II SA/Rz 1190/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta [...] skierował D.B. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C, C+E oraz do kierowania tramwajem, w terminie miesiąca od doręczenia tej decyzji z uwagi na zachodzące uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Z decyzją tą nie zgodził się D.B., składając od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu podniósł, że wątpliwości co do jego zdolności do kierowania pojazdami wynikają ze złośliwości byłej żony, która stale i bezpodstawnie wzywa organy Policji, aby utrudnić mu kontakty z dziećmi po rozwodzie. Z tych też powodów do Prezydenta Miasta [...] trafiło pismo organu ścigania inicjujące postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie. Prawo jazdy jest tymczasem potrzebne odwołującemu się do wykonywania zawodu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej SKO lub Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2013, poz. 9), zwanego dalej "rozporządzeniem" uchyliło zaskarżoną decyzję i zobowiązało Prezydenta Miasta [...] do wydania na blankiecie urzędowym decyzji kierującej D.B. na badania lekarskie, w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C oraz C+E. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że kluczowe znaczenie dla sprawy na treść art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. W myśl § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badania lekarskie niezwłocznie po otrzymaniu informacji i ustaleń stanu faktycznego, uzyskanych w ramach wykonywanych zadań własnych, dotyczących istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co od stanu zdrowia kierowcy albo kierującego tramwajem. Decyzja o skierowaniu powinna być wówczas wydana na blankiecie urzędowym uregulowanym w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, gdyż stan faktyczny sprawy nie odpowiada jej sentencji określonej w blankiecie urzędowym (wzorze skierowania) uregulowanym w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Bezsprzecznie w sprawie zaszły podstawy do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, B+E, C oraz C+E. W zakresie tych uprawnień Prezydent Miasta [...] otrzymał bowiem, w trybie § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia informację o stwierdzeniu wobec D.B. istnienia zastrzeżeń mogących rodzić przeciwwskazania do kierowania pojazdami (pismo Zastępcy Prokuratora dla Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] wraz z załączonym doń wnioskiem). Pomimo tego, że blankiet urzędowy decyzji określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia przewiduje obowiązek wykreślenia przez orzekający organ niepotrzebnych elementów rozstrzygnięcia (co wynika z adnotacji w postaci symbolu «**» oraz legendy o treści <<**) Niepotrzebne skreślić.»), Prezydent Miasta [...] zachował w decyzji tekst rozstrzygnięcia kierującego na badania lekarskie w zakresie uprawnień do kierowania tramwajem, którymi D.B. się nie legitymuje. Przepis art. 138 § 4 k.p.a. nie pozwala w takim wypadku zreformować decyzji instancji, ograniczając kompetencje Kolegium do ponownego posłużenia się wzorem urzędowym decyzji I instancji, jednakże już w sposób odpowiadający ustalonemu stanowi faktycznemu sprawy. Niezależnie od tego Prezydent Miasta [...] dokonał innych swobodnych modyfikacji treści pouczenia narzuconego blankietem urzędowym z załącznika nr 3 rozporządzenia. W szczególności, zamiast zawartego w pouczeniu decyzji zwrotu "służy stronie odwołanie ... za pośrednictwem organu kierującego na badanie..." zawarł zwrot "służy stronie prawo wniesienia odwołania ... za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] ...". Organ I instancji usunął również z tekstu pouczenia zdanie o treści "Opłatę ewidencyjną należy uiścić najpóźniej w dniu dostarczenia organowi kierującemu na badanie lekarskie orzeczenia lekarskiego". Nie wyjaśnił też w trybie art. 133 k.p.a., z jakich przyczyn to uczynił, pozbawiając stronę możliwości skontrolowania prawidłowości tego działania. Z nieznanych przyczyn, pomimo tego, że formularz urzędowy decyzji zawiera skąpe uzasadnienie, rozbudowane motywy zaskarżonej decyzji zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] wydanym w trybie art. 133 k.p.a., nie zostały zakomunikowane stronie, wbrew wymogowi art. 10 § 1 k.p.a. D.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013r. zaskarżając ją części – w pkt 2 tej decyzji, gdyż w tym zakresie nie znajduje ona uzasadnienia i sprzeczna jest z przepisem art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wniósł o jej uchylenie w powyższym zakresie. Wskazał, że przytoczony wyżej przepis przewiduje, że na badania lekarskie może być kierowana osoba która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości lub istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Podał, że są to jedynie "złośliwości ze strony jego byłej żony, która pomimo postanowień Sądu Okręgowego w [...] w sprawie rozwodowej nie dopuszcza go do możliwości korzystania z domu, który sam wybudował". Wskazał na konflikt z byłą żona, która składa na niego nieuzasadnione doniesienia i wnioski o przeprowadzenie badań psychiatrycznych. W tej sytuacji zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do wydania decyzji kierującej skarżącego na badania lekarskie nie znajduje podstaw prawnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wzruszenie decyzji następuje w razie gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Podkreślić należy, iż Sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie bowiem stan faktyczny sprawy ocenia na podstawie akt administracyjnych – art. 133 § 1 p.p.s.a. Dokonana w takim zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, że wniesiona skarga zasługuje, na uwzględnienie, bowiem naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ustalenia stanu faktycznego sprawy nie budzą, żadnych wątpliwości. Skarżący przez wiele lat prowadził własną firmę transportową. Działalność gospodarczą zakończył w 2006 roku podejmując od tej pory prace dorywcze. W 2012 roku podjął terapię odwykową. Na polecenie prokuratury sporządzona została opinia z dnia [...].04.2013 r. sądowo-psychiatryczno-psychologiczna. Wnioski końcowe opinii to cechy uzależnienia od alkoholu polegające na przymusie jego codziennego spożywania. Nie obserwuje się organicznych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. Prezydent Miasta [...] po uzyskaniu informacji o treści wydanej opinii skierował D.B. na badanie lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub ich braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W aktach administracyjnych znajdują się dwa zaświadczenia lekarskie. Jedno z nich datowane [...] września 2010 r. wydane przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami Centrum Medyczne "[...]" Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, z którego wynika, że brak jest przeciwwskazań zdrowotnych – zdolny do wykonywania pracy kierowcy, a data następnego badania 30 września 2015 roku. Drugie z nich datowane [...] października 2010 r. to orzeczenie psychologiczne wydane przez Samodzielny Zespół Opieki Zdrowotnej Przychodnia Medycyny Pracy w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a termin kolejnego badania 5 października 2015 roku. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji jest przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30 poz. 151) w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2013 r. poz. 9). W myśl § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie niezwłocznie po otrzymaniu informacji i ustaleń stanu faktycznego, uzyskanych w ramach wykonywanych zadań własnych, dotyczących istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Decyzja taka winna być wydana na blankiecie urzędowym. Organ administracji publicznej realizując zasadę prawdy obiektywnej obowiązany jest podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego a następnie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć "uwzględnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności". Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a. odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny jakiegoś dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Dlatego też organ administracji obowiązany jest, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. dokładnie przeanalizować każdy z dowodów. Przy ocenie materiału dowodowego organ administracji publicznej związany jest zasadą uwzględniania z urzędu słusznego interesu strony i interesu społecznego (art. 7 k.p.a. in fine). Oceny materiału dowodowego organ administracji publicznej dokonuje w postępowaniu prowadzonym w sprawie, zgodnie z regułami przyjętymi w przepisach prawa procesowego. W wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 813/04 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił: "Nie jest dopuszczalnym by organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne w określonym zakresie dokonywał oceny i mocy dowodowej dokumentów wchodzących w skład materiału dowodowego sprawy w trybie pozaprocesowym, tzn. poza prowadzonym przez ten organ postępowaniem administracyjnym i przyjmował, że nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Takiej analizy materiału dowodowego organ winien dokonać zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym a wynik tej analizy, łącznie z oceną dowodów przedstawić w uzasadnieniu decyzji". Taki wymóg wynika wprost z brzmienia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wynika zeń, ze strona analizując rozstrzygnięcie organu może prześledzić cały jego proces myślowy. Zdaniem Sądu rozstrzygającego w tej sprawie uzasadnienie nie spełnia wymogów cytowanego przepisu. Faktycznie uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego zawiera jedno zdanie "Prezydent Miasta [...] otrzymał w trybie § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia informację o stwierdzeniu istnienia zastrzeżeń mogących rodzić przeciwwskazanie do kierowania pojazdami". Pozostała jego część to wymóg wydania decyzji odpowiadającej blankietowi. Brak stanowiska organu odnośnie znajdujących się w aktach opinii. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie zawiera uzasadnienia. Organ prowadząc ponownie postępowanie wyda rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. orzeczono jak w sentencji. Na zasadzie przepisu art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o tymczasowej ochronie rozstrzygnięcia.