II SA/Rz 1164/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-11-21

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała walnego zgromadzenia członków koła łowieckiego odmawiająca przyjęcia w poczet członków koła podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Uchwały organów koła łowieckiego dotyczące odmowy przyjęcia w poczet członków nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej podlegającymi kontroli sądu administracyjnego. Stosunek prawny między Polskim Związkiem Łowieckim a jego członkami, a także między kołem łowieckim a jego członkami, ma charakter cywilnoprawny. Właściwość do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia lub utraty członkostwa w kole łowieckim, po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego, przysługuje sądowi okręgowemu w trybie powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Stan faktyczny
Skarżący S. D. złożył skargę na uchwałę Walnego Zgromadzenia Członków Koła Łowieckiego odmawiającą jego przyjęcia w poczet członków. Wcześniej Zarząd Koła odmówił jego przyjęcia, a następnie Walne Zgromadzenie utrzymało w mocy tę decyzję po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że przyjęcie do koła łowieckiego ma charakter obligatoryjny po spełnieniu przesłanek, a nie uznaniowy. Wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uchylenie uchwały i zasądzenie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na uchwałę Walnego Zgromadzenia Członków Koła Łowieckiego "[...]" w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia w poczet członków Koła - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. II SA/Rz 1164/16 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi S. D. jest podjęta na podstawie § 53 ust. 20 i § 172 ust. 7 pkt 1 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego uchwała Walnego Zgromadzenia Członków Koła Łowieckiego "[...]" w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...]. Uchwałą tą Walne Zgromadzenie postanowiło nie uwzględnić jego odwołania od uchwały Zarządu Koła z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] o odmowie przyjęcia w poczet członków KŁ "[...]". W pouczeniu uchwały Walnego Zgromadzenia zawarto wskazanie o przysługującym odwołaniu - za pośrednictwem Zarządu Koła, na podstawie § 171 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz § 172 ust. 1 Statutu - do Zarządu Okręgowego PZŁ w [...], w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały; w odwołaniu takim z dnia [...] maja 2016 r. S. D. wniósł o zmianę uchwał Walnego Zgromadzenia i Zarządu Koła, poprzez przyjęcie go jako członka KŁ "[...]". W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2016 r. Przewodniczący ZO PZŁ w [...] poinformował, że zgodnie z § 172 ust. 8 Statutu PZŁ, uchwały podjęte w trybie odwoławczym są prawomocne, zatem od uchwały Walnego Zgromadzenia o utrzymaniu w mocy uchwały Zarządu Koła odwołanie nie przysługuje. Podjęta w głosowaniu tajnym uchwała w sprawie odmowy przyjęcia do Koła nie narusza więc prawa, a wynik głosowania w sprawie rozpatrzenia odwołania przez Walne Zgromadzenie jednoznacznie wskazuje, że członkowie Koła zgadzają się z decyzją Zarządu Koła (39 głosów za odmową przyjęcia, 4 głosy za przyjęciem i 1 głos wstrzymujący się). Przewodniczący ZO PZŁ w [...] wyjaśnił także, że nie podziela poglądu o tym, że prawo polowania posiadają członkowie którzy równocześnie mają status członka koła łowieckiego; ustawa prawo łowieckie w art. 42 i 42a jednoznacznie określa, kto w Polsce posiada prawo polowania, nie wspominając nic o przynależności do koła łowieckiego. Oprócz wymienionych przez odwołującego się warunków przyjęcia do koła łowieckiego – określonych w § 36 ust. 1 pkt 1 i 2 Statutu, jego § 37 ust. 2 uzależnia przyjęcie do koła również od wysłuchania zainteresowanego. Tak więc przyjęcie do koła łowieckiego jest decyzją uznaniową, uzależnioną od spełnienia warunków statutowych, w tym wyniku wysłuchania. Treść odwołania wskazuje, że odwołujący myli prawa członka PZŁ z prawami członka koła łowieckiego. Prawo do korzystania ze środowiska w zakresie łowiectwa daje posiadanie uprawnień do wykonywania polowania związane z przynależnością do PZŁ, czego w żaden sposób nie ogranicza brak członkostwa w kole łowieckim, do którego przynależność w świetle obowiązujących przepisów nie jest obowiązkowa. Podjęta w trybie odwoławczym uchwała Walnego Zgromadzenia Koła z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie odmowy przyjęcia do KŁ "[...]" kończy przedmiotowe postępowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na uchwałę (decyzję) Walnego Zgromadzenia Członków KŁ "[...]" z dnia [...] kwietnia 2016 r. działający w imieniu S. D. pełnomocnik (radca prawny) zarzucił: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: 1) art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2015 r., poz. 2168 ze zm.; dalej: u.P.ł.) w zw. z § 27 ust. 1 w zw. z § 36 ust. 1 i 2 Statutu PZŁ poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione ustalenie przez organ II instancji, że przyjęcie skarżącego w poczet członków KŁ "[...]" ma charakter uznaniowy, podczas gdy regulacje te tworzą prawo podmiotowe do realizacji ochrony środowiska w postaci uprawniania łowiectwa oraz do wykonywania polowania tylko dla członków PZŁ, którzy równocześnie posiadają status członka koła łowieckiego, zaś spełnienie statutowych warunków oznaczało tak po stronie Zarządu Koła jak i Walnego Zgromadzenia KŁ obowiązek wydania uchwały pozytywnej, 2) § 36 ust. 1 Statutu PZŁ poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione ustalenie przez organ II instancji, że użyty w tym przepisie zwrot "członkiem koła może być osoba, która ..." oznacza uznanie administracyjne i swobodną ocenę po stronie Walnego Zgromadzenia i Zarządu Koła, podczas gdy przepis ten wskazuje jedynie przesłanki, po spełnieniu których osoba obowiązkowo wpisywana jest na listę członków koła łowieckiego, do którego wniosła deklarację; II. Naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 11 w zw. z art. 107 § 1 zd. drugie w zw. z art. 15 i 16 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez błędne pouczenie w zaskarżonej uchwale co do prawa wniesienia odwołania do ZO PZŁ w [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia, podczas gdy odwołującemu przysługiwało prawo wniesienia skargi do WSA w Rzeszowie za pośrednictwem Walnego Zgromadzenia Członków KŁ "[...]" w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, co spowodowało zamknięcie mu prawa do kontroli działalności organu odwoławczego i wymagało domagania się uzupełnienia pouczenia uchwały w odrębnym postępowaniu, a co za tym idzie, spóźnionego i niezawinionego powzięcia wiedzy o uchybionym już terminie na złożenie skargi sądowoadministracyjnej. W związku powyższym pełnomocnik skarżącego wniósł o: 1) przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Walnego Zgromadzenia Członków KŁ "[...]" z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...]; 2) uchylenie w/w uchwały; 3) zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że funkcje organów Koła (Zarządu i Walnego Zgromadzenia) związane z prawem podmiotowym w postaci tytułu uprawiania łowiectwa (jako formy ochrony środowiska) oraz prawem do wykonywania polowania (jako podstawowej formy łowiectwa) są zadaniami z zakresu administracji publicznej i konkretyzowane przez te organy prawo podmiotowe nie może być obywatelowi ograniczane wskutek arbitralnej decyzji organu Koła. PZŁ posiada ustawową wyłączność w zakresie prowadzenia działalności w postaci gospodarki łowieckiej oraz w zakresie dopuszczalności do wykonywania polowania. Uzasadnia to kwalifikowanie go jako ustanowionego z woli ustawodawcy przymusowego zrzeszenia osób zainteresowanych realizacją łowiectwa, w tym wykonywaniem polowania oraz partycypowaniem w wykonywaniu zadań związanych z szeroko pojętym administrowaniem sprawami łowiectwa. Każdy, kto zamierza prowadzić taką działalność, powinien ubiegać się o członkostwo w PZŁ, które w tym znaczeniu przestaje mieć charakter przynależności dobrowolnej. Skoro zatem realizacja potrzeb obywateli w zakresie gospodarki łowieckiej jest możliwa jedynie w ramach PZŁ, mającego w tym zakresie wyłączność, PZŁ ma cechy organizacji przymusowej, gdyż każdy podmiot zainteresowany partycypacją w administrowaniu sprawami łowiectwa musi zostać jego członkiem. Taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do skarżącego. Władze publiczne, w tym organy PZŁ wykonujące funkcje z zakresu administracji publicznej, w sferze dopuszczania do realizacji łowiectwa mają wynikający z art. 74 ust. 4 Konstytucji RP obowiązek wspierania działań obywateli na rzecz ochrony środowiska, w tym dopuszczania ich do prawnych form ochrony środowiska (nie wyłączając łowiectwa). W odpowiedzi na skargę Zarząd KŁ "[...]" wskazał, że S. D. nie przysługuje skarga do WSA, ponieważ przyjęcie w poczet członków KŁ nie jest decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl § 2 tego artykułu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto z mocy art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach, zaś na podstawie art. 4 P.p.s.a. rozstrzygają spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach w nim wskazanych. Na wstępie należy zwrócić uwagę na status Polskiego Związku Łowieckiego, który wraz ze swoimi strukturami terenowymi (zarządami okręgowymi i kołami łowieckimi) działa na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2015 r., poz. 2168 ze zm., dalej: u.P.ł.) – w szczególności odnoszącego się do PZŁ rozdziału 6, a także statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów PZŁ (art. 32 ust. 3 u.P.ł.). O tym, że PZŁ jest podmiotem wykonującym zadania publiczne przekonuje art. 34 u.P.ł., na podstawie którego prawodawca przekazał PZŁ do realizacji zadania z zakresu administracji publicznej, w tym m. in. prowadzenie gospodarki łowieckiej (pkt 1), troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących (pkt 2), ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych (pkt 4), czuwanie nad przestrzeganiem przez członków PZŁ prawa, zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich (pkt 5), prowadzenie dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego (pkt 6), organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego (pkt 7), prowadzenie i popieranie hodowli użytkowych psów myśliwskich i ptaków łowczych (pkt 11) oraz realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska (pkt 12). O publicznoprawnym charakterze działalności PZŁ świadczy także konieczność odbycia, przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzonego przez Związek (art. 42 ust. 4-7 u.P.ł.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.P.ł., PZŁ jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. PZŁ posiada osobowość prawną (art. 32 ust. 2). Członkiem PZŁ może być każda pełnoletnia osoba fizyczna, która nabyła uprawnienia do wykonywania polowania, pod warunkiem, że korzysta z pełni praw publicznych oraz nie była karana za przestępstwa enumeratywnie wskazane w prawie łowieckim, a także złoży deklarację członkowską oraz uiści wpisowe (art. 32 ust. 5); osoba, która spełni te wymagania staje się członkiem PZŁ z chwilą podjęcia uchwały przez właściwy miejscowo zarząd okręgowy PZŁ (§ 7 ust. 6 statutu PZŁ, dostępnego na stronie internetowej PZŁ "www.pzlow.pl" w zakładce "przepisy prawne"). Statut PZŁ w § 7 ust. 1 wyróżnia dwie kategorie osób fizycznych - członków PZŁ: członków kół łowieckich oraz członków niestowarzyszonych, tj. niezrzeszonych w kołach łowieckich. Z chwilą stania się członkiem w PZŁ, osoba fizyczna nabywa określone prawa oraz zostaje obciążona obowiązkami. Może czynnie uczestniczyć w wykonywaniu zadań Związku, w szczególności związanych z prowadzeniem gospodarki łowieckiej, korzystać z jego majątku, wybierać i być wybieraną do organów Związku, nosić odznaczenia łowieckie, a nadto – co szczególnie istotne dla skarżącego kwestionującego to uprawnienie – wykonywać polowania indywidualnie lub zbiorowo (§ 9 statutu PZŁ). Stosunek powstający między PZŁ jako organizacją a jego członkami w wyniku uzyskania członkostwa w Zrzeszeniu ma przy tym charakter cywilnoprawny (tak m.in. wyrok SN z dnia 24 stycznia 2013 r. II CSK 170/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2015 r. I ACa 200/15). Zadania określone w art. 34 ustawy mogą być również realizowane przez organy okręgowe Związku, w tym jego zarządy okręgowe (art. 32a ust. 4), które koordynują i nadzorują działalność kół łowieckich oraz członków – osób fizycznych niezrzeszonych w kołach łowieckich (art. 33 ust. 4). Art. 33 u.P.ł. wskazuje natomiast, że koła łowieckie zrzeszają osoby fizyczne i są podstawowym ogniwem organizacyjnym w PZŁ w realizacji celów i zadań łowiectwa (ust. 1). Także one posiadają osobowość prawną i ponoszą odpowiedzialność za swoje zobowiązania (ust. 2), a także są wyposażone we własne kompetencje. Wykonują bowiem zadania związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 u.P.ł., gdyż są głównymi podmiotami wydzierżawiającymi obwody łowieckie, na których spoczywa obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa (prowadzenia gospodarki łowieckiej), szczegółowo określonych w § 34 i 35 Statutu PZŁ. Przyjmowanie kandydatów do koła łowieckiego należy do kompetencji zarządu koła (§ 64). § 36 ust. 1 i § 37 ust. 1 Statutu wymieniają ogólne warunki przyjęcia do koła łowieckiego, którym jest uzyskanie członkostwa Zrzeszenia (tj. PZŁ), złożenie w zarządzie koła własnoręcznie podpisanej deklaracji oraz uiszczenie wpisowego. Przyjęcia członka Zrzeszenia do koła dokonuje zarząd koła po wysłuchaniu zainteresowanego (§ 37 ust. 2), a od uchwały o odmowie przyjęcia do koła zainteresowanemu przysługuje odwołanie (ust. 4). Stosownie do § 171 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, od uchwał zarządu koła, podjętych w pierwszej instancji, zainteresowanemu członkowi Zrzeszenia przysługuje odwołanie do walnego zgromadzenia koła, które stosownie do § 172 ust. 1, składa się na piśmie w terminie 14 dni od dnia podjęcia lub doręczenia uchwały. Uchwały podjęte w trybie odwoławczym są prawomocne (§ 172 ust. 8). W kontekście powyższego istotny w okolicznościach sprawy jest prawny status organów działających w ramach struktur PZŁ oraz charakter uchwał organów kół łowieckich. Dyspozycja art. 3 P.p.s.a. wskazuje, że akt lub czynność podlegająca kontroli sądu administracyjnego musi być z zakresu administracji publicznej oraz dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu objętej skargą uchwały Walnego Zgromadzenia Członków KŁ "[...]" w U. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją uchwały Zarządu tego Koła z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] podjętych w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącego w poczet członków KŁ "[...]" nie można zakwalifikować do żadnej z wymienionych kategorii spraw (rozstrzygnięć) z zakresu administracji publicznej kontrolowanych przez sąd administracyjny, w szczególności na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 i 4 P.p.s.a. Bez wątpienia nie spełniają one kryterium decyzji, które stanowią wydawane na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa władcze i jednostronne akty, rozstrzygające konkretną sprawę i skierowane są do imiennie oznaczonego adresata, niezwiązanego z organem administracji węzłem zależności organizacyjnej ani podległości służbowej. Statut PZŁ, mimo że stanowi ustawowo wskazany akt będący podstawę działania PZŁ oraz kół łowieckich (art. 32 ust. 3 u.P.ł.), jako uchwalany przez Krajowy Zjazd Delegatów PZŁ, nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa i ma charakter regulacji "wewnętrznej" wiążącej jego członków. Oceny tej nie zmienia użycie w załącznikach do Statutu PZŁ określeń "decyzja" jako odnoszonych do uchwał właściwego zarządu okręgowego PZŁ o przyjęciu osoby fizycznej lub koła łowieckiego w poczet członków PZŁ oraz do uchwał zarządu koła łowieckiego o przyjęciu osoby fizycznej w poczet członków koła; decyzja w tym znaczeniu nie odpowiada pojęciu decyzji z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., podlegających kontroli sądów administracyjnych. W odniesieniu natomiast do aktów lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalone jest stanowisko, że muszą mieć one charakter władczy, być podejmowane w sprawach indywidualnych, mieć charakter publicznoprawny, dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, a uprawnienie do ich wydania lub podjęcia musi mieć oparcie w przepisie powszechnie obowiązującego prawa. Do wydawania tych aktów lub podejmowania tych czynności mogą być uprawnione – oprócz organów administracji publicznej (tj. organów administracji znaczeniu ustrojowym) – również inne organy państwowe oraz inne podmioty, np. organy samorządów zawodowych czy innych organizacji społecznych, spółki prawa publicznego, fundacje prawa publicznego czy nawet podmioty prywatne prowadzące określony – pożądany z punktu widzenia realizacji zadań publicznych – rodzaj działalności (tzw. organy administracji w znaczeniu funkcjonalnym). Dla organów nienależących do systemu ustrojowego administracji publicznej, wykonywanie działalności administracyjnej będzie stanowiło jedynie margines ich zadań i kompetencji. Jako organy administracji publicznej będą mogły być traktowane jedynie w zakresie wykonywania zadań zleconych ze sfery administracji publicznej (Woś Tadeusz, red., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016). Jak już wspomniano wyżej, działalność kół łowieckich związana z realizacją ustawowych zadań i celów łowiectwa, musi być postrzegana poprzez spełnianą przez nich podstawową rolę, tj. dzierżawy obwodów łowieckich (art. 28 ust. 1 u.P.ł.). W tym znaczeniu działania podejmowane przez organy koła łowieckiego (zarząd i walne zgromadzenie) w ramach przewidzianej Statutem PZŁ procedury przyjmowania kandydatów do koła łowieckiego nie mieszczą się w ramach ustawowo przewidzianych zadań (art. 34 u.P.ł.) ciążących na PZŁ. Brak jest zatem podstaw do sądowo-administracyjnej kontroli działalności koła łowieckiego w zakresie odmowy przyjęcia w poczet jego członków, co w okolicznościach sprawy dotyczy zaskarżonej uchwały Walnego Zgromadzenia Członków KŁ "[...]" w U. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...]. Wobec wskazywanego już cywilnoprawnego charakteru stosunku prawnego łączącego PZŁ i jego członków, nie zachodzą też jakiekolwiek podstawy do uznania, aby na późniejszym etapie, tj. podejmowania starań o uzyskanie członkostwa w kole łowieckim (opartego na analogicznych przesłankach) ulegał on przekształceniu w stosunek administracyjnoprawny, a wydawane w jego ramach rozstrzygnięcia podlegały kontroli sądów administracyjnych. Przeciw takiemu uznaniu pośrednio świadczy również treść art. 33 ust. 6 u.P.ł. (mająca odzwierciedlenie w stosownych zapisach Statutu PZŁ), który w sprawach utraty członkostwa w kole łowieckim oraz nabycia lub utraty członkostwa w PZŁ przewiduje właściwość sądu okręgowego; tym samym brak jest podstaw do różnicowania właściwości i uznania, by odpowiadające im przedmiotowo sprawy związane z nabyciem członkostwa w kole łowieckim miały należeć do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym zawarte w zaskarżonej uchwale błędne pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie odwołania do Zarządu Okręgowego PZŁ w [...], skoro ona sama zapadła po rozpatrzeniu odwołania S. D. od wydanej w pierwszej instancji uchwały Zarządu Koła (jako organu właściwego do przyjmowania kandydatów do koła łowieckiego - § 64 Statutu), a uchwały podjęte w trybie odwoławczym są prawomocne (§ 172 ust. 8 Statutu). W myśl § 171 ust. 2 pkt 2 Statutu, odwołanie do Zarządu Okręgowego przysługuje jedynie od podjętej w pierwszej instancji uchwały walnego zgromadzenia koła; sytuacja taka nie zachodziła, co nie może skutkować przyznaniem skarżącemu prawa do dwukrotnego składania odwołania w tej samej sprawie. Wyczerpanie trybu "wewnątrzorganizacyjnego" oraz brak dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w sprawie przyjęcia w poczet członków koła łowieckiego nie oznacza, że skarżącemu nie przysługują już żadne środki prawne w tym przedmiocie. Podstaw do kwestionowania prawidłowości uchwał podejmowanych w tym zakresie przez organy kół łowieckich nie stwarza jednak art. 33 ust. 6 u.P.ł., który jednoznacznie stanowi, że (tylko) "w sprawach utraty członkostwa w kole łowieckim, nabycia lub utraty członkostwa w Polskim Związku Łowieckim po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego (...) stronom postępowania przysługuje, w terminie 14 dni od otrzymania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, odwołanie do sądu okręgowego, z zastrzeżeniem art. 42da ust. 3". Możliwości ustalenia istnienia stosunku członkostwa w kole łowieckim przez osoby których dotyczą uchwały niepodlegające kontroli w trybie art. 33. Ust. 6 u.P.ł. należy zatem upatrywać w instytucji powództwa określonego w art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Możliwość taką dopuścił m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt II CSK 170/12, a także Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 25 lutego 2016 r. I ACa 867/15 i Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r. I ACa 841/09. Orzeczenia te zostały wydane co prawda w sprawach związanych z utratą członkostwa w kole łowieckim, niemniej przenosząc zawarte w nich uwagi na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że także w sprawie dotyczącej odmowy przyjęcia w poczet członków koła łowieckiego skarżący miałby interes w wytoczeniu takiego powództwa. Niewątpliwie bowiem uchwały organów KŁ "[...]" w [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia go w poczet członków Koła wpłynęły na sferę jego praw podmiotowych (także jako członka PZŁ), wobec czego powinien mieć możliwość poddania tych rozstrzygnięć weryfikacji przez sąd powszechny. W uzasadnieniu wyroku z dnia 25 czerwca 1998 r. III CKN 563/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że na podstawie art. 189 K.p.c. nie można żądać ustalenia stanu faktycznego lub faktu, jednak dopuszczalne jest ustalenie faktu mającego charakter prawotwórczy, jeżeli w istocie zmierza do ustalenia prawa lub stosunku prawnego. W konsekwencji Sąd podziela stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, że S. D. nie przysługuje skarga na uchwałę w przedmiocie odmowy przyjęcia w poczet członków koła łowieckiego, która nie stanowi żadnej z form działalności administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skoro zatem kwestia, której dotyczy objęta skargą uchwała Walnego Zgromadzenia Członków KŁ "[...]" znajduje się poza zakresem kognicji sądu administracyjnego, postanowiono jak w sentencji. Ponieważ skarga podlegała odrzuceniu, skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi (art. 222 P.p.s.a.). Wniosek przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlega odrębnemu rozpoznaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło