II SA/Rz 1165/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi U. Ś. i L. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących U. Ś. i L. Ś. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1165/15 UZASADNIENIE Na wniosek R.K., S.K., Starosta Powiatu [...] wszczął postępowanie w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy działki nr 283 z działką nr 284 oraz granicy działki nr 284 z działkami nr 285 i 286. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Starosta zawiesił postępowanie prowadzone w sprawie weryfikacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym i prawnym w części dotyczącej przebiegu granicy pomiędzy działką nr 284, a działkami nr 285 i 286. W uzasadnieniu podał, że równolegle z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postępowanie o ochronę własności z wniosku właścicieli działek nr 285 i 286 – L.S., U.S. przeciwko S.K. Sąd przed którym toczy się sprawa o własność jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, a jego orzeczenie stanowić będzie podstawę do wprowadzenia ewentualnych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, co w myśl art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - dalej, "k.p.a", obligowało od zawieszenia postępowania. Zażalenie na to postanowienie wniósł S.K. podnosząc, że pomiędzy stronami postępowania nie toczy się sprawa rozgraniczeniowa, a zatem brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. Przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się bowiem jedynie sprawa o ochronę własności i nie jest przesądzone, czy w ramach tej sprawy zostanie przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu Starosta w żaden sposób nie odniósł się do kwestii wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy działki nr 284 z działką nr 283, a która również została objęta zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] postępowanie o ochronę własności, co z resztą zostało wyrażone w piśmie ww. podmiotu znajdującym się w aktach administracyjnych, nie stanowi natomiast zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem zawieszenie postępowania uznać należało za błędne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie U.S., L.S. wnieśli o uchylenie postanowienia WINGiK w [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: I. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że toczący się pomiędzy stronami spór o ochronę własności nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do wszczętego postępowania administracyjnego. W jego konsekwencji zostanie wydany wyrok wraz ze sporządzoną na jego potrzeby dokumentacją geodezyjną, który stanowić będzie podstawę do wykazania w ewidencji przebiegu granic działek. II. art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § ł k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy prowadzące do błędnego przyjęcia, że w sprawie brak jest przesłanek do obligatoryjnego zawieszenia postępowania; III. art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie podczas oceny materiału dowodowego argumentów skarżących, z których wynikało wprost, że postępowanie sądowe prowadzone jest nie tylko w przedmiocie ochrony własności, lecz również rozgraniczenia nieruchomości. Skarżący w dniu 29 stycznia 2015 r. rozszerzyli bowiem powództwo o żądanie rozgraniczenia spornych nieruchomości, o czym poinformowali organ I instancji pismem z dnia 11 marca 2015 r. Tym samym sąd powszechny przekazał organom nieaktualne informacje dotyczące prowadzonego postępowania W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Zaznaczył jednak, że rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w [...] stanowić będzie samodzielną podstawę do dokonania ewentualnej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia postanowienia - jego uchyleniem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasadniczo z przyczyn wskazanych przez skarżących. Przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie jest kwestia zawieszenia postępowania administracyjnego toczącego się z wniosku R.K., S.K. dotyczącego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów w przebiegu granicy działki nr 284 z działkami nr 283, 285 i 286. Postępowanie to zostało zawieszone przez organ I instancji wobec stwierdzenia przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z takim właśnie zagadnieniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika bowiem, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postępowanie, którego przedmiotem jest obecnie m.in. rozgraniczenie działek nr 284, 285 i 286. Kwestia granicy jest już zatem objęta kognicją sądu powszechnego. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.) - dalej "P.g.k.". sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. W świetle powyższych okoliczności Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zaszła konieczność zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy przez sąd powszechny, a tym samym organ II instancji błędnie przyjął, że postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przedmiotem postępowania prowadzonego przed organami jest bowiem weryfikacja operatu ewidencji gruntów w zakresie zgodności mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie i prawnym w części dotyczącej przebiegu granic pomiędzy działką nr 283 a działką sąsiednią nr 284, oraz pomiędzy działką nr 284, a działkami sąsiednimi nr 285 i 286. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące min. położenia gruntów, ich granic, powierzchni i rodzajów użytków gruntowych (art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.k.). Dokumentami na podstawie którego organ prowadzący ewidencję gruntów dokonuje jej aktualizacji w zakresie granic działek są min. odpisy prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) P.g.k.). Zgodnie z art. 23 ust. 7 P.g.k., starosta, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania orzeczeń sądu, wpisuje dane z nich wynikające do ewidencji gruntów i budynków oraz do rejestru cen i wartości nieruchomości w zakresie wynikającym z tej ewidencji lub rejestru. Szczegółowy zakres prowadzenia ewidencji gruntów (a zatem również i jej aktualizacji) określony został w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm. - dalej: "rozporządzenie"). Utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi stanowi jeden z obowiązków starosty wynikających z prowadzenia ewidencji (§ 44 pkt 2). Zgodnie z przepisami rozporządzenia, treść mapy ewidencyjnej stanowią zarówno granice działek ewidencyjnych (§ 28 ust. 1 pkt 1), jak i oznaczenia punktów granicznych (§ 28 ust. 1pkt 2). Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym (§ 36 ust 1 pkt 1) łub na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej (§ 36 ust. 1 pkt 5). W świetle powyższego, skoro Sąd Rejonowy w [...] prowadzi już postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 284 z działkami nr 285 i 286, prawomocne orzeczenie Sądu wydane w tym postępowaniu może stanowić podstawę do ewentualnej aktualizacji ewidencji gruntów, w tym aktualizacji przebiegu granic ww. nieruchomości. Na obecnym etapie konieczne jest zatem wstrzymanie się organu z pracami dotyczącymi aktualizacji ewidencji w zakresie granic działki nr 284 do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego. Tym bardziej, że jak wskazywała strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego, Sąd Rejonowy zlecił już wykonanie opinii biegłemu geodecie, na poczet czego skarżący uiścili zaliczkę w wysokości 2 000 zł (odpowiedź na zażalenie z dnia 16 czerwca 2015 r., k. 4 akt organu odwoławczego). Informację tą pominął [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego czym naruszył, co słusznie wskazuje strona skarżąca, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uchylając zaś prawidłowe postanowienie organu I instancji i błędnie przyjmując, że w niniejszej sprawie nie zaszły przyczyny obligujące do zawieszenia postępowania z uwagi na zaistnienie zagadnienia prejudycjalnego – naruszył również art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Uchybienie to, w świetle poczynionych wyżej wywodów, niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. W przypadku uprawomocnienia się wyroku, rzeczą [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] będzie ponowne rozpatrzenie zażalenia skarżących, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu.