II SA/Rz 1175/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [..] września 2010 r., nr SKO-[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dalej: (SKO w R.) uchyliło decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [..] października 2009 r., nr MOPS-[...] uchylającą w całości decyzję tego organu z dnia [..] września 2004 r., nr MOPS-[...] i orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. W podstawie prawnej decyzji SKO w R. wskazało art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 139, z 2006 r., poz. 992 ze zm.) oraz art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/7 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie (Dz.Urz. WE nr L. 149 z dnia 5 lipca 1971 r. z późn. zm.) i art. 10 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonania Rozporządzenia nr 1408/71 (Dz.Urz. WE.L. z 27 marca 1972 r. z późn. zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że odwołania B.M. nie mogło być uwzględnione w inny sposób, jak tylko przez uchylenie objętej nim decyzji i umorzenie postępowania przed Burmistrzem Miasta S., gdyż decyzja wydana przez organ pierwszej instancji narusza przepisy z zakresu koordynacji świadczeń rodzinnych. W sprawie niewątpliwą okolicznością jest ustalenie, że W.M., ojciec dzieci, dla których ustalono świadczenia rodzinne od [..] kwietnia 2004 r. legalnie pracuje w Wielkiej Brytanii. Wnioskodawczyni wraz z dziećmi zamieszkuje na terytorium RP. W takiej sytuacji ustalenie świadczeń rodzinnych wymagało zastosowania procedury koordynacyjnej w zakresie systemów zabezpieczenia społecznego. W konsekwencji w takiej sprawie decyzja powinna być wydana przez Marszałka Województwa P. na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z rozstrzygnięciem SKO w R. nie zgodziła się B.M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła w całości decyzję SKO w R. zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Skarżąca wskazała również na błąd w ustaleniach faktycznych, który ma znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Z tego tytułu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji lub jej zmianę oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że w jej ocenie skarżona decyzja jest wadliwa bo nie uwzględnia faktu, że ona wraz z dziećmi zamieszkuje w Polsce, a mąż nie pobierał żadnych świadczeń rodzinnych z tytułu pracy w Wielkiej Brytanii. Taki sposób działania organów i ignorowanie tego faktu prowadzi do wniosku, że decyzja organów obu instancji jest wadliwa, zwłaszcza że SKO w R. nie odnosi się w uzasadnieniu do wielu zrzutów odwołania, przez co decyzja tego organu jest niejasna. SKO w R. odpowiadając na skargę wniosło o oddalenie skargi z argumentacją jak w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy orzekają w granicach danej sprawy biorąc pod uwagę naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarga B.M. podlega uwzględnieniu. Sąd podziela sformułowany w niej zarzut naruszenia przez skarżoną decyzję przepisów prawa procesowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Stosownie do treści art. 107 § 1 k.p.a. organ wydając decyzję jest zobowiązany wskazać podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. Sąd przyjmuje, że wykonanie tej dyspozycji przepisu ma miejsce wtedy, gdy w decyzji zostaje powołana obowiązująca podstawa prawna, a nie jakakolwiek. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd SKO w R. wskazuje w podstawie prawnej obok przepisów procesowych (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 73 Rozporządzenia RE (EWG) z dnia 14 czerwca 1971 r., a także art. 10 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 21 marca 1972 r. W ocenie Sądu w dniu orzekania przez organ odwoławczy nie obowiązywały oba Rozporządzenia RE powołane w podstawie prawnej. W tym dniu, w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obowiązywało Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L166.1 z dnia 20 kwietnia 2004 r. ze zm.) oraz Rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykorzystania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE.L.284.1 z dnia 30 października 2009 r.). Ostatni akt reguluje wejście w życie przepisów rozporządzenia nr 883/2004. Art. 97 tego aktu stanowi, że wchodzi on w życie z dniem 1 maja 2010 r. i w tym dniu traci moc rozporządzenie (EWG) nr 574/72, a więc to, które wprowadzało w życie rozporządzenie nr 1408/7 z dnia 14 czerwca 1971 r. jako prawo właściwe do koordynacji systemów zabezpieczenia przed dniem 1 maja 2010 r. W konsekwencji wejścia w życie tego aktu wprowadzającego przepisy rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., z dniem 1 maja 2010 r. przestały obowiązywać przepisy rozporządzenia (EWG) nr 1408/7, co wynika z art. 91 zd.2 rozporządzenia nr 883/2004, bo ono obowiązuje od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego, czyli aktu z dnia 16 września 2009 r., nr 987/2009. Reasumując, w dniu [..] września 2010 r., w chwili wydania skarżonej decyzji należało stosować w postępowaniu odwoławczym nowe przepisy Parlamentu UE i Rady dotyczące zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oparcie rozstrzygnięć na nie obowiązującym prawie jest naruszeniem zasady legalizmu i nie odpowiada warunkom określonym dla poprawnie zbudowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wadę taką należy uznać za istotną dla orzekania w sprawie objętej skargą. W ponownym postępowaniu SKO w R. będzie zobowiązane rozpoznać odwołanie B.M. z uwzględnieniem regulacji wynikających z Rozporządzeń Parlamentu UE i Rady obowiązujących po dniu 1 maja 2010 r. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak na wstępie mając na względzie treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.