II SA/Rz 1175/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-09-16

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może zostać przyznane prawo pomocy w częściowym zakresie. W sytuacji, gdy strona dysponuje dochodem pozwalającym na partycypację w kosztach, ale pełne ich pokrycie mogłoby skutkować uszczerbkiem w niezbędnym utrzymaniu, sąd może przyznać zwolnienie od obowiązku uiszczenia poszczególnych opłat sądowych ponad określoną kwotę.
Stan faktyczny
A. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżąca podała, że jej jedyny dochód to emerytura w wysokości 1604 zł, z której pokrywa niezbędne wydatki. Posiada również nieruchomość rolną, która jednak nie przynosi dochodów z powodu zanieczyszczeń.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia poszczególnych opłat sądowych ponad kwotę 100 zł. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia poszczególnych opłat sądowych ponad kwotę 100 zł, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W sprawie ze swojej skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę A. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że ze względu na sytuację materialną nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Zajmuje mieszkanie o pow. 48,9 m.kw., prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jedyny jej dochód to emerytura wynosząca 1604 zł. Z niej pokrywa następujące wydatki: opłata za mieszkanie – 300 zł, centralne ogrzewanie – 120 zł, energia elektryczna – 100 zł, gaz – 110 zł, wywóz nieczystości – 90 zł, lekarstwa – 200 zł, wyżywienie – 600 zł. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 2,5 ha, z czego 1,05 ha to grunt zakrzewiony, jednakże z uwagi na zanieczyszczenie spowodowane działalnością gospodarczą sąsiada, zasadzone krzewy zamiast korzyści przynoszą straty. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: A. P. domaga się przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", tego rodzaju wsparcie stanowi prawo pomocy w częściowym zakresie. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sytuacja wnioskodawczyni wskazuje, że jest ona w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego jej skargą postępowania, lecz równocześnie pokrycie przez nią całości kosztów sądowych mogłoby skutkować powstaniem uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wymieniona pobiera bowiem emeryturę w wysokości 1604 zł. Jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Skarżąca jest wprawdzie właścicielką porośniętego krzewami owocowymi gruntu, lecz zgodnie z jej twierdzeniem, sprzedaż uzyskanych z niego plonów jest niemożliwa z uwagi na zanieczyszczenia powodowane przez działalność gospodarczą sąsiada. Suma comiesięcznych wydatków strony to kwota ok. 1520 zł, w tym część w wysokości 200 zł przeznaczana jest na lekarstwa. Średnio w każdym miesiącu skarżąca dysponuje więc wolnymi środkami pieniężnymi w wysokości ok. 84 zł. Dlatego też uznano, że zwolnienie wnioskodawczyni od obowiązku uiszczenia poszczególnych opłat sądowych ponad kwotę 100 zł będzie jak najbardziej adekwatne do jej możliwości płatniczych. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł, ewentualna opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem (w razie oddalenia skargi) to kwota 100 zł, natomiast wpis od możliwej skargi kasacyjnej wynosi 250 zł. Przyznane niniejszym postanowieniem zwolnienie od opłat sądowych oznaczać więc będzie, że A. P. zobowiązana będzie do uiszczenia tytułem każdej z tych opłat w niniejszej sprawie kwoty 100 zł. Obowiązkiem każdej strony postępowania sądowego jest pokrycie choćby części związanych z nim kosztów. Złożone przez A. P. oświadczenie o jej dochodach i majątku przemawia za zasadnością jej żądania dotyczącego prawa pomocy, lecz tylko w podanym wyżej zakresie. Uiszczenie przez stronę kwoty 500 zł z tytułu wpisu od skargi nie obyłoby się bowiem bez zagrożenia jej podstawowych potrzeb, natomiast przyznanie całkowitego zwolnienia stałoby w sprzecznością z istotą prawa pomocy jako instytucji przeznaczonej dla wsparcia osób potrzebujących, lecz tylko w niezbędnym zakresie, który gwarantowałby im dostęp do sądu. Z podanych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło