II SA/Rz 1171/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-11-27

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialno-bytowej w sposób wystarczający do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak było wyczerpujących informacji o dochodach z nieruchomości rolnej i dopłatach, a także o źródłach finansowania wydatków związanych z gospodarstwem rolnym i kredytem. Sąd częściowo zwolnił skarżącą od wpisu od skargi, uznając, że sytuacja faktyczna sprawy uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą stosunków wodnych. Wcześniej referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw. Skarżąca podała, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej i mieszkalnej, a jej dochód stanowi renta w wysokości 569,80 zł miesięcznie. Sąd uznał, że przedstawiona sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w 1/2 części i odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uregulowania stosunków wodnych - p o s t a n a w i a - I. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w 1/2 części, II. odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zarządzeniem z dnia 9 września 2014 r. wezwano solidarnie Z. S. i M. S. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł od skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wnioskiem z dnia 15 września 2014 r. M. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 8 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw. Z informacji uzyskanych od M. S. wynika, że jest współwłaścicielem (udział 1/2) działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 80 m2 i budynkami gospodarczymi, oraz właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,29 ha. Zamieszkuje wraz z siostrą – Z. S., jednakże podkreśla, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Dochód wnioskodawczyni stanowi comiesięczna renta w wysokości 569,80 zł. Wydatki podane przez skarżącą, poza normalnymi opłatami za media i spłata kredytu, opiewają na kilkuset lub kilkutysięczne kwoty z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz utrzymania domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "Ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest on zobligowany do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialno – bytowej w sposób uzasadniający udzielenie jej wnioskowanego wsparcia. Po pierwsze, skarżąca nie wyjawiła źródeł dochodu umożliwiającego comiesięczne utrzymanie. Pomimo jasnych i czytelnych wezwań Sądu, nie wskazała jaki dochód i w związku z jaką działalnością uzyskuje z nieruchomości rolnej oraz kwoty corocznych dopłat otrzymywanych z ARMiR z tytułu produkcji rolnej. Nie wskazała również z jakich źródeł czerpie środki umożliwiające opłacenie rachunków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, w łącznej wysokości 8 500 zł rocznie, oraz spłatę zaciągniętego kredytu. Po drugie, zdaniem Sądu skarżąca przedkładając wniosek o przyznanie prawa pomocy dokonała zaniżenia swoich comiesięcznych dochodów. Trudno bowiem przyjąć za racjonalne wyjaśnienia w zakresie kwot przeznaczanych na comiesięczne wyżywienie jako: "jak wystarcza to kupuję". Ponadto, pomimo podkreślenia, że wraz z siostrą prowadza odrębne gospodarstwa domowe, nadesłane przez nią kserokopie rachunków wskazują, że w istocie prowadzą jedno gospodarstwo domowe. Nie bez znaczenia jest również podkreślany przez wnioskodawczynię fakt konieczności zakupu opału na kwotę 10 000 zł celem ciągłego, całorocznego ogrzania budynku mieszkalnego z powodu jego zawilgocenia. W świetle doświadczenia życiowego fakt ogrzewania nieruchomości przez cały rok kalendarzowy trudno uznać za realny zwłaszcza, że na poparcie ponoszonych wydatków z tego tytułu wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dokumentów. Wprawdzie skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała swojej realnej sytuacji finansowej, jednakże lektura akt sprawy, w tym sporządzona analiza zmiany stosunków wodnych, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu w 1/2 części. Wskazać należy, że uiszczenie wpisu przez jedną ze skarżących, zwolni z tego obowiązku drugą zobowiązaną. W związku z powyższym, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło