II SA/Rz 1171/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-11-27

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialno-bytowej w sposób uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie przedstawiła wyczerpujących informacji o dochodach, wydatkach i źródłach finansowania. Jednakże, ze względu na pewne okoliczności sprawy, sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją z połowy wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy uregulowania stosunków wodnych. Wnioskodawczyni podała, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej i mieszkalnej, nie posiada dochodów poza niewielkim zasiłkiem i utrzymuje się z pomocy społecznej. Sąd, po analizie jej sytuacji, uznał, że nie wykazała ona przesłanek do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w 1/2 części i odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uregulowania stosunków wodnych - p o s t a n a w i a - I. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w 1/2 części, II. odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zarządzeniem z dnia 9 września 2014 r. wezwano solidarnie Z. S. i M. S. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł od skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wnioskiem z dnia 15 września 2014 r. Z. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 8 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw. Z informacji uzyskanych od Z. S. wynika, że jest współwłaścicielem (udział 1/2) działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 80 m2 i budynkami gospodarczymi, oraz właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,92 ha. Zamieszkuje wraz z siostrą – M. S., jednakże podkreśla, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych dochodów, a utrzymuje się z "niewielkiej" – rzędu 100 zł przyznanego zasiłku, pomocy społecznej. Wydatki podane przez skarżącą, poza normalnymi opłatami za media, opiewają na kilkutysięczne kwoty z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz utrzymania domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "Ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest on zobligowany do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialno – bytowej w sposób uzasadniający udzielenie jej wnioskowanego wsparcia. Po pierwsze, skarżąca nie wyjawiła źródeł dochodu umożliwiającego comiesięczne utrzymanie. Pomimo jasnych i czytelnych wezwań Sądu, nie wyjaśniła jakie świadczenia otrzymuje w ramach pomocy społecznej, nie wskazała również jaki dochód i w związku z jaką działalnością uzyskuje z jej nieruchomości rolnej (dochód z tego tytułu "jest jej nieznany"). Nie wskazała również z jakich źródeł czerpie środki umożliwiające opłacenie rachunków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, w łącznej wysokości 5 900 zł rocznie. Stwierdzenie, że kwoty powyższe "pożycza od ludzi" nie stanowi wystarczającego wyjaśnienia powyższej kwestii, bowiem jak sama wskazuje, fundusze te "trzeba oddać". Po drugie, zdaniem Sądu skarżąca przedkładając wniosek o przyznanie prawa pomocy dokonała zaniżenia swoich comiesięcznych dochodów. Trudno bowiem przyjąć za racjonalne wyjaśnienia w zakresie kwot przeznaczanych na comiesięczne wyżywienie jako: "jak wystarcza to kupuję". Ponadto, pomimo podkreślenia, że wraz z siostrą prowadza odrębne gospodarstwa domowe, nadesłane przez nią kserokopie rachunków wskazują, że w istocie prowadzą jedno gospodarstwo domowe. Nie bez znaczenia jest również podkreślany przez wnioskodawczynię fakt konieczności zakupu opału na kwotę 10 000 zł celem ciągłego, całorocznego ogrzania budynku mieszkalnego z powodu jego zawilgocenia. W świetle doświadczenia życiowego fakt ogrzewania nieruchomości przez cały rok kalendarzowy trudno uznać za realny zwłaszcza, że na poparcie ponoszonych wydatków z tego tytułu wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dokumentów. Wprawdzie skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała swojej realnej sytuacji finansowej, jednakże lektura akt sprawy, w tym sporządzona analiza zmiany stosunków wodnych, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu w 1/2 części. Wskazać należy, że uiszczenie wpisu przez jedną ze skarżących, zwolni z tego obowiązku drugą zobowiązaną. W związku z powyższym, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło