II SA/Rz 1185/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-11-10
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wszystkich wymaganych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej, co uniemożliwia rzetelną ocenę spełnienia przesłanki niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej niemożności spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą kary pieniężnej. Wnioskodawczyni podała swoje dochody i wydatki, jednak sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dane dotyczące wydatków, posiadanych pojazdów, dochodów męża oraz źródła pokrycia wpisów sądowych. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: [...] K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.
K. N. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od powyższego środka zaskarżenia. Następnie, przedkładając urzędowy formularz druku wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca rozszerzyła swoje pierwotne żądanie, domagając się zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych. Wskazała, że jej jedynym dochodem jest obecnie świadczenie rehabilitacyjne w kwocie 1500 zł, zaś mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zarejestrowany jest w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Jako obciążenia finansowe strona wskazała następujące kwoty: 810 zł – czynsz najmu, 150 zł – opłaty za media, 150 zł – leczenie.
Wobec lakoniczności wniosku skierowano do skarżącej wezwanie o podanie dodatkowych danych tj. w zakresie średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie siebie, męża i mieszkania (z wyszczególnieniem opłat za energię elektryczną, gaz), z tytułu korzystania z telefonów i Internetu, wskazanie posiadanych pojazdów mechanicznych i kosztów ich utrzymania, wyjaśnienie, czy mąż podejmuje jakieś prace dorywcze, a jeśli tak to jaki łączy się z tym dochód oraz wyjaśnienie źródła pokrycia wydatku na wpis od skargi zarówno w sprawie niniejszej, jak i w innej zarejestrowanej przed tut. Sądem sprawie oznaczonej sygn. II SA/Rz 1184/15. K. N. wezwana została także do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych swoich oraz męża za wskazany okres.
Wezwanie powyższe doręczone zostało adresatce dnia 19 października 2015r.
Do dnia rozstrzygania w przedmiocie niniejszego wniosku nie została na nie udzielona odpowiedź.
Rozpoznając żądanie strony zważono, co następuje:
Skarżąca nie wykazała, by nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a powyższe stanowi przesłankę przyznania częściowego prawa pomocy (tj. np. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, co stanowi przedmiot niniejszego wniosku) w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.".
Należy wskazać, że w świetle art. 199 P.p.s.a., to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego też to na składającym wniosek o wsparcie przez Państwo spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej powyższe. Potwierdza to zaś jednoznaczne brzmienie wskazanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który nakłada na wnioskodawcę obowiązek wykazania niemożliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Z przedstawionymi regulacjami koresponduje także treść art. 252 § 1 P.p.s.a, który nakazuje stronie wnioskującej o prawo pomocy podanie dokładnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. To bowiem na podstawie tego, co zostanie przez stronę przedstawione, dokonuje się oceny, czy jej żądanie zasługuje na uwzględnienie. Im więc bardziej szczegółowo wnioskodawca zaprezentuje swoją sytuację materialną, tym większa jest możliwość rzetelnej jej oceny w kontekście przesłanki przyznania prawa pomocy.
Ze względu na fakt, że K. N. podała nazbyt małą ilość potrzebnych do rozpoznania jej wniosku danych, wystosowano do niej wezwanie o ich uzupełnienie. I tak, wezwano stronę do wskazania średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie swoje, męża i domu, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu oraz na utrzymanie pojazdów mechanicznych wraz ze wskazaniem tych ostatnich. Strona zapytana także została o ewentualny dochód bezrobotnego męża za wykonywanie dorywczych prac, jak też o źródło pokrycia wydatku na wpis od skargi zarówno w sprawie niniejszej, jak też w sprawie oznaczonej sygn. II SA/Rz 1184/15. Wskazane w wezwaniu dane miały zobrazować sytuację finansową wnioskodawczyni. Temu samemu celowi służyć miały wyciągi z rachunków bankowych jej i męża.
Nieprzedstawienie żądanych informacji i to w jakiejkolwiek części powoduje, że nie jest de facto możliwa analiza, czy K. N. spełnia określoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłankę zwolnienia od kosztów sądowych. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku są bowiem w tym zakresie niewystarczające. Wynika z nich jedynie, jakie kwoty strona wydatkuje na czynsz, media i leczenie oraz deklarowany przez nią dochód. Brak zaś tych, o których mowa w wezwaniu. Wezwanie to zawierało przy tym pouczenie, że brak odpowiedzi na nie skutkował będzie rozpoznaniem żądania w oparciu o dotychczas przedstawione dane.
Skoro więc skarżąca nie wykazała, że poza zakresem jej możliwości płatniczych pozostaje poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, to należało odmówić uwzględnienia jej wniosku. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że na fakt posiadania przez stronę pewnych możliwości dotyczących sfinansowania jej udziału w sprawie wskazuje to, że uiściła już ona wpis od skargi i to nie tylko w sprawie niniejszej, lecz także innej zainicjowanej przez nią przed tut. Sądem (sygn. II SA/Rz 1184/15) w łącznej kwocie 800 zł. Powyższe rodzi zresztą wątpliwości co do posiadanych przez skarżącą zasobów pieniężnych. Wygospodarowanie bowiem tej kwoty z podanego przez stronę dochodu miesięcznego 1500 zł byłoby trudne, zwłaszcza w krótkim okresie czasu.
Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło