II SA/Rz 119/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-06-23
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Stanisław Śliwa, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego może zostać uznane za dopuszczalne, jeśli zostało złożone przed doręczeniem postanowienia w trybie przewidzianym w art. 7 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów?Ratio decidendi
Zażalenie złożone przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego, które następuje poprzez odczytanie postanowienia na zebraniu uczestników i wywieszenie go na tablicach ogłoszeń przez 14 dni, jest niedopuszczalne. Termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia uznania postanowienia za doręczone, a nie od daty jego wydania. Wobec tego zażalenie wniesione przed upływem tego terminu jest bezskuteczne i należy je oddalić.Stan faktyczny
Starosta wszczął z urzędu postępowanie scaleniowe na obszarze wsi Ż., obejmujące 148,99 ha gruntów. J.S. złożył zażalenie na postanowienie Starosty, zarzucając m.in. brak uregulowania stanu prawnego działek oraz nieskuteczność doręczeń. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność zażalenia, ponieważ zostało ono złożone przed doręczeniem postanowienia w trybie przewidzianym ustawą o scaleniu i wymianie gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia -skargę oddala-
UZASADENIENIE
Przedmiotem skargi J.S. jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy ustalono, że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Starosta [...] w związku z budową autostrady[...], jako inwestycji dezorganizującej rolniczą przestrzeń produkcyjną postanowił w pkt 1 wszcząć z urzędu postępowania scaleniowe wsi Ż., gmina [...], w pkt 2 objąć postępowaniem scaleniowym obszar 148, 99 ha gruntów, co stanowi 22, 64 całego obszaru wsi Ż., w pkt 3 do obszaru włączyć wszystkie działki objęte załącznikiem graficznym Nr 1 do niniejszego postanowienia, w pkt 4 uznać za uczestników scalenia gruntów osoby fizyczne, jak i prawne wyszczególnione w załączniku Nr 2 do niniejszego postanowienia, w pkt 5 ustalić przewidywany termin zakończenia prac scaleniowych na dzień 15 grudnia 2015 r.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. J.S. zwrócił się do Wojewody [...] z prośbą o wszczęcie postępowania oraz uchylenie postanowienia Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] oraz stwierdzenie nieważności ww. postanowienia na podstawie art. 156 § 2, 4, 5, 7. Zwrócił się o wszczęcie dwóch odrębnych postępowań. Wskazał, ze ww. postanowieniem Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie scaleniowe wsi Ż., gmina [...], obejmując nim obszar 148, 99 ha gruntów Zaskarżając powyższe postanowienie J.S. zarzucił, że stan prawny działek nie jest uregulowany, a osoby zmarłe nie mogą być stronami postępowania. Pisma kierowane są pod niewłaściwe adresy właścicieli działek. Zarzucił ponadto naruszenie art. 7 K.p.a., ponieważ organ nie dąży do ustalenia stanu faktycznego. Doszło także do naruszenia art. 6 i 8 K.p.a. gdyż poświadczanie nieprawny w dokumentach nie prowadzi do pogłębiana zaufania oraz do naruszenia art. 42 i 43 K.p.a. wskutek doręczania pism osobom nieletnim.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. wymienionym na wstępie wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia J.S.
Wyjaśnił, że po myśli art. 7 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2014 r., poz. 700) wszczęcie postępowania scaleniowego gruntów następie w drodze postanowienia starosty, przy czym postanowienia odczytuje się na zebraniu uczestników scalenia zwołanym przez starostę, a ponadto wywiesza się je na okres 14 dni w lokalach urzędów gmin, na których terenie są położone grunty objęte scaleniem oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach, które tworzą obszar scalenia. Z chwilą upływu terminu, postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego uważa się za doręczone wszystkim uczestnikom scalenia. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. i pouczeniem zawartym w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia strono służy prawo wniesienia zażalenia do organu II instancji w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a. przy obliczaniu siedmiodniowego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono postanowienie, zaś upływ ostatniego dnia z liczby siedmiu dni uważa się za koniec terminu. Postanowienie Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. zostało odczytane na zebraniu uczestników scalenia w dniu 22 października 2014 r. i wywieszone na tablicach ogłoszeń w dniach 23 października 2014 r. do 6 listopada 2014 r. Po upływie tego terminu - dnia 7 listopada 2014 r. postanowienie to należy uznać za doręczone i od tego dnia liczy się bieg terminu jego zaskarżenia. Zażalenie J.S. zostało złożone w dniu 6 października 2014 r., a więc przed wejściem postanowienia do obrotu prawnego. Powoduje to bezskuteczność zażalenia. Wniosek o stwierdzenie nieważności tego postanowienia rozpatrywany jest odrębnie.
W skardze na wskazane wyżej postanowienie J.S. wniósł o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia Starosty[...] z dnia [...] września 2014 r. oraz o zwrot kosztów postępowania od organu. Zarzucił rażące naruszenie przez Starostę [...] przepisów K.p.a. i ustawy z dnia 4 maja 2005 r. oraz z dnia 26 marca 1982 r. Ponadto podniósł błędną ocenę materiału dowodowego i wskazał, że uchylenie postanowienia podyktowane jest ważnym interesem społecznym. Zarzucił nieskuteczność doręczeń postanowień dokonanym osobom zmarłym.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270), z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach spawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd jest zobligowany do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem gdy rozstrzygnięcie organu dotknięte jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą podstawy stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny i nadaje się do wyrokowania.
Postanowieniem z dnia [...].IX.2014 roku wszczęto z urzędu postępowanie scaleniowe na obszarze wsi Ż. Na dzień [...] września o godz. 17, drugi zaś termin godz. 1730, zgodnie z art. 7 ust. 3 oraz art. 9 ust. 2 zwołane zostało zebranie ogólne uczestników scalenia, celem odczytania postanowienia Starosty [...] o wszczęciu postępowania scaleniowego.
Z protokołu tego zebrania w pierwszym terminie wynika, że na 230 uczestników scalenia obecnych było 16 osób, Skarżący nie był obecny na tym zebraniu.
Odczytano postanowienie w sprawie wszczęcia postępowania scaleniowego i ze względu na małą frekwencję wyznaczono drugi termin zebrania na 22 października 2014 roku.
Bezspornym jest, że postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego było wymierzone w okresie od 26 września 2014r. do 13 października 2014 roku.
Z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że zasadą jest tzw. oficjalność doręczeń, o której mowa w art. 39 k.p.a. Odstępstwem od tej zasady jest przepis art. 49 k.p.a. oraz przepisy szczególne.
W rozpoznawanej sprawie taką odmienną regulację przewiduje przepis art. 7 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003r. Nr 178 poz. 1749 ze zm.). Z treści przepisu art. 7 ust. 3 i 4 ustawy wynika, że postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego nie doręcza się jego uczestnikom, lecz uznaje się za doręczone pod warunkiem odczytania go na zebraniu uczestników scalenia i wywieszenia go na tablicy ogłoszeń i w lokalach urzędów gmin wsi objętych scaleniem.
Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie obie te przesłanki doręczenia zostały spełnione.
Wprawdzie w aktach administracyjnych znajduje się lista 60 osób oraz zwrotki, którym Starostwo doręczyło odpis postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego, lecz skarżący nie znajduje się na tej liście.
Przepis art. 7 ust. 3 reguluje zasadę doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego, natomiast ust. 4 określa dzień, w który postanowienie uważa się za doręczone uczestnikom postępowania.
Sformułowanie z ust. 3 "z chwilą upływu terminu" odnosi się do ostatniego terminu spośród być może kilku terminów biegnących jednocześnie lecz kończących się w różnych dniach.
Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, strony obecne na zebraniu, na którym odczytano postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego nie muszą odczekiwać na dalsze czynności organu nakazane przepisem art. 7 ust. 3 (patrz: wyrok NSA z dnia 17 maja 2013r. sygn. II OSK 167/12).
Zdaniem Sądu zapis art. 7 ust. 4 in fine służy ustaleniu daty, w której organ może przyjąć, że doręczenie w tym "zastępczym" trybie nastąpiło wobec wszystkich uczestników scalenia.
Regulacja zawarta w art. 7 ustawy jest celowym zamierzeniem ustawodawcy odpowiadającym charakterowi tego postępowania, które zawsze obejmuje znaczne obszary i bierze w nim udział znaczna ilość osób. Aby zatem umożliwić wszystkim uczestnikom scalenia udział w tym postępowaniu ustawodawca przewidział nie tylko zapoznanie uczestników z treścią postanowienia o wszczęciu postępowania przez jego odczytanie lecz również w drodze ogłoszenia poprzez wywieszenie przez 14 dni w lokalach urzędu gminy i na tablicy ogłoszeń.
Nie oznacza to jednak, że dla wszystkich uczestników scalenia bieg terminu do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 7 ust. 6 ustawy, należy zawsze liczyć od upływu 14 dni wywieszenia.
Skarżący nie był obecny na zebraniu zwołanym w celu odczytania postanowienia w dniu 26 września 2014 roku, więc dla niego licząc termin do wniesienia zażalenia należy uwzględnić okres wywieszenia przez 14 dni licząc od 27 września do 10 października 2014 roku.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie w dniu 8 października 2014 roku. Wobec tego zażalenie jest przedwczesne.
Wobec tego postanowienie organu o niedopuszczalności odwołania nie narusza prawa.
Dodatkowo, należy zauważyć, że z powodu trzykrotnych terminów zwoływania zebrania w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia należało by uwzględnić treść przepisu art. 112 k.p.a.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło