II SA/Rz 1166/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-11-25

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może żądać uiszczenia opłaty za każde z kilku pozwoleń wodnoprawnych, jeśli dotyczą one usług wodnych tożsamych rodzajowo, czy też opłata powinna być pobrana jednokrotnie zgodnie z art. 398 ust. 4 ustawy Prawo wodne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenia wodnoprawne dotyczące usług wodnych tożsamych rodzajowo, nawet jeśli dotyczą różnych lokalizacji w ramach jednego systemu kanalizacji deszczowej, są tożsame rodzajowo w rozumieniu art. 398 ust. 4 Prawa wodnego. W związku z tym opłata za ich wydanie powinna być pobrana jednokrotnie, a żądanie uiszczenia opłaty za każde z osobna jest niezasadne. Postanowienia o zwrocie wniosku z powodu braku uiszczenia dodatkowej opłaty zostały uchylone.
Stan faktyczny
Gmina Miasto złożyła wniosek o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z miejskiego odcinka drogi przez siedem wylotów kolektorów deszczowych. Organ wezwał do uzupełnienia opłaty za wydanie pozwoleń, uznając, że każde pozwolenie wymaga osobnej opłaty. Gmina twierdziła, że opłata została wniesiona w pełnej wysokości, gdyż pozwolenia są tożsame rodzajowo. Organ zwrócił podanie z powodu braku uiszczenia dodatkowej opłaty, co Gmina zaskarżyła.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie, zasądził od organu na rzecz Gminy Miasto kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1166/21 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi Gminy Miasto [...] jest postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] wydane w przedmiocie zwrotu wniosku o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych. W postawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.") i art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm. – dalej: "P.w."). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. Gmina Miasto [...] zwróciła się do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW WP o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z miejskiego odcinka drogi nr [....] istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o numerach: 489, 490, 491, 492, 493, 494 i 495 zlokalizowanymi na działkach nr ewid. 9/8, 293/2, 321/16, 277/4, 334/3, 556/4, 558/3 obr. [...] do wód płynących [...] i do urządzeń wodnych – rowów melioracyjnych w [....]. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny, opis prowadzenia zamierzonej działalności w języku nietechnicznym oraz poświadczenie wniesienia opłaty za jedno pozwolenie wodnoprawne w kwocie 221,34 zł. Organ pismem z [...] czerwca 2019 r., wezwał Gminę do uzupełnienia opłaty za wydanie pozwoleń wodnoprawnych o kwotę 1328,04 zł oraz do przedłożenia poświadczenia jej uiszczenia w terminie 7 dni. Zaznaczył, że wyliczona wysokość opłaty związana jest z tym, że wnioskowane pozwolenia nie są tożsame rodzajowo. Każdy wylot, służący do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych jest odrębnym urządzeniem wodnym, jak również odrębnym obiektem budowlanym, posiadającym swoją lokalizację podaną za pomocą współrzędnych geodezyjnych oraz swój zasięg oddziaływania. Każdy wylot wymaga więc uzyskania odrębnego pozwolenia na wykonanie i na usługę wodną. W odpowiedzi – pismo z [...] lipca 2019 r. - Gmina Miasto [...] poinformowała, że opłata została już wniesiona, a potwierdzenie jej uiszczenia zostało dołączone do wniosku. Brak jest podstaw do zapłaty dodatkowej kwoty, określonej w wezwaniu do jej uzupełnienia. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2019 r. organ I instancji wszczął postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] odmówił udzielenia Gminie Miasto [...] objętych jej wnioskiem pozwoleń wodnoprawnych. Po rozpoznaniu odwołania złożonego od tej decyzji przez Gminę Miasto [...] Dyrektor RZGW w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Wyrokiem z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 373/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że organ pomimo wezwania strony do uiszczenia stosownej opłaty i pomimo braku uiszczenia tej opłaty nie wyciągnął konsekwencji procesowych, o których mowa w art. 261 § 2 k.p.a. Nie wydał więc postanowienia o zwrocie podania, a kontynuował postępowanie, ponawiając tylko – w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. - argumentację wezwania o opłatę dotyczącą konieczności jej wniesienia. Sąd zauważył też, że w wydanej decyzji organ w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii. Stwierdził, że sprawa nieuiszczenia opłaty, której wysokość organ uznał za zasadną winna zostać rozstrzygnięta w sposób procesowy, w drodze postanowienia o zwrocie podania - art. 261 § 2 k.p.a. Ewentualnie, gdyby organ uznał, że zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 261 § 4 k.p.a. i prowadził w związku z tym postępowanie, winien dać temu wyraz w uzasadnieniu podjętej następnie decyzji. Po zwrocie akt sprawy organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2021 r. wezwał Gminę Miasto [...], w trybie art. 261 § 1 i § 2 k.p.a., do uzupełnienia opłaty za wydanie pozwoleń wodnoprawnych o kwotę 1328,04 zł. W odpowiedzi Gmina wyjaśniła, że potwierdzenie dokonania opłaty za złożone wnioski zostało wysłane do organu w załączeniu do wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. Jej zdaniem opłata została wniesiona w pełnej wysokości, zgodnie z wymogami art. 398 ust. 3, ust. 4, ust. 18 i art. 389 pkt 1 ustawy P.w., a wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dotyczy usług wodnych tożsamych rodzajowo. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 261 § 2 i art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 389 pkt 1, art. 398 ust. 3, ust. 4 i ust. 9 pkt 2 P.w., zwrócił podanie Gminie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 398 ust. 3 P.w., za wydanie pozwolenia wodnoprawnego wnosi się opłatę w wysokości 221,34 zł, ustaloną w myśl art. 398 ust. 11 P.w. Wniosek Gminy dotyczy wydania 7 pozwoleń wodnoprawnych, które nie są tożsame rodzajowo, gdyż korzystanie z wód zachodzi w różnych miejscach, każdy wylot kolektora deszczowego jest odrębnym urządzeniem wodnym i odrębnym obiektem budowlanym wyróżniającym się lokalizacją w terenie opisaną za pomocą współrzędnych geodezyjnych. W związku z powyższym ww. opłatę mnoży się przez liczbę pozwoleń wodnoprawnych, a w myśl art. 398 ust. 9 pkt 2 poświadczenie wniesienia opłaty za zgodę wodnoprawną dołącza się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Tymczasem do wniosku dołączono poświadczenie wniesienia opłaty za 1 zgodę wodnoprawną. W zażaleniu na powyższe postanowienie Gmina zarzuciła, że z art. 398 ust. 4 P.w. wynika, że jeżeli jedna decyzja obejmuje więcej niż jedno pozwolenie wodnoprawne, opłatę za jego wydanie mnoży się przez liczbę tych pozwoleń, ale tylko wtedy gdy pozwolenia te nie są tożsame rodzajowo. Zatem jeżeli są tożsame rodzajowo, tak jak w niniejszej sprawie, należy pobrać opłatę w wysokości 221,34 zł. Według skarżącej argumentowanie przez organ I instancji, że urządzenia wodne posiadają różną lokalizację określoną przez współrzędne geodezyjne stoi w sprzeczności z art. 398 ust. 3 P.w. Gmina zarzuciła nadto naruszenie art. 261 § 4 pkt 1 k.p.a. stanowiącego, że organ winien załatwić podanie, mimo nieuiszczenia wymaganych należności jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony. Organ winien uwzględnić fakt, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego leży w interesie społecznym. Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] PGW Wody Polskie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że podstawowym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest pojęcie "tożsamości rodzajowej" pozwoleń wodnoprawnych, o którym mowa w art. 398 ust. 4 P.w. Od tego zależy bowiem ocena, czy opłata w przedmiotowej sprawie została uiszczona w całości, czy też jedynie w części i czy żądanie jej uzupełnienia było zasadne. Organ wywiódł, że w przepisach P.w. nie wyjaśniono wprost, co oznacza termin "tożsamość rodzajowa", jednak w jego ocenie intencją ustawodawcy było wskazanie, że w przypadku, gdy jedno działanie wymaga uzyskania pozwolenia na podstawie kilku przepisów jednocześnie, wówczas pobierana powinna być jedna opłata za to pozwolenie. Takie podejście potwierdza słownikowe znaczenie słowa "tożsamy" - zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN oznacza "niczym się nieróżniący, taki sam lub ten sam". W jego ocenie nie było błędnym uznanie przez organ I instancji, że odprowadzanie wód opadowych różnymi wylotami do różnych odbiorników stanowi różne usługi wodne - jest to bowiem ten sam charakter usługi, jednak z uwagi na odrębne lokalizacje wylotów każdy przypadek odprowadzania wymaga uzyskania odrębnego pozwolenia na usługę wodną. Podkreślił, że wnioskowany sposób korzystania z wód w ramach usług wodnych w odrębnych lokalizacjach podlega każdorazowo indywidualnej ocenie w kontekście uregulowań zawartych w art. 399 P.w., a ocena ta w każdym przypadku zakończyć może się dwojako, tj. udzieleniem bądź odmową udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W rozpoznawanej sprawie Gmina uiściła opłatę w wysokości 221,34 zł, a zatem za wydanie jednego pozwolenia wodnoprawnego. Słusznie wezwano Gminę do przedłożenia dowodu uiszczenia brakującej opłaty za wnioskowane pozwolenia, a następnie z uwagi na nieuzupełnienie powyższego na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. dokonano zwrotu wniosku. Takie wskazanie wynika wprost z wyroku WSA w Rzeszowie z 22 września 2020 r., sygn. II SA/Rz 373/20. Jako bezzasadny organ ocenił zarzut, że wydanie wnioskowanych pozwoleń wodnoprawnych leży w interesie społecznym. Przedmiotem wniosku Gminy Miasto [...] jest usługa wodna polegająca na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód i do urządzeń wodnych i nie stanowi inwestycji, której realizacja leży w interesie społecznym. Uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego we wnioskowanym zakresie stanowi interes wnioskodawcy oraz ewentualnie interes Wód Polskich uzyskujących korzyści materialne z opłat naliczanych podmiotom korzystającym z ww. usług wodnych. Zdaniem organu Gmina nie wykazała w przekonujący sposób, by występowały szczególne względy społeczne, które wskazywałyby na konieczność zastosowania przez organ I instancji przesłanki wynikającej z art. 261 § 4 K.p.a. Gmina Miasto [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu Gmina zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 261 § 2 K.p.a. w zw. z art. 398 ust. 4 P.w., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o zwrocie podania, pomimo braku podstaw ku temu, 2) art. 389 ust. 4 P.w. w zw. z art. 389 § 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych 7 istniejącymi wylotami dotyczył pozwoleń wodnoprawnych, które nie są tożsame rodzajowo i przyjęcie, że za każde pozwolenie wodnoprawne konieczne jest uiszczenie opłaty w wysokości 221,34 zł. W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że wezwanie przez organ I instancji o uzupełnienie opłaty za udzielenie pozwoleń wodnoprawnych było bezpodstawne, bowiem należała się tylko opłata w wysokości 221,34 zł. Zwróciła uwagę, że organ zażaleniowy utrzymując postanowienie organu I instancji stwierdził, że słusznie organ ten wezwał do przedłożenia brakującej opłaty za wnioskowane pozwolenia, a następnie z uwagi na nieuzupełnienie powyższego na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. zwrócił podanie, pomimo że ten sam organ wcześniej stwierdził, iż "nie sposób przyznać, aby błędnym było uznanie przez organ, że odprowadzanie wód opadowych różnymi wylotami do różnych odbiorników stanowi różne usługi wodne - jest to ten sam charakter usługi, jednak z uwagi na odrębne lokalizacje każdy przypadek odprowadzania wymaga uzyskania odrębnego pozwolenia na usługę wodną". W ocenie Gminy organ zażaleniowy sam sobie zaprzecza. Przyznaje bowiem rację organowi I instancji, że odprowadzanie wód opadowych różnymi wylotami do różnych odbiorników stanowi różne usługi wodne, ale jednocześnie uważa, że jest to ten sam charakter usługi. Zdaniem Skarżącej brak było podstaw do wydania postanowienia o zwrocie wniosku, bowiem brak było podstaw prawnych do żądania uzupełnienia opłaty o kwotę 1328 ,04 zł za udzielenie pozwoleń wodnoprawnych określonych we wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. Wniosek Gminy dotyczył udzielenia pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych za pomocą 7 wylotów kanalizacji deszczowej. Uzasadnione było więc wydanie w jednej decyzji tyle pozwoleń wodnoprawnych, ile jest wylotów kanalizacji deszczowej. To, że w jednej decyzji może być wydanych więcej niż jedno pozwolenie wodnoprawne przesądził ustawodawca w art. 398 ust. 4 P.w. Udzielenie w jednej decyzji administracyjnej co najmniej dwóch jednorodzajowych pozwoleń wodnoprawnych, nie rodzi obowiązku poniesienia więcej niż jednej opłaty z tego tytułu. Gmina wskazała, że ustawodawca nie sprecyzował określenia "pozwolenia wodnoprawne tożsame rodzajowo". W jej ocenie "tożsamość rodzajowa", o której mowa w art. 398 ust. 4 P.w., powinna dotyczyć rodzajów pozwoleń wodnoprawnych określonych w art. 389 pkt 1 - 10 oraz w art. 390 ust. 1 P.w. Odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast zaliczane jest w myśl art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. do usług wodnych. Wniosek Gminy dotyczy wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie 7 wylotami kolektorów deszczowych wód opadowych i roztopowych. Pozwolenia te mają charakter jednorodzajowy, są tożsame rodzajowo, zostały ujęte w jednej kategorii – stosownie do art. 389 pkt 1 P.w.. Zatem opłata od wniosku za wydanie decyzji w zakresie objętym tym wnioskiem powinna wynosić 221,34 zł. Opłatę w takiej wysokości uiściła Gmina i przedłożyła poświadczenie wniesienia tej opłaty. Na poparcie swojego stanowiska Gmina przytoczyła wyroki sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ zażaleniowy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawowana przez Sąd, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), kontrola działalności administracji oznacza badanie legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, a jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności znajduje ponadto zastosowanie art. 153 P.p.s.a, zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W rozpoznawanej sprawie orzekał już bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 22 września 2020 r., II SA/Rz 373/20, którym uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające udzielenia pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z miejskiego odcinka drogi nr 19 istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o numerach: 489, 490, 491, 492, 493, 494 i 495 zlokalizowanymi na działkach nr ewid. 9/8, 293/2, 321/16, 277/4, 334/3, 556/4, 558/3 obr. [...] do wód płynących Starego Wisłoka i do urządzeń wodnych – rowów melioracyjnych w [....]. Kwestionując legalność ww. rozstrzygnięć WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu tego wyroku Sąd powołał się na stanowisko NSA wyrażone w innym wyroku, zapadłym w tożsamej konfiguracji podmiotowej, na tle identycznej problematyki. Wskazał na wynikający z art. 398 ust. 9 ustawy Prawo wodne (P.w.) obowiązek uiszczenia opłaty za udzielenie zgody wodnoprawnej (w tym pozwolenia wodnoprawnego) z chwilą złożenia wniosku o jego udzielenie. W postepowaniach prowadzonych na podstawie ustawy Prawo wodne przed organami Wód Polskich stosuje się regulacje Kodeksu postepowania administracyjnego, w tym także art. 261 k.p.a. W świetle tego przepisu, jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postepowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ wyznaczy jej stosowny termin, z kolei jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana (art. 261 § 2 k.p.a.). Tymczasem, jak zauważył Sąd w wyroku II SA/Rz 373/20, Dyrektor Zarządu Zlewni, pomimo wezwania strony wnioskującej o wydanie pozwolenia wodnoprawnego do uiszczenia stosownej opłaty i pomimo braku uiszczenia tej opłaty nie wyciągnął konsekwencji procesowych, o których mowa w art. 261 § 2 k.p.a. Nie wydał więc postanowienia o zwrocie podania, a kontynuował postępowanie, ponawiając tylko – w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. - argumentację wezwania o opłatę dotyczącą konieczności jej wniesienia. Z kolei, w wydanej decyzji w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii. Brak jest w takich okolicznościach podstaw do przyjęcia, że w istocie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 261 § 4 k.p.a. tzn. prowadzenia postępowania w sytuacji nieopłacenia przez stronę jej wniosku. Oparcie się na którejś z enumeratywnie wymienionych przesłanek odstąpienia od pobierania opłat, w szczególności tej wskazanej w pkt 1, jako odwołującej się do pojęć nieostrych takich jak względy społeczne czy ważny interes strony, wymaga niewątpliwie uzasadnienia w tym względzie. Skoro przepis je ustanawiający ma charakter wyjątku, nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Ważny interes strony i względy społeczne muszą być zatem skonkretyzowane na gruncie konkretnej, rozpoznawanej sprawy. Kwestia nieuiszczenia opłaty, której wysokość organ uznał za zasadną winna być zatem rozstrzygnięta w sposób procesowy, a zatem w drodze postanowienia o zwrocie podania, o którym mowa w art. 261 § 2 k.p.a., ewentualnie zaś, gdyby organ uznał, że zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 261 § 4 k.p.a. i prowadził w związku z tym postępowanie, winien z pewnością dać temu wyraz w uzasadnieniu podjętej następnie decyzji. Dyrektor Zarządu Zlewni zaniechał powyższego, a organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle w obszernym uzasadnieniu swojej decyzji do tego problemu. We wskazaniach do ponownego rozpoznania Sąd zalecił organowi I instancji rozstrzygnięcie czy w sprawie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 261 § 4 k.p.a., a jeśli nie, to wezwanie strony ponownie do uiszczenia wymaganej opłaty i w razie braku jej uiszczenia wydanie zaskarżalnego zażaleniem postanowienie z art. 261 § 2 k.p.a. tj. o zwrocie podania, które następnie może stać się przedmiotem kontroli instancyjnej, a ewentualnie także sądowej. W rozpoznawanej sprawie takie właśnie postanowienia zostały wydane i podlegają one kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Wyrażona w nich argumentacja organów przemawiająca za przyjęciem, że opłata należna jest za pozwolenie na odprowadzanie wód opadowych odrębnie dla każdego wylotu kolektora, bowiem każdy stanowi odrębne urządzenie wodne, została przedstawiona w części wstępnej niniejszego uzasadnienia. Sąd nie podziela tej argumentacji. Słusznie jedynie wskazuje organ, że użyty w art. 398 ust. 4 P.w. zwrot "tożsamość rodzajowa" nie ma swojej legalnej definicji. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w jednej decyzji wydano co najmniej dwa pozwolenia wodnoprawne, które nie są tożsame rodzajowo, opłatę, o której mowa w ust. 3, mnoży się przez liczbę tych pozwoleń wodnoprawnych, przy czym maksymalna wysokość opłaty nie może przekroczyć 4497,63 zł. W ocenie Sądu pojęcie tożsamości rodzajowej należy wyjaśniać na gruncie ustawy Prawo wodne, która różnicuje kategorie pozwoleń wodnoprawnych. Katalog przypadków, w których obligatoryjne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego określają art. 389-390 P.w. Przedmiotem wniosku skarżącej Gminy były pozwolenia wodnoprawne na wykonywanie usług wodnych (art. 389 pkt 1 P.w.), o których mowa w art. 35 P.w. Ten ostatni przepis konkretyzuje pojęcie usług wodnych, wprowadzając katalog działań, które są za te usługi uznawane. Jedną z nich jest usługa wodna polegająca na odprowadzaniu do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w.). W wyroku z dnia 24 listopada 2020 r., II SA/Rz 1062/20 WSA w Rzeszowie trafnie zatem przyjął, że pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną opisaną w art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. jest podkategorią pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne. Jeżeli zatem wniosek o pozwolenie wodnoprawne obejmuje różne podkategorie usług wodnych, to należy uznać, że w istocie jedna decyzja uwzględniająca ten wniosek będzie udzielała wielu pozwoleń wodnoprawnych różnorodzajowych (gdyż dotyczących różnych usług wodnych). Jeżeli jednak wniosek obejmuje pozwolenia na tę samą kategorię usług wodnych (jak w przedmiotowej sprawie), to należy uznać, że jedna decyzja udzielająca tego rodzaju pozwoleń jest decyzją dotyczącą pozwoleń jednorodzajowych, a więc w sensie prawnym tożsamych rodzajowo. Z kolei w wyroku z dnia 25 listopada 2020 r., II SA/Rz 995/20 WSA w Rzeszowie zauważył, że "tożsamość rodzajowa", o której mowa w art. 398 ust. 4 P.w., powinna dotyczyć "pozwoleń wodnoprawnych", czyli spraw administracyjnych, które w tym przypadku przyjmują postać decyzji administracyjnej. Skoro decyzja administracyjna rozstrzyga o sprawie administracyjnej, to tożsamość pozwoleń należy oceniać przez pryzmat tożsamości sprawy administracyjnej, a nie ilości takich samych rodzajowo przedsięwzięć objętych tymi pozwoleniami. Przy ustalaniu, czy w konkretnym przypadku zachodzi wspomniana wyżej tożsamość rodzajowa, należy uwzględnić warunki przewidziane w każdym z pozwoleń wodnoprawnych. Z treści wniosku skarżącej Gminy z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz dołączonego operatu wodnoprawnego jednoznacznie wynika, że przedmiotem jej żądania były pozwolenia na wykonywanie usług wodnych polegających na odprowadzaniu do wód [...] i rowów melioracyjnych w R. - wód opadowych i roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w.). Są to zatem pozwolenia jednorodzajowe (tożsame rodzajowo) w świetle art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. Tożsamości pozwoleń wodnoprawnych nie różnicują miejsca odbioru wód opadowych i roztopowych (współrzędne geograficzne są parametrem miejsca odbioru, a nie charakterem sposobu odbioru tych wód). Brak jest zatem podstaw prawnych do wprowadzania nieznanej ustawie przesłanki zróżnicowania "przestrzennego" lub "lokalizacyjnego" urządzeń wodnych lub ich elementów jako powiązanych z daną kategorią usługi wodnej (w tym wypadku odprowadzania wód opadowych i roztopowych do urządzeń wodnych) jako podstawy do twierdzenia, że pozwolenia jednorodzajowe w sensie prawnym nie są jednak "tożsame", skoro dotyczą urządzeń wodnych lub ich elementów położonych w różnych miejscach objętego wnioskiem obszaru, który jednak zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt. 7 P.w. mieści się w granicach jednego systemu miejskiej kanalizacji deszczowej, służącego do odprowadzania opadów atmosferycznych z terenu miasta (por. cyt. wyrok WSA w Rzeszowie, II SA/Rz 1062/20). Z tych przyczyn Sąd uznał, że wydane w oparciu o art. 261 § 2 k.p.a. w zw. z art. 398 ust. 3-4 i ust. 9 pkt 2 w zw. z art. 398 pkt 1 P.w. postanowienia w przedmiocie zwrotu podania Gminy Miasto [...] naruszały ww. przepisy, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną i wskazania, które zostały przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło