II SA/Rz 119/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik/spr./ Sędziowie SO del. Anna Bembenek NSA Maria Piórkowska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] na decyzję Narodowego Funduszu Zdrowia – [...] Oddział Wojewódzki z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2010 r., nr [...]; II. zasądza od Narodowego Funduszu Zdrowia – [...] Oddział Wojewódzki na rzecz skarżącego Szpitala [...] kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [..].11.2010r., nr [...], Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w R. (dalej zwany "POW NFZ") odmówił Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. F.C. w R. udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie sposobu rozdysponowania dodatkowych środków finansowych w wysokości 17.761.000zł przyznanych NFZ Oddział w R. w wyniku zmiany planu finansowego NFZ w lipcu 2010 r. Decyzję podpisał upoważniony pracownik Oddziału. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [..].12.2010r., nr [...], Dyrektor POW NFZ utrzymał w mocy własną decyzję. W podstawie prawnej wskazał przepis art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, ze zm.). W uzasadnieniu podał, że skarżący domagał się podania, jako informacji publicznej, na jakie zakresy świadczeń zostały przeznaczone dodatkowe środki i w jakiej wysokości oraz z jakimi świadczeniodawcami aneksowano umowy, w jakim zakresie świadczeń wzrosła kwota zobowiązania i o ile, oraz od jakiej daty. Pismem z dnia [..] października 2010r. organ odmówił udzielenia informacji wskazując, że żądana informacja ma charakter przetworzonej i może zostać udostępniona po wykazaniu powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponadto poinformowano wnioskodawcę, że w Biuletynie Informacji Publicznej NFZ w zakładce Informator o Zawartych Umowach, zawarte są informacje publiczne proste w przedmiocie zmian w umowach ze świadczeniodawcami. Wnioskodawca pismem z dnia [..] listopada 2010r. ponowił prośbę o udostępnienie informacji wskazując, że nie ma ona charakteru przetworzonej, a w Biuletynie nie ma wszystkich żądanych informacji. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [..].11.2010r. POW NFZ odmówił udzielenia żądanej informacji publicznej wskazując, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej oraz z uwagi na brak wykazania przez skarżącego legitymowania się szczególnie istotnym interesem publicznym. W ocenie organu składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie przytoczył żadnej nowej argumentacji, przede wszystkim w zakresie wykazania swojego interesu publicznego niezbędnego do uzyskania informacji przetworzonej. Podtrzymał tylko stanowisko w zakresie braku konieczności przetworzenia danych w celu uzyskania informacji o jaką zwracał się we wniosku. Ostatecznie organ uznał, że udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego. Argumentację tę organ zaczerpnął z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 17 października 2006r., sygn. akt I OSK 1347/05 (Lex nr 281369), który został przez niego powołany. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący Szpital. Zarzucił decyzji organu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1), art. 4 ust. 1 pkt 5) ustawy o dostępie do informacji publicznej przez bezpodstawną odmowę udzielenia informacji publicznej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zgodnie z przepisami tej ustawy powinna ona zostać udzielona zgodnie z wnioskiem. Skarżący zakwestionował, aby żądane informacje miały charakter przetworzonych. O prostym charakterze informacji stanowi w ocenie skarżącego wyrażone przez organ w uzasadnieniu pierwszej z wydanych decyzji stanowisko, że kwoty wzrostu świadczeń ujęte są w poszczególnych pozycjach planu w ogólnej kwocie, odnoszącej się do danego rodzaju świadczeń, realizowane są aneksy zwiększające kwoty zobowiązań, dokonuje się przesunięć środków pomiędzy rodzajami i zakresami świadczeń. Świadczy to o posiadaniu przez organ żądanych dokumentów bez konieczności ich przetwarzania. Ponadto skarżący wyjaśnił, że pomimo braku potrzeby z ostrożności wykazał jednak przed organem także istnienie ważnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji. Interes ten wynika z charakteru prowadzonej przez skarżącego działalności i udzielanych świadczeń zdrowotnych. Żądane informacje umożliwiłyby skarżącemu na bardziej efektywne kierowanie placówką, planowanie ilości przyjmowanych pacjentów, lepszą analizę dostępności świadczeń medycznych. Skarżący podniósł, że na etapie składania wniosku nie ma on obowiązku wiedzieć, czy żądana informacja ma charakter przetworzonej. Tę okoliczność ma wykazać organ, Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ uzasadnił szczegółowo, dlaczego żądane przez skarżącego informacje mają charakter przetworzony i jakich wymagają od organu czynności, aby możliwe było ich skompletowanie i przekazanie zgodnie z wnioskiem. Wymagałoby to od organu pracochłonnych analiz (także analiz porównawczych) wszystkich sporządzonych aneksów w liczbie 83 zawartych na terenie województwa podkarpackiego, nakładów finansowych i oddelegowania pracowników. Organ wyjaśnił też, na jakie cele przeznaczył otrzymane środki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, ze zm.; dalej zwana: "u.d.i.p.") następuje w formie czynności materialno-technicznej. Jednakże odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p.). Z odmową decyzyjną mamy do czynienia, gdy organ dysponuje informacją, lecz z jakichś względów odmawia jej udostępnienia. Odmowa może nastąpić wyłącznie po stwierdzeniu i wyjaśnieniu przez organ ustawowych przeszkód do jej udostępnienia. W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a. jedynie wówczas, gdy wniosek dotyczy informacji prostej. Mają one natomiast zastosowanie w sytuacji, gdy wymaga ona przetworzenia albo też gdy sprawa kończy się decyzją odmowną (zob. wyrok NSA z 16.12.2009r., I OSK 1002/09). Przyjęta konstrukcja oznacza, że na podmiocie obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek zachowania wymogów i gwarancji zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn.zm.). Decyzja, poza elementami określonymi w art. 16 ust. 2 pkt 2) u.d.i.p., musi spełniać także wymogi art. 107 §1 i §3 k.p.a. Art. 107 §1 k.p.a. stanowi, że decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie organu oraz osoby podpisującej to orzeczenie wraz z podpisem, podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, jeżeli została ona upoważniona do wydania decyzji. Art. 107 §3 k.p.a. stawia wymogi dla uzasadnienia orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [..] listopada 2010 r., [...], została podpisana przez zastępcę Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w R. bez wskazania, że ta osoba działa z upoważnienia Dyrektora. W aktach sprawy brak dokumentów, które potwierdzałyby istnienie takiego upoważnienia dla zastępcy. Stan taki prowadzi do wątpliwości związanej z zakresem upoważnienia zastępcy Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w R. Wątpliwość taka uzasadniona jest stanem istniejącej regulacji prawnej zasad działania NFZ. Stosownie do treści art. 98 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2008, nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) organem Funduszu jest dyrektor oddziału wojewódzkiego. Ten podmiot stosownie do treści art. 107 ust. 1 ustawy kieruje i reprezentuje Fundusz na zewnątrz w zakresie właściwości oddziału. Podkreślić należy, że Dyrektor Oddziału Funduszu, jako organ działający w sprawach administracji publicznej, może upoważnić pracowników Oddziału do działania w jego imieniu na podstawie art. 268a k.p.a. Jednak takie upoważnienie musi być wykazane w aktach sprawy przez wskazanie tego faktu na decyzji oraz dołączeniu do akt sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu organu. W rozpoznawanej sprawie brak dowodu potwierdzającego fakt takiego umocowania musi prowadzić do stwierdzenia, że w postępowaniu doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 w zw. z art. 107 §1 k.p.a. Stwierdzenie takiego naruszenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prowadzi do przyjęcia, że decyzja zapadła na skutek ponownego rozpoznania wniosku strony skarżącej jest wadliwa, bo wydana bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii formalnych. Z tych powodów Sąd mając na względzie treść art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.