II SA/Rz 1168/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 lipca 2025 r. nr SKO 4161.1.2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz radcy prawnego I. K. wynagrodzenie w kwocie 590 zł 40/100 /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 110 zł 40/100 /słownie: sto dziesięć złotych czterdzieści groszy/. Przedmiotem skargi JK (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium") z 22 lipca 2025 r. nr SKO 4161.1.2025 wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 9, art. 2 ust. 1 i 4, art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1-6, art. 14, art. 17, art. 19, art. 27 ust. 1, 3 i 4, art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1197 ze zm. - dalej: "u.s.w.g."). Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy postępowanie scaleniowe we wsi [...] zostało wszczęte postanowieniem Starosty [...] z [...] września 2011 r. nr [...] na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekraczał połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy. Postanowieniem tym obszar scalenia gruntów określono na 510,08 ha, tj. obszar wsi [...] w jej granicach administracyjnych. Po przeprowadzeniu postępowania, Starosta [...] decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi [...] o ogólnym obszarze 510,1411 ha, poszerzonym o części gruntów wsi [...] o obszarze 4450 ha. Od decyzji tej odwołali się ZP, JK oraz BO i JP. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium decyzją z 12 listopada 2013 r. nr SKO.4161.19.2013 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po rozpatrzeniu skarg ZP oraz JK Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 106/14 uchylił zaskarżoną decyzję. Następnie decyzją z 22 maja 2015 r. nr SKO.4161.4.2015 Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] września 2013 r. Również i ta decyzja była przedmiotem kontroli WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. II SA/Rz 1027/15 uchylił decyzję Kolegium. W dalszej kolejności SKO w Przemyślu decyzją z 12 października 2016 r. nr SKO.4161.2.2016 uchyliło decyzję Starosty z [...] września 2013 r., a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z 16 lutego 2017 r., sygn. II SA/Rz 34/17 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę Gminy [...] złożoną na ww. decyzję SKO. Starosta [...] po przeprowadzeniu postępowania i rozpatrzeniu zastrzeżeń do projektu scalenia decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] w: pkt I. Zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi [...] o ogólnym obszarze 510,1411 ha, zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie projektu scalenia oraz rejestrem szacunku porównawczego gruntów po scaleniu z uwzględnieniem zmian wynikających z pozytywnego rozpatrzenia zastrzeżeń do projektu, o których mowa w art. 24 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Zmiany do projektu zostały uwidocznione na mapie projektu scalenia w kolorze niebieskim oraz w dodatkowym rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu. w pkt II. Zatwierdził zasady objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia zgodnie z załącznikiem nr 1 do niniejszej decyzji. w pkt III. Ustalił, że uczestnicy scalenia w związku z wydzieleniem im gruntu o mniejszej wartości szacunkowej niż posiadali przed scaleniem otrzymują dopłaty oraz odszkodowania za usunięcie nasadzeń, które znalazły się w nowoprojektowanych pasach dróg i zostaną usunięte podczas zagospodarowania otrzymują odszkodowania ze środków zgromadzonych na wyodrębnionym koncie Powiatu [...] służącym do wymiany dopłat (wynikających z pomniejszenia gospodarstwa) w terminie dwóch miesięcy po zakończeniu scalenia. Wykaz uczestników scalenia, którzy otrzymują dopłaty i odszkodowania stanowi załącznik nr 2 do decyzji. w pkt IV. Ustalił, że uczestnicy scalenia z tytułu wydzielenia im gruntów o większej wartości niż posiadali przed scaleniem, są zobowiązani do wpłat w terminie dwóch miesięcy po zakończeniu scalenia na wydzielone w Banku [....] w [...] konto nr [...]. Wykaz uczestników scalenia którzy dokonają dopłaty (wpłaty) stanowi załącznik nr 3 do niniejszej decyzji. w pkt V. Zniósł bez odszkodowania służebności gruntowe przejścia przejazdu i przegonu obciążające grunty objęte scaleniem, które utraciły dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie w księgach wieczystych jak w załączniku nr 4. w pkt VI. Zatwierdził wykaz zniesienia współwłasności na zgodny wniosek wszystkich zainteresowanych stron jak w załączniku nr 5 do niniejszej decyzji. w pkt VII. Uznał za zasadne w części lub w całości oraz pozostawić bez uwzględnienia zastrzeżenia do projektu scalenia gruntów złożone przez uczestników scalenia zgodnie z załącznikiem nr 6 do niniejszej decyzji (Rozpatrzenie zastrzeżeń na projekt scalenia). w pkt VIII. Zatwierdził ustalenie przebiegu granic pomiędzy: [...] w drodze rozgraniczenia nieruchomości (załącznik nr 7 do niniejszej decyzji). w pkt IX. Zatwierdził rozpatrzenie zastrzeżeń na projekt scalenia po uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r., opisane zgodnie z załącznikiem nr 8 do decyzji; w pkt X. Podał, że decyzja stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych i podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im gruntów. Decyzja ta nie narusza praw osób trzecich do gruntów wydzielonych w zamian za grunty posiadane przed scaleniem. Obciążenia wpisane do ksiąg wieczystych przenosi się z gruntów poddanych scaleniu na grunty wydzielone w wyniku scalenia. W pouczeniu organ wskazał stronom na możliwość złożenia odwołania od tej decyzji do Wojewody Podkarpackiego. Odwołanie od tej decyzji złożył JK. Zarzucił, że działka nr [...] jest zwężona dlatego domaga się przywrócenia jej szerokości jak przed scaleniem. Zjazd do działki [...] przez działkę gminną [...] o szerokości 4 m przy ogrodzeniu skarżącego wzdłuż działki [...], zjazd urządzony, przepust na rowie, końcówki betonowe jak przy scaleniu. Wskazał, że działka [...] przepust na rowie, końcówki betonowe jak przy scaleniu, został uszkodzony koparką przez W., który urządził parking na rowie przy drodze powiatowej. Droga powraca w stare ukształtowane koryta jak przed scaleniem. Wskazał, że droga [...] - działka [...] jest zwężona - szerokość jaką miała przed scaleniem i powraca w to samo miejsce, przepust na rowie z końcówkami betonowymi. Domaga się unieważnienia zniesienia współwłasności (punkt VI), wypłaty kwoty 5000 zł na jego rzecz. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący podniósł, że droga posiada współwłasność, a zatem komisja postanowiła pozostawić drogę w starych granicach i przywrócić stan jak na mapie przedscaleniowej z 1973 r. Odnośnie drogi [...] wyjaśnił, że na zebraniu scaleniowym uczestnicy podjęli ustalenie, że pola przy drogach powiatowych mają pozostać bez zmian szerokości. Działka skarżącego [...] oznakowana palikami- naniesiono na mapki według mapki ewidencyjnej z 1973 r. Unieważnienie współwłasności następuje na wniosek wszystkich współwłaścicieli a nie stron postępowania. W dniu 24 stycznia 2023 r. ZP złożyła do Wojewody Podkarpackiego pismo (przekazane do SKO w Przemyśli pismem z 27 stycznia 2023 r., data wpływu do SKO – 30 stycznia 2023 r.) zatytułowane "skarga na decyzję Starosty w [...] z daty [...].11.2022 r. nr [...]. Zarzuciła, że decyzja Starosty nie została jej doręczona, nie została poinformowana o sposobie ogłoszenia decyzji. 5 stycznia 2023 r. udała się do Starostwa, gdzie powzięła wiadomość o wydanej decyzji. Nie zgadza się z decyzją i nie akceptuje powierzchni działki nr [...], gdyż jest niezgodna ze stanem faktycznym na gruncie a powierzchnią z mapy ewidencyjnej. Nie zgodziła się także na przekwalifikowanie drogi prywatnej na gminną. Postanowieniem z 20 października 2023 r., sygn. I OW 51/23 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego, postanowił wskazać SKO w Przemyślu, jako organ właściwy w sprawie. Decyzją z 3 stycznia 2024 r. nr SKO.4161.1.2023 SKO w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania JK, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Również i ta decyzja była przedmiotem skargi do WSA w Rzeszowie. Postanowieniem z dnia 2 października 2024 r., sygn. II SA/Rz 380/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę JK jako przedwcześnie złożoną. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nie została podana do publicznej wiadomości w trybie art. 28 ust. 1 u.s.w.g. W toku postępowania sądowego ustalono również, że odwołanie ZP od decyzji organu I instancji nie zostało rozpatrzone przez Kolegium. Sąd oceniając sytuację procesową Skarżącego na datę rozprawy, w tym upływu 2 miesięcy od daty uzupełnienia braków formalnych skargi Skarżącego (art. 33 ust. 5 u.s.w.g.), nierozpoznanie przez Kolegium odwołania ZP stwierdził, że także dla niego korzystniejsze będzie przyjęcie przez Sąd, że z powodu naruszenia art. 28 ust. 1 i 2 u.s.w.g. nie doszło do prawidłowego doręczenia mu decyzji SKO przez doręczenie pocztą. Sąd podał, że rzeczą Kolegium będzie dokonanie obwieszczeń o decyzji z 3 stycznia 2024 r. na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.w.g. Także dla Skarżącego otworzy się wówczas termin do zaskarżenia decyzji SKO. Po zwróceniu akt do organu dokonano stosownych obwieszczeń, a Skarżący ponownie złożył skargę do Sądu nie zgadzając się z wynikami scalenia i żądając przywrócenia stanu sprzed scalenia. Wyrokiem z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 224/25 WSA w Rzeszowie uchylił decyzję Kolegium z 3 stycznia 2024 r. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania a mianowicie w toku postępowania odwoławczego Kolegium rozpatrzyło odwołanie tylko jednej ze stron postępowania, tj. JK pomimo, że od ww. decyzji odwołanie wniosła także ZP (na tę okoliczność zwrócono już uwagę w wyroku z 2 października 2024 r., sygn. II SA/Rz 380/24). W ponownie prowadzonym postępowaniu postanowieniem z 21 lipca 2025 r. nr SKO 4161.2.2025 SKO w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania ZP, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast decyzją z 22 lipca 2025 r. nr SKO 4161.1.2025 Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2022 r. Przedstawiając szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania Kolegium zauważyło, że odwołanie JK jest nieuzasadnione. Zarzuty Skarżącego dotyczące działek, o których mowa w odwołaniu były już przedmiotem rozpatrzenia przez Starostę [...] w toku postępowania scaleniowego. Sposób rozpatrzenia zarzutów został przedstawiony w załącznikach nr 5, nr 6 i nr 8 zaskarżonej decyzji, stanowiących integralną część decyzji. Przywołując te ustalenia i odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że w toku postępowania scaleniowego sytuacja JK uczestnika scalenia, nie uległa pogorszeniu, jego uzasadnione interesy zostały w miarę możliwości uwzględnione a generalnie cel scalenia został osiągnięty, po wyważeniu interesu społecznego i uzasadnionych interesów poszczególnych uczestników scalenia. Zdaniem Kolegium nie doszło do naruszenia indywidualnego interesu prawnego poprzez naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów. Odnośnie uszkodzenia przepustu na rowie (działka nr [...]) przez osobę trzecią i urządzenia parkingu organ stwierdził, że kwestie te nie są przedmiotem postępowania scaleniowego. Jako bezpodstawne organ uznał żądanie wypłaty kwoty 5000 zł. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie scaleniowe należy do tych w których organy są zobowiązane nie tylko do legalnej, ale także optymalnej z punktu widzenia warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprawy obszarowej gospodarstw rolnych. Takie przesłanki wystąpiły i stanowią podstawę do akceptacji stanowiska organu I instancji. W aktach sprawy zalegają także protokoły z okazania granic nowoprojektowanych działek po rozpatrzeniu zastrzeżeń odwołujących (tom IV). JK złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyżej opisaną decyzję. Zarzucił, że jest ona niezgodna z prawem scaleniowym. Podkreślił, że podtrzymuje w całości zarzuty sformułowane w odwołaniu. Domaga się przywrócenia szerokości działki nr [...] jak przed scaleniem. Wskazał, że również działka nr [...] jest zwężona, dlatego domaga się jej przywrócenia jak przed scaleniem. Zwrócił się o unieważnienie zniesienia współwłasności (punkt VI), wypłaty kwoty 5000 zł od Starosty na jego rzecz, wypłaty kwoty 2000 zł od Kolegium na jego rzecz. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji. 21 stycznia 2026 r. Sąd odroczył wyznaczoną na ten dzień rozprawę, w związku z wnioskiem Skarżącego umotywowanym chorobą ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Pewną modyfikację sposobu rozstrzygania przez sąd administracyjny zawierają przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych oraz ustawy o drogach publicznych ( Dz.U. z 2022 r., poz. 32), które weszły w życie w dniu 10 lutego 2022 r. zmieniając art. 33 ust. 2 dotychczasowego brzmienia ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz dodano ust. 3-6. Zgodnie z ust. 5: wojewódzki sąd administracyjny rozpatruje skargę w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania skargi przez właściwy sąd. Jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jej nieopłacenia, bieg terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, rozpoczyna się z dniem jej opłacenia i usunięcia braków formalnych. 6. Sąd administracyjny, w przypadku uwzględnienia skargi w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów po upływie terminu, o którym mowa w ust. 5, stwierdza wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów z naruszeniem prawa. Z uwagi na wniosek Skarżącego o odroczenie terminu rozprawy, sprawa została rozpoznana po upływie przewidzianego w ust. 5 terminu, w związku z powyższym Sąd mógł co najwyżej stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Niemniej takiego naruszenia Sąd nie stwierdził. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja zatwierdzająca projekt scalenia. Wyjaśnić również należy, że sprawa była już kilkakrotnie przedmiotem kontroli tutejszego Sądu. I tak: - wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 106/14 tutejszy Sąd uchylił decyzję SKO w Przemyślu z 12 listopada 2013 r., Nr SKO.4161.19.2013 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia zarzucając, że wykaz 179 właścicieli wsi [...] nie zawiera podpisów osób wnioskujących o scalenie; oraz zgłaszając wątpliwości w zakresie obszaru scalenia. Wskazał przy tym, że zarzuty JK podlegają uwzględnieniu wyłącznie w zakresie w jakim zarzuca nie wyjaśnienie, czy działki nr [...] mają dostęp do drogi publicznej, - wyrokiem z 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1027/15 Sąd ponownie uchylił decyzję SKO z 22 maja 2015 r., Nr SKO.4161.4.2015 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Zdaniem Sądu nadal niewyjaśniona pozostała kwestia wykazu właścicieli gruntów wnioskujących o scalenie, dodatkowo Sąd zwrócił uwagę na brak potwierdzenia zawiadomienia JK o zebraniu w dniu 24 października 2012 r., - postanowieniem z 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 380/24 Sąd odrzucił skargę JK jako przedwcześnie złożoną, -wyrokiem z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 224/25 Sąd uchylił decyzję SKO z 3 stycznia 2024 r., Nr SKO.4161.1.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia. Tym razem podstawą rozstrzygnięcia było nierozpoznanie wszystkich wniesionych w sprawie odwołań. W pierwszej kolejności stwierdzić należy w odniesieniu do art. 153 p.p.s.a, że zostały wykonane wszystkie wytyczne Sądu. Zgodnie z powołanym przepisem: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dołączone wraz z odpowiedzią na skargę akta administracyjne zawierają wnioski właścicieli wsi [...] o przeprowadzenie postępowania scaleniowego ( akta administracyjne – tom I). W aktach znajduje się również podpisane przez skarżącego zawiadomienie o przeprowadzeniu w dniu 24 października 2012 r. okazania wartości szacunkowych posiadanych nieruchomości. Wyjaśniono kwestię dostępu do dróg publicznych działek [...] o czym będzie mowa niżej, jak również rozpoznano odwołanie ZP stwierdzając uchybienie terminu do jego wniesienia – postanowienie SKO z 21 lipca 2025 r., Nr SKO.4161.2.2025. Sąd stwierdza, że przeprowadzone postępowania odpowiada wymogom formalnym. Stwierdzone we wcześniejszych wyrokach wątpliwości zostały wyjaśnione, w związku z powyższym na obecnym etapie brak jest podstaw do ponownej oceny procedury scaleniowej. Przechodząc do postawionych w skardze zarzutów dla porządku wyjaśnić jedynie należy, że Skarżący przed scaleniem posiadał działki nr: [...] o łącznej powierzchni 3,400 ha i 355,29 pkt szacunkowych. Potrącenie na cele użyteczności publicznej wyniosło 2,5 % ( zgodnie z obliczeniem współczynnika potrąceń na drogi wiejskie i działki użyteczności publicznej - uchwała z 11 września 20012 r. w sprawie dokonania szacunku wsi [...]). Wartość należna po potrąceniu 346,41 pkt. Po scaleniu Skarżący otrzymał działki nr: [...], o łącznej powierzchni 3,2596 ha i wartości szacunkowej - 346,85 pkt. Porównując wartość działek sprzed i po scaleniu stwierdzić należy, że dochowano zasady ekwiwalentności. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów uczestnik scalenia z zastrzeżeniem ust. 2-3a oraz art. 17 ust. 2 otrzymuje grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane. Na podstawie z kolei ust. 2: jeżeli wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej jest technicznie niemożliwe lub gospodarczo nieuzasadnione za równa wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3 %. Warunek ten został zachowany. Zdaniem Sądu nie ma również wątpliwości, że osiągnięto cel scalenia. Nie bez znaczenia dla przyjęcia powyższego stanowiska jest choćby fakt, że na liczbę [...] uczestników scalenia, aktualnie jedynie Skarżący podważa jego wynik. Jak stanowi art. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów: celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Dokonana przez Sąd ocena postawionych przez Skarżącego zarzutów nie odniosła oczekiwanego rezultatu. Skarżący domagał się przywrócenia stanu sprzed scalenia. Analiza stanu sprzed i po scaleniu, prowadzi do wniosku, że większość działek została przyznana w miejscu dotychczasowego ich położenia. Działki nr [...] położone są w miejscu dotychczasowych działek [...]. Nieznacznie uległa zmianie ich powierzchnia, ale nastąpiło to na korzyść i na wniosek Skarżącego. Przed scaleniem działki nr [...] miały powierzchnię 0,37 ha, powstałe po scaleniu działki [...] - 0,3761 ha. Z protokołu ustalenia przebiegu granicy z 29 listopada 2018 r. wynika, że odbyło się to kosztem działki gminnej nr [...]. Granica została poprowadzona zgodnie z ostatnim stanem spokojnego posiadania tj. istniejącym na gruncie ogrodzeniem i przesunięciem poprzednio ustalonej granicy kosztem działki gminnej nr [...]. Stan ten został zaakceptowany przez Skarżącego w protokole przyjęcia podania - skargi z 4 lipca 2019 r. W tym samym protokole zakwestionował wydzielenie drogi o szerokości 2 m- działka nr [...]. Jego zdaniem powinna ona zostać poszerzona o 1 m kosztem działki [...] w granicy z drogą i na końcu ogrodzenia o 60 cm. Jak wskazał w chwili obecnej działka jest nieprzejezdna, postuluje na odcinku z działką nr [...] wydzielenie jako drogi gminnej dojazdu do działki nr [...]. Jak wynika ze szkicu ustalenia granic [...], a także mapy geoportal gov.pl działka [...] na odcinku graniczącym z działką nr [...] odpowiada usytuowanemu na niej utwardzonemu szlakowi drożnemu. Z kolei z mapy uzupełniającej dotyczącej działek [...] wynika, że z działki nr [...] wydzielono działkę [...] zapewniając dostęp do działki [...]. Porównując zatem stan sprzed i po scaleniu stwierdzić należy, że sytuacja Skarżącego uległa poprawie. Granica działki [...] z działką [...] została poprowadzana po istniejącym ogrodzeniu, z kolei dojazd do działki [...] został zapewniony przez wydzielenie z działki [...] działki [...]. Poprzednio działka nr [...] nie miała zapewnionego dostępu do drogi, od której dzieliła ją działka [...]. Działka [...], z której wydzielono szlak drożny [...], nie stanowi własności Skarżącego tak by mógł zgłaszać co do niej skuteczne zarzuty. Jeszcze raz podkreślić należy, że powierzchnia działek zmieniła się na korzyść Skarżącego z 0,37 na 0,3761 ha ( rejestr szacunku porównawczego po scaleniu, po zmianach w projekcie). Celem scalania, jak wyżej wskazano jest poprawa warunków gospodarowania, która musi mieścić się w granicach istniejących możliwości. Działka nr [...] graniczy z działką [...] na której znajdują się zabudowania. Poszerzenie działki [...] kosztem działki nr [...], jak postuluje Skarżący nie jest możliwe bez ingerencji w aktualny stan zagospodarowania i co istotne, nie wyraża na to zgody właściciel działki nr [...]. Nie mniej jednak sytuacja Skarżącego ulegała poprawie. Natomiast fakt, że nie spełniono wszystkich oczekiwań Skarżącego nie oznacza, że doszło do naruszenia zasad przeprowadzenia postępowania scaleniowego. Działka [...] jak dotychczas ma dostęp do działki drogowej [...], zaś działka [...] w porównaniu do stanu sprzed scalenia ma poszerzony dostęp do działki [...] przez wydzieloną przez Gminę w tym celu działkę [...]. W związku z powyższym brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowanie przeprowadzonego w tym zakresie scalenia. Przechodząc do kolejnej działki, która przed scaleniem miała nr [...] i podniesionego w tym zakresie zarzutu bezprawnego zawężenia działki także należy ocenić go jako bezzasadny. Przed scaleniem działka miała powierzchnię 0,16 ha i 27,16 pkt szacunkowych. W wyniku scalenia Skarżącemu przyznano działkę nr [...] położoną w tym samy miejscu, dłuższą lecz wyższą, o powierzchni 0,1766 i 27,01 pkt szacunkowych. Skarżący żąda przywrócenia do stanu sprzed scalenia wskazując, że tereny, które mu przyznano to nieużytki i tereny zabagnione. Analiza terenu działki na podstawie ogólnie dostępnego portalu geoportal.gov.pl wskazuje, że działka obejmuje jednolity pod względem struktury teren, jest foremna, a jej zewnętrzne granice wyznacza z jednej strony droga z drugiej rów. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do przychylenia się do stanowiska Skarżącego. Uporządkowano w ten sposób geodezyjny podział działek przeciwdziałając rozproszeniu. Przed scaleniem działka [...] znajdowała się po środku innych działek, stwarzając pewnego rodzaju chaos geodezyjny. W odniesieniu z kolei do działek nr [...] o powierzchni 0,93 ha i 79,42 pkt szacunkowych także nie stwierdzono nieprawidłowości. W miejsce tych działek Skarżący otrzymał działkę nr [...] o powierzchni 1,1356 ha i 101,35 pkt szacunkowych. Nowa działka to równoległobok przylegający krótszym bokiem do wydzielonej w wyniku scalenia drogi, działki nr [...]. W porównaniu do stanu sprzed scalenia działka ma regularny kształt oraz zapewniony dostęp do drogi. Z kolei działka [...] zmieniła jedynie oznaczenia na 848, wobec powyższego brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania tego stanu. Podsumowując Sąd stwierdza, że niewątpliwie cel scalania został osiągnięty. W ocenie Sądu nie tylko zachowano stan sprzed scalenia ale sytuacja Skarżącego uległa poprawie. Skarżący zyskał na przeprowadzonym postępowaniu. To zaś, że nie w pełni uwzględniono wolę Skarżącego co do kształtu działek nie może wpływać na ocenę wyniku scalanie przeprowadzonego dla powierzchni ponad 510 ha. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu pełnomocnika rozstrzygnięto na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U. 2026 r., poz. 87).