II SA/Rz 1163/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1163/17. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T. S. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości. Po otrzymaniu odpisu tego wyroku T. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że jest osobą pokrzywdzoną. Otrzymuje uposażenie rodzinne w wysokości 3300 zł. Skarżący zakreślił wszystkie rubryki dotyczące jego stanu majątkowego, nie ujawniając niczego w tym zakresie. W rubryce "Zobowiązania i stałe wydatki" podniósł, że nie prowadzi księgowości, bowiem jest ona kosztowna. Miesięczny koszt swojego utrzymania ocenił na kwotę 3150 zł. Zaznaczył, że po pokryciu wszystkich wydatków powstaje "ogromny deficyt". Lakoniczność wniosku spowodowała, że skierowano do skarżącego wezwanie o jego uzupełnienie w zakresie wydatków na wyżywienie, opłaty za mieszkanie, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu oraz związanych z utrzymaniem ewentualnych pojazdów mechanicznych. Wezwano także skarżącego do podania innych comiesięcznych wydatków obciążających budżet domowy oraz przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych i rachunków dotyczących opłat za mieszkanie. Odpowiadając na powyższe skarżący ponownie podniósł, że nie prowadzi księgowości, bowiem jest ona kosztowna. Nie nadesłał także żądanych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił przyznania T. S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 14 marca 2018 r. W związku zatem z faktem prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wsparcia strony ze środków publicznych i wobec kolejnego wniosku o tożsamym co poprzednio zakresie uznano za zasadne zastosowanie rozwiązania procesowego przewidzianego w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z mocy zaś art. 167a § 1 P.p.s.a., unormowanie z art. 165 P.p.s.a. zastosowanie znajduje także do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego. Umożliwia ono modyfikację uprzednio wydanego w zakresie np. prawa pomocy rozstrzygnięcia, o ile jednak nastąpiły zmiany, które modyfikację taką uzasadniają. Chodzi przy tym o zmiany istotne z punktu widzenia jak w niniejszym przypadku przesłanek przyznania prawa pomocy. W wypadku całkowitego prawa pomocy (na które składa się zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie zawodowego pełnomocnika – art. 245 § 2 P.p.s.a.) przesłanka tą jest niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe prawo pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.) tj. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata skierowane jest do osoby, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Powodem, dla którego poprzednio odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy był fakt nie podjęcia przez niego należytej współpracy z referendarzem sądowym i brak ujawnienia ważnych z punktu widzenia przesłanek prawa pomocy okoliczności. Wniosek strony, jak i jej odpowiedź na wezwanie referendarza skierowane w trybie art. 255 P.p.s.a. nie zawierały bowiem danych koniecznych do dokonania rzetelnej analizy jej możliwości płatniczych. Tożsama sytuacja wystąpiła przy rozpoznawaniu aktualnego wniosku skarżącego. T. S. nadal więc (pomimo wezwania) nie przedstawił szczegółowych informacji odnoszących się do jego wydatków, przez co nie jest możliwa ocena, czy wymieniony jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. O tym zaś, że jakieś możliwości w tym zakresie posiada świadczy okoliczność, że do tej pory uiścił w sprawie kwotę 300 zł (tytułem wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem). Na tego rodzaju możliwości wskazuje zresztą sam wnioskodawca podając, że jego dochód to kwota 3300 zł, zaś comiesięczne wydatki wynoszą 3150 zł, a zatem nie wyczerpują całości powyższego dochodu. Skoro więc skarżący w dalszym ciągu odmawia podania konkretnych informacji, o które jest wzywany, a więc w zakresie wydatków związanych z codziennym funkcjonowaniem, w tym nie nadsyła żądanych dokumentów w postaci wyciągów z rachunków bankowych oraz rachunków dokumentujących wydatki na utrzymanie mieszkania, to uzasadnionym jest przyjęcie, że nie wykazał on, iż zmieniła się jego sytuacja materialna w stopniu uzasadniającym przyznanie żądanego prawa pomocy. Z tych względów orzeczono o odmowie zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2018 r., czego podstawę stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1 oraz art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.