II SA/Rz 1163/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 1163/17 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi T.S. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wydana w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 29 grudnia 2016 r. [...] Sp. z o.o. z/s w [...] wystąpiło o udostępnienie nieruchomości położonej w obr. [...], oznaczonych jako działki ewid. nr 1859 i 1860/2, stanowiące własność K. i T.S., w celu wykonania czynności polegających na planowej wycince gałęzi drzew i krzewów znajdujących się w pasie gruntu o szerokości 18 metrów pod istniejącą linią elektrotechniczną 110 kV. We wniosku wskazano, że wykonanie tych czynności związane jest z konserwacją urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, wykonywaną w ramach umowy zawartej pomiędzy [...] Sp. z o.o., a [...] S.A. z/s w [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2017r., Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23 – dalej: "k.p.a.") oraz art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 poz. 2147 – dalej: "u.g.n.") zobowiązał K. i T.S. do udostępnienia wnioskodawcy części nieruchomości oznaczonych jako działki nr 1859 i nr 1860/2 dla realizacji czynności wskazanych we wniosku. Obowiązek udostępnienia nieruchomości ustanowiono na czas wykonania tych czynności, jednak na okres nie dłuższy niż pięć miesięcy od dnia uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji, przy czym łączny okres wykonywania prac nie miał przekraczać 20 dni. Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawcę do wykonania robót w sposób najmniej uciążliwy dla właścicieli objętych rozstrzygnięciem działek, zinwentaryzowania składników majątkowych na nieruchomości przed rozpoczęciem robót celem umożliwienia oszacowania ewentualnych szkód oraz przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót. W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 124b u.g.n., pozwalające na wydanie takiego rozstrzygnięcia, a jednocześnie nie znalazł podstaw do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od tej decyzji złożył T.S., wnosząc o "zobowiązanie właściciela sieci do załatwienia wszelkich spraw związanych ze sprawnym i docelowym załatwieniem tej kwestii" oraz "zaprzestanie błądzenia i wymuszeń na właścicielach terenu i wykonawcach wycinki". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) oraz art. 9a u.g.n. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2017 r. Organ odwoławczy uznał za zasadną argumentację prawną wyrażoną w kwestionowanej decyzji organu I instancji. Wskazał, że zaistniały przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia, tj. konieczność wykonania czynności związanych z wycinką drzew zagrażających linii energetycznej oraz brak zgody właścicieli nieruchomości na ich wykonanie. Odnosząc się do uwag poczynionych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że zobowiązywanie właściciela sieci do załatwienia wszelkich spraw związanych ze sprawnym załatwieniem wycinki, którego domaga się odwołujący, jest bezzasadne, bowiem stanowi to obowiązek ustawowy właściciela sieci. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się T.S. W skardze na powyższą decyzję domagał się kontynuowania sprawy zgodnie z prawem i zobowiązania właścicieli urządzeń do załatwienia sprawy. Podniósł, że obowiązkiem urzędu jest ochrona mienia właścicieli, a za udostępnienie nieruchomości należy się odszkodowanie. Zaznaczył, że za stronę postępowania uważa właściciela urządzeń przesyłu energii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje : Skarga jako zupełnie niezasadna, została przez Sąd oddalona. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Organy obu instancji w sposób prawidłowy zastosowały w niniejszej sprawie obowiązujące regulacje prawa procesowego jak i materialnego. Właściwie ustalono stan faktyczny sprawy (art. 7 i 77 K.p.a.), dzięki czemu mógł on stanowić podstawę dla władczej konkretyzacji względem skarżącego obowiązujących przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości w postaci art. 124b ust. 1 u.g.n. Na mocy wskazanego przepisu u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody (...). Z powyższego wynika, iż art. 124b ust. 1 u.g.n. pozwala na wywłaszczenie nieruchomości poprzez czasowe ograniczenie korzystania z niej, jeżeli wystąpi przesłanka celu udostępnienia związana z zapewnieniem ciągłego funkcjonowania publicznych sieci (np. konserwacja linii elektroenergetycznej) oraz brak zgody na to ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Decyzja wydawana na podstawie art. 124b u.g.n. stanowi ostateczny środek realizacji celu publicznego, dostępny dopiero w sytuacji braku porozumienia z prawnym dysponentem gruntu. Bez próby dobrowolnego udostępnienia gruntu, nie jest możliwe wszczęcie postępowania i wydanie decyzji zezwalającej. Zdaniem WSA na podstawie uzasadnionego wniosku upoważnionej przez przedsiębiorstwo energetyczne Spółki z o.o. [...], Starosta zobligowany był wydać decyzję zobowiązującą K.S. oraz T.S. do czasowego udostępnienia ich działki o nr 1859 w celu wykonania planowej wycinki gałęzi drzew i krzewów znajdujących się w pobliżu napowietrzanej linii elektroenergetycznej 110 kV. Wycinka drzew i krzewów mieści się w granicach znaczeniowych słowa konserwacja, użytego przez ustawodawcę w treści art. 124b ust. 1 u.g.n. dla oznaczenia działań uzasadniających wkroczenie w prawa rzeczowe do nieruchomości. W przedmiotowym wniosku nawiązując do wskazanej wyżej normy, Spółka przekonująco stwierdza, że na linie przesyłowe położone na nieruchomości skarżącego, zachodzą gałęzie okolicznych drzew, a dalsze kontynuowanie tej sytuacji, w tym rozrost gałęzi może doprowadzić do uszkodzenia sieci elektroenergetycznej. Zaistnienie takiej awarii może w dalszej konsekwencji spowodować zagrożenie dla życia i zdrowia osób oraz prawidłowego funkcjonowania licznych instytucji, zależnych od dostawy prądu. Ponadto, organ pierwszej instancji działając w granicach prawa określił właściwie czas udostępnienia nieruchomości skarżącego. Spełniona także została kolejna przesłanka dopuszczająca zastosowanie art. 124b ust. 1 u.g.n. w postaci braku zgody wspówłaścicieli nieruchomości na wykonanie czynności konserwacyjnych. Tą okoliczność wystarczająco opisuje treść oświadczenia Spółki załączonego do wniosku o wydanie decyzji ograniczającej własność Skarżącego jak również składane środki odwoławcze. Z tych przyczyn skarżący zobowiązany jest znosić ograniczenia związane z wykonywaniem przez zainteresowane Przedsiębiorstwo czynności konserwacyjnych. Należy też dodać, że Wojewoda a także Starosta w pełni zasadnie odnieśli się do zarzutów strony, powtórzonych w skardze do WSA. Słusznie wyjaśniono skarżącemu, iż kwestia odszkodowania za ograniczanie jego praw rzeczowych może zostać rozstrzygnięta. lecz w odrębnej decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie art. 124b ust. 4 u.g.n. O wysokości odszkodowania nie przesądza się w decyzji zezwalającej na ograniczenie prawa własności, co wyraźnie wynika z porównania art. 124b ust. 1 i 4 u.g.n. Innymi słowy, na obecnym etapie postępowania administracyjnego nie było możliwe ustalenie kwestii wysokości odszkodowania. Jeżeli nie dojdzie pomiędzy stronami do ugody, to starosta będzie miał obowiązek określenia odszkodowania po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. W zachowaniu organów nie można dopatrzeć się bezprawności działania. Reasumując, skarga nie mogła zostać przez Sąd uwzględniona, zaś zaskarżona decyzja nie jest obarczona takimi wadami, które skutkowałyby koniecznością zastosowania przez WSA kompetencji kasacyjnych z urzędu – art. 134 i 135 P.p.s.a. Dlatego też skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.