II SA/Rz 118/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-03-05
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będąca w trudnej sytuacji materialnej, może uzyskać ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawczyni, ze względu na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu niezależnie od sytuacji materialnej strony.Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu dotyczącym odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni jest osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, samotnie utrzymującą się z zasiłku dla bezrobotnych, z zadłużeniem czynszowo-kredytowym i brakiem środków na podstawowe potrzeby życiowe.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata jako pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata.
II SA/Rz 118/14
U z a s a d n i e n i e
A. K. wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF zwróciła się
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata
(w załączonym piśmie przewodnim sprecyzowała, że wnosi o przyznanie obrońcy
z urzędu w osobie mecenasa T. G.).
W uzasadnieniu podała, że jest osobą o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zamieszkuje samotnie, utrzymując się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 776 zł. brutto /675 zł. netto (marzec 2014 r. jest ostatnim miesiącem jego pobierania). Opłaca z niego rachunki za energię elektr. (50 zł.
/2 m-ce), gaz (50 zł./m-c), telefon, śmieci (9 zł.), dokonuje zakupu wyłącznie niezbędnych lekarstw (ok. 100 – 150 zł./m-c). Brakuje jej środków na zakup żywności, leczenie, opłaty, spłatę zobowiązań (zadłużenie czynszowo – kredytowe zajmowanego przez nią mieszkania spółdzielczego na styczeń 2014 r. wynosiło
7232 zł., zadłużenie w banku, tj. kredyt odnawialny i na karcie to ok. 3700 zł.). Posiada działkę rolną o pow. 0,6 ha objętą współwłasnością małżeńską (pozostaje
w separacji).
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na podyktowane przedmiotem sprawy
i przysługujące jej z mocy prawa zwolnienie od nich – art. 239 pkt 1a ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm. /nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej/.
W tej sytuacji wniosek o ustanowienie zastępcy prawnego dotyczy przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, czego niezbędnym warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Ocena sytuacji materialno – bytowej i finansowej A. K. prowadzi do niebudzącego wątpliwości stwierdzenia, że nie jest ona w stanie wygospodarować we własnym zakresie środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. O ile stanowiący dotychczas jedyne źródło dochodu zasiłek dla bezrobotnych – mimo że zabezpieczał pewne minimum egzystencji - nie pozwalał jej na zaspokojenie
w niezbędnym zakresie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych (w tym zwłaszcza związanych z zakupem żywności, leczeniem, bieżącym utrzymaniem mieszkania) oraz spłatę zaległych zobowiązań finansowych (wobec Spółdzielni
i banku), mając na uwadze nieodległą końcową datę jego pobierania przez skarżącą (25 marzec 2014 r.), można przewidywać dalsze pogłębienie się po jej stronie tych trudności, skoro jak sama wskazuje, po tej dacie "pozostanie bez środków do życia". Brak jest aktualnie podstaw do przyjęcia, że w bliskiej perspektywie czasowej możliwości płatnicze wnioskodawczyni mogą ulec radykalnej poprawie, a tym samym by uzyskała zdolność do poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie.
Przesądza to o pozytywnym ustosunkowaniu się do jej wniosku i ustanowieniu dla niej pełnomocnika (adwokata), co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną
z wszystkich uprawnień przysługujących stronom postępowania (stanowi ona jedyny wyznacznik decydujący o przyznaniu bądź odmowie prawa pomocy).
Odnosząc się do wniosku skarżącej o wyznaczenie wskazanego imiennie pełnomocnika należy wyjaśnić, że wyłączne kompetencje w tym zakresie przysługują właściwemu organowi odpowiedniego samorządu zawodowego skupiającego osoby uprawnione, w niniejszym przypadku Okręgowej Radzie Adwokackiej [...], gdzie niniejsze postanowienie zostanie przekazane celem przydzielenia skarżącej konkretnego pełnomocnika (adwokata).
Z podanych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło