II SA/Rz 1162/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 1162/17 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika adwokata argumentując, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania; dysponuje skromnym dochodem w postaci emerytury w kwocie ok. 2000 zł, żona pobiera ok. 1000 zł emerytury. Koszty leczenia i zakupu leków, utrzymania i ubezpieczenie domu, wyżywienia sprawiają, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów zaistniałych w sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Jako majątek oświadczył dom jednorodzinny o pow. ok. 110 m² o wartości ok. 150.000 zł na działce o pow. 0,20 ha oraz nieruchomość rolną o pow. 1,28 ha (współwłasność), posiada oszczędności na kwotę 2.000 zł. Odnośnie dochodów skarżący wskazał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi ok. 2700 zł (emerytura ok. 1800 zł, emerytura żony ok. 900 zł). Wyszczególnił, że miesięcznie na telefon wydatkuje 34 zł, na energię elektryczną 200 zł, gaz 200 zł, woda 75 zł, śmieci 40 zł, opał 200 zł, koszty leczenia ok. 200 zł, ok. 800 zł na rok ubezpieczenie domu. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy zarówno w pełnym zakresie, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, jak i częściowym, i to w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienia zawodowego pełnomocnika w sprawie. W sprawie zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że jest on w stanie ponieść ciężar ewentualnych kosztów postępowania; dochody gospodarstwa domowego małżonków charakteryzują się regularnością wpływu, zabezpieczają stałe wydatki, a nawet pozwalają na zgromadzenie oszczędności. Ten stan posiadania sprawia, że skarżący w całości jest w stanie pokryć koszty postępowania bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącego w kontekście jego sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, nie spełnia tych przesłanek. Dodać należy, że skarżący zaskarżył postanowienie organu administracyjnego. W tej kategorii spraw wymagany jest wpis stały, wynoszący 100 zł; jego wysokość generuje ewentualne inne koszty i nie będą one wyższe od tej kwoty. Ponadto w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a, który w sprawie nie znajduje zastosowania. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto stronom działającym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego obecnym przy ogłoszeniu wyroku udziela wskazówek o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Podsumowując należy stwierdzić, że skarżący nie spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie; nie tylko nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a wręcz odwrotnie- wykazał, że posiada możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego, jeżeli widzi tego potrzebę. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.