. Wprawdzie podniosła, że nie miała wiadomości o decyzji podziałowej, bo nie brała udziału w tym postępowaniu, jednak o istnieniu takiego orzeczenia dowiedziała się w dniu 13 czerwca 2012 r. Od tej chwili rozpoczął bieg termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. Nieznajomość prawa, czy błędne działania prawne nie mogą usprawiedliwiać strony, a przez to prowadzić do korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Sąd nie podziela zarzutów skargi, zwłaszcza w zakresie wskazanym przez stronę i powiązania ich z naruszeniem art. 64 Konstytucji RP przez pozbawienie ochrony przysługującej jej własności nieruchomości. Z treści art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. nie wynika, by organy miały decydować za stronę o sposobie jej działania w postępowaniu administracyjnym. Zwłaszcza jest to niemożliwe w sytuacji, gdy przepis prawa jednoznacznie stanowi, że określony typ działań procesowych może być podejmowany przez organ tylko na wyraźny wniosek strony, jak ma to miejsce przy wznowieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Działanie organów w interesie strony zgodnie z art. 9 k.p.a. i w sposób legalny polega na tym, że organy podejmują działania zgodnie z prawem i żądaniem kierowanym przez stronę. Z tych względów i mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.