II SA/Rz 117/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-04-11

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ kontroli ruchu drogowego jest zobowiązany do skierowania kierowcy na badania psychologiczne, jeśli przekroczył on 24 punkty karne, a wpisy do ewidencji punktów karnych zostały dokonane na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych i mandatów karnych?
Ratio decidendi
Organ kontroli ruchu drogowego jest zobowiązany do skierowania kierowcy na badania psychologiczne, jeśli przekroczył on 24 punkty karne, a wpisy do ewidencji punktów karnych zostały dokonane na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych i mandatów karnych. Decyzja w tym zakresie ma charakter związany, co oznacza, że organ nie posiada swobody decyzyjnej, a jedynie musi stwierdzić spełnienie przesłanek ustawowych.
Stan faktyczny
Skarżący P. O. został skierowany na badania psychologiczne przez Komendanta Powiatowego Policji z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność przyznanych punktów karnych i zarzucając naruszenie dóbr osobistych. Sąd administracyjny rozpatrywał sprawę w oparciu o stan faktyczny ustalony przez organy administracji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę P. O. jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] Komendant Powiatowy Policji [...] zarządził skierowanie P. O. na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W podstawie skierowania (decyzji) powołano art. 124 ust. 1 pkt ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz.1137), zwanej dalej ustawą. Przesłankę faktyczną wydania decyzji stanowiło przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. P. O. złożył odwołanie od wskazanej wyżej decyzji podając, że zwrócił się z podaniem do Prokuratora Generalnego o wniesienie kasacji od prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego [...] z dnia 18 września 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy; art. 6a ust. 2 pkt, 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011r., Nr 287, poz.1687 ze zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. Użyte w cytowanym przepisie sformułowanie "podlega" oznacza, że decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz warunki i tryb występowania o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488 ze zm.) Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. W dniu 29 października 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Starostwa Powiatowego [...] z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji L.dz. [...] wobec P. O., który otrzymał łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w okresie od 21 listopada 2011 r. do 5 grudnia 2011 r., o czym poinformowano Komendanta Powiatowego Policji [...]. Z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika, że wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenia zostały stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Wpisy ostateczne do ewidencji zostały dokonane na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu oraz mandatu karnego kredytowanego. Wykroczenie z dnia 5 grudnia 2011 r. zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu i na tej podstawie dokonano wpisu ostatecznego do ewidencji. Istotnym dla sprawy jest, że w dacie orzekania organu I instancji spełnione zostały wszystkie przesłanki wymagane do wydania przedmiotowej decyzji. Przesłanki te istniały również w dacie rozpatrywania odwołania. Zatem skoro okoliczności faktyczne oraz prawne są oczywiste, zaskarżona decyzja jako merytorycznie prawidłowa nie mogła być uchylona. P. O. złożył skargę na wskazaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podał, że decyzję organu I instancji wydano na podstawie nieprawdziwych danych, między innymi sfałszowano przeciwko niemu dowody mające na celu wymuszenie na skarżącym przeprowadzenie badania psychologicznego w celu wydania "orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem." Takie działanie narusza jego dobra osobiste. W związku z powyższym sprzeciwia się takiemu prowadzeniu działań przeciwko niemu i na jego szkodę i nie wyraża zgody na poddanie się badaniom psychologicznym. Podał, że oskarżono go o coś, czego nie zrobił i o czym nie wiedział do czasu przesłuchania go w charakterze świadka w KPP [...] w dniu 12 grudnia 2011r., gdyż nieprzeprowadzono dowodów i nieudowodniono zarzucanych mu wykroczeń w ruchu drogowym. Wskazał, że został pozbawiony możliwości rzetelnego i sprawiedliwego procesu nie tylko z racji rażących zaniedbań w czynnościach służbowych policjantów z KPP [...], ale także z powodu złamania zasady lojalności wobec klienta przez jego obrońcy z wyboru oraz stronniczość Sądu Rejonowego [...] i stronniczość Sądu Okręgowego [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Komendant Policji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punków w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie1 roku od dnia naruszenia, chyba, ze przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów (przekroczenie w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy). Dodać wypada, że zaskarżoną decyzję wydano w dniu [...] grudnia 2012r., zatem w czasie obowiązywania cytowanego przepisu, który utracił moc prawną z dniem 19 stycznia 2013 r., gdyż weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 ze zm.). Sąd za prawidłowe uznaje ustalenie przez organu stanu faktycznego sprawy, w następstwie którego doszło do wydania zaskarżonej decyzji. Nie budzi wątpliwości, że skarżący w okresie od 21 listopada 2011 r. do 05 grudnia 2011 r. otrzymał łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wpisy ostateczne do ewidencji zostały dokonane na podstawie prawomocnego wyroku sądu oraz mandatu kredytowego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego – wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Wykroczenie z dnia 05 grudnia 2011 r. zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego [...] z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt [...], którym oddalono apelację P. O. od wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 14 czerwca 2012 r. (nieuwierzytelnione kserokopie wyroków skarżący dołączył do skargi). Wyjaśnienia wymaga okoliczność, że Sąd w postępowaniu o skierowaniu na badania psychologiczne w trybie art. 124 ustawy nie dokonuje w tym postępowaniu oceny zasadności przyznanych punktów, gdyż to wynika wyłącznie z dokumentów wymienione w § 4 cyt. rozporządzenia. Okolicznościami istotnymi na wynik sprawy jest przekroczenie limitu 24 punktów w okresie 1 roku przez osobę kierującą pojazdem silnikowy, posiadającą prawo jazdy. Okoliczność ta na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego jest bezsporna. W świetle powołanych przepisów Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów skargi w zakresie kwestionowania w całości popełnionych naruszeń przepisów prawa o ruchu drogowym, gdyż w tej materii prawomocnie wypowiedział się Sąd Okręgowy [...]. Bez wpływu na możliwość orzekania w przedmiotowej sprawie w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu jest złożenie przez skarżącego podanie do Prokuratora Generalnego o wniesienie kasacji. W kwestii rozumienia okresu 1 roku wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny i skład orzekający pogląd ten aprobuje. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotna datą jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego, a nie data ściśle technicznej czynności, jaką jest dokonanie wpisu tego naruszenia. Bez znaczenia dla prawidłowej wykładni przepis art. 130 ust. 2 ustawy jest data dokonania przez organ rejestrujący punkty karne odpowiedniego wpisu do ewidencji czy tez data przekwalifikowania punktów tymczasowych w punkty ostateczne (wyrok NSA z 31.03.2011 r., sygn. akt I OSK 1013/10 LEX nr 1079693). Słusznie organy wskazały na związany charakter decyzji i obowiązek jej wydania wobec stwierdzenia spełnienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych wynikających z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Stan faktycznym ustalony przez organy potwierdził istnienie przesłanek określonych w tym przepisie, a zatem i obowiązek organu do wydania zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn Sąd uznał, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło