II SA/Rz 1195/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-12-01
Skład orzekający: Ewa Partyka, Maciej Kobak, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, gdy teren inwestycji stanowi grunty rolne klasy II, a planowana inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co skutkuje brakiem możliwości zmiany przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze bez zgody ministra?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły ustalenia warunków zabudowy. Kluczowe znaczenie ma niespełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ teren inwestycji stanowi grunty rolne klasy II, a planowana inwestycja nie spełnia łącznie warunków określonych w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co oznacza, że zmiana przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Organy prawidłowo również wyznaczyły obszar zwartej zabudowy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy czterech budynków mieszkalnych na działkach stanowiących grunty rolne klasy II. Organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na niespełnienie wymogów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych oraz zgodności z przepisami odrębnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po stwierdzeniu nieważności poprzedniej decyzji SKO przez WSA, Kolegium ponownie rozpoznało sprawę i ponownie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację o niespełnieniu warunków z art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - skargę oddala -
Przedmiotem skargi R.M. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] odmawiającą ustalenia warunków zabudowy.
Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącego, ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 293 – dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej: "K.p.a.") odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn.: Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w miejscowości [...], obręb ewidencyjny [...], gm. [...] na terenie położonym na działkach nr ewid. 121/77, 121/46 i częściach działek nr ewid. 119/194, 119/197.
Jak wskazał organ w uzasadnieniu wydanej decyzji, przeprowadzona analiza warunków określonych art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. wykazała, że nie został spełniony warunek określony w pkt 4 tego przepisu. Teren inwestycji wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Nadto planowana inwestycja nie jest zgodna z przepisami odrębnymi, tj. z art. 7 ust. 2a pkt 1 i 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1161 – dalej: "u.g.r.l."). W niniejszej sprawie obszar gruntów rolnych klasy II (Rll, Łll) oznaczony literami od A do F, na którym ma być zlokalizowana planowana inwestycja jest w większości położony poza obszarem zwartej zabudowy. Część gruntów, na których planowana jest inwestycja położona jest w odległości większej niż 50 metrów od drogi publicznej (działki nr 119/54). Wójt stwierdził, że warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., tj. zgodności z przepisami odrębnymi, nie został spełniony. Powyższe uniemożliwia wydanie decyzji pozytywnej.
Odwołanie od wskazanej decyzji złożył skarżący, zarzucając organowi nierzetelne określenie "przebiegu obwiedni określającej obszar zwartej zabudowy w formie opisowej (brak załącznika)", co spowodowało, że wnioskowany teren inwestycji nie spełnia warunków określonych art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p. Obwiednia obszaru zwartej zabudowy nie została wyznaczona zgodnie z art. 4 ust. 29 i 30 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej: "u.g.r.l."). Skarżący zauważył, że naniesienie obwiedni na kopii mapy zasadniczej, zgodnie z ww. przepisami wskazuje, że wnioskowany teren planowanej inwestycji w całości znajduje się w wyznaczonym obszarze zwartej zabudowy. Do odwołania załączył grafikę przedstawiająca obszar wyznaczony odpowiednio przez organ i obszar według niego prawidłowo wyznaczony.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, opisana wyżej decyzja Wójta została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...].
Od decyzji Kolegium skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1099/20, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W motywach uzasadnienia Sąd podał, że argumentacja przedstawiona przez organ w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odpowiada realiom sprawy ustalenia warunków zabudowy na wniosek skarżącego. Nie odniesiono się również do zarzutów wyrażonych w odwołaniu strony, jak też nie przeprowadzono dowodu z załączonej do środka odwoławczego mapy z naniesionymi liniami obwiedni wyznaczającej teren zabudowy zagrodowej. Sąd wskazał, że organ odwoławczy pozbawił w ten sposób stronę wnoszącą środek odwoławczy konstytucyjnego prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy.
W konsekwencji powyższego wyroku, Kolegium ponownie rozpoznając sprawę, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 52 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 3, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., po raz kolejny utrzymało decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r. w mocy.
Jak podał organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, po przeanalizowaniu mapy zasadniczej stanowiącej załącznik graficzny do zaskarżonej decyzji oraz mapy zasadniczej załączonej do odwołania przez skarżącego, stwierdzono, że obszar zwartej zabudowy wyznaczony w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji został wytyczony ściśle według reguł określonych w art. 4 ust. 29 i ust. 30 u.g.r.l., natomiast obszar zwartej zabudowy wyznaczony przez skarżącego na mapie załączonej do odwołania jest obszarem wyznaczonym w sposób niezgodny z tymi przepisami.
Powołując się na ww. przepis, organ wskazał, iż działki niezbudowane nie mogą znajdować się w obszarze zwartej zabudowy. Zdaniem organu odwoławczego z unormowań definiujących obszar zwartej zabudowy (art. 4 pkt 30 u.g.r.l.) oraz samą zwartą zabudowę (art. 4 pkt 29 u.g.r.l.) wypływa wniosek, że dobór metody wyznaczania granic obszaru zwartej zabudowy determinowany jest odległością zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę od granicy działek. Wyznaczenie granic obszaru zwartej zabudowy poprzez wytyczenie obwiedni prowadzonej w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę możliwe jest jedynie wówczas, gdy odległość tych budynków od granicy jest większa niż 50 m. Jeżeli odległość ta jest mniejsza, granice obszaru zwartej zabudowy wyznacza się adekwatnie do drugiej części alternatywy sformułowanej w art. 4 pkt 30 u.g.r.l., a więc po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki. Przy takim założeniu, działki niezbudowane nie mogą znajdować się w obszarze zwartej zabudowy.
Organ odwoławczy stwierdził również, że wyznaczony przez skarżącego na załączonej do odwołania mapie zasadniczej obszar zwartej zabudowy obejmuje także działki niezabudowane, leżące poza zewnętrznymi granicami działek, na których położone są budynki wchodzące w zwarty obszar zabudowy wyznaczony prawidłowo przez organ I instancji, co jest niedopuszczalne na gruncie ww. przepisów u.g.r.l.
Kolegium podało również, że z zalegającego w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów sporządzonego przez Starostę [...] wynika, iż działki nr 119/194, 119/197, 121/46, 121/77 stanowiące teren planowanej inwestycji stanowią użytki rolne klasy II (grunty orne i łąki trwałe), co oznacza, że ich przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśnie wymagało uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 2a u.g.r.l.
Jak wyjaśniło SKO, po wyznaczeniu obwiedni ustalono, że obszar gruntów rolnych klasy II (RII, ŁII) oznaczony na mapie literami od A do F, na którym ma być zlokalizowana planowana inwestycja jest w większości położony poza obszarem zwartej zabudowy. Wobec powyższego, nie został spełniony warunek określony w art. 7 ust. 2a pkt 1 u.g.r.l. Ponadto, jedynie część gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy II, na których planowana jest inwestycja, położona jest w odległości 50 m od drogi publicznej (gminnej), a pozostała część położona jest w odległości większej niż 50 metrów od drogi publicznej (działki nr 119/54), w konsekwencji czego nie jest spełniony warunek określony w art. 7 ust. 2a pkt 3 u.g.r.l.
W ocenie organu odwoławczego, teren planowanej inwestycji nie spełnia zatem warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 4) i pkt 5) u.p.z.p., co stoi na przeszkodzie ustaleniu warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestora.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, zarzucając organowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 4 ust. 29 i 30 u.g.r.l., poprzez dokonanie wyznaczenia obwiedni w sposób sprzeczny z wytycznymi zawartym w tym przepisie (obwiedni nie wyznacza się po przekątnej jak to uczynił organ), co skutkowało błędnym wyznaczeniem obszaru zwartej zabudowy w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji przyjęcie, że nie są spełnione warunki określone w art. 7 ust. 2a pkt 1 u.g.r.l.;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 79a K.p.a., poprzez niezawiadomienie stron postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań co pozbawiło strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu;
3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięcie, iż w przedmiotowej sprawie w obszarze analizowanym znajdują się zabudowane działki mające dostęp do tej samej drogi publicznej bezpośrednio bądź za pośrednictwem wyznaczonej drogi wewnętrznej stanowiącej działkę numer 119/193; względnie wyjaśnienie przyczyn z jakich organ administracyjny nie uznaje dostępu do drogi publicznej poprzez istniejącą drogę wewnętrzną (wszystkie działki przeznaczone pod inwestycję mają bezpośredni dostęp do działki numer 119/54 stanowiącą drogę gminną, której to działki skarżący jest współwłaścicielem, a okoliczności te są znane organom z urzędu). Ponadto wbrew twierdzeniom organu administracyjnego obwiednia wyznaczona przez skarżącego i zaznaczona na mapie stanowiącej załącznik do odwołania obejmuje obszar zwartej zabudowy wyznaczony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja SKO, którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji opisanej na wstępie. Podstawą odmowy było niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 i w konsekwencji pkt 5 u.p.z.p. Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) 9 zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Kluczowe znaczenie w ustalaniu czy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne mają przepisy u.g.r.l. Według definicji ustawowych zawartych w art. 4 pkt 29 i 30 ilekroć w ustawie jest mowa o zwartej zabudowie – rozumie się przez to zgrupowanie nie mniej niż 5 budynków, za wyjątkiem budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej, pomiędzy którymi największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekracza 100 m, zaś o obszarze zwartej zabudowy - rozumie się przez to obszar wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m.
Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1) u.g.r.l. przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I – III – wymaga uzyskania zgody ministra do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Od tej ogólnej zasady ustawodawca przewidział wyjątek właśnie w art. 7 ust. 2a u.g.r.l., według którego nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki:
1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy;
2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11, 234 i 815);
3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, z późn. zm.);
4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że obszar działki, której dotyczył wniosek to niezabudowane grunty rolne według oznaczenia w ewidencji gruntów to łąki trwałe (Ł II) oraz grunty orne (R II) o powierzchni
0,49ha.
W Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. zaktualizowanym uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r., teren działek 119/194 i 119/197 znajdował się w obszarze oznaczonym symbolem G48RP, który oznaczał "adaptacja istniejących upraw rolnych wraz z drogami gospodarczymi bez prawa zabudowy. Wyjątek stanowi możliwość lokalizowania gospodarstw specjalistycznych ogrodniczych i hodowlanych, przy konieczności zachowania odpowiednich wymogów sanitarnych i poza pasem rezerwy pod projektowaną autostradę, w odpowiedniej odległości od tranzytu KDKMR i poza strefami ochronnymi od istniejących linii 110 V". Natomiast dwie pozostałe działki położone były na obszarze oznaczonym symbolem G17MR, który oznaczał "adaptację i powiększenie istniejącej zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem jednorodzinnej i drogami dojazdowymi do zabudowy i pól, z których ważniejsze pokazane na rysunku planu należy modernizować. Istnieje możliwość lokalizowania usług handlu i rzemiosła podstawowego przy zachowaniu odpowiednich warunków sanitarnych (...)". Plan ten oczywiście utracił moc obowiązującą.
Z powyższego w świetle art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wynika, że działka nr 119/194 i nr 119/197 nie są objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Wobec powyższego należało wyrysować tzw. obwiednię i ustalić przy tym czy są spełnione łącznie warunki, o których mowa w art. 7 ust. 2a u u.g.r.l., bo taki jest ustawowy warunek uznania, że na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze nie jest wymagana zgoda ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Z całą pewnością stwierdzić jednak należy, że rację mają organy co do tego, iż nie jest spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 3, gdyż działki nr 119/194 i nr 119/197 są położone w odległości większej niż 50m od drogi publicznej, która znajduje się na działce nr 119/54. Jak się podkreśla w orzecznictwie z art. 7 ust. 2a u.g.r.l. wynika, że określone w nim warunki odnoszą się do "gruntów rolnych". Celem przepisów ustawy jest ochrona gruntów rolnych i leśnych, a nie zapewnienie realizacji prawa zabudowy wynikającego z prawa własności. Granice rolne są tworem naturalnym. Granice występowania poszczególnych rodzajów (klas) gruntów także kształtują się w sposób naturalny, a nie według wyznaczonych sztucznie przez człowieka granic działek ewidencyjnych. To granice zasięgu występowania określonego typu gruntu rolnego mają określać zasięg ochrony granic gruntów rolnych (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 34/21 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne na www.cbiois.nsa.gov.pl). Pomimo, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1854/17 odnosi się do przepisu art. 7 ust. 2a pkt 4 u.g.r.l., to wykładnię w nim zaprezentowaną należy stosować do całej treści art. 7 ust. 2a tej ustawy. Jak się podkreśla, w całej treści tego przepisu jest mowa o "gruntach rolnych", a nie o "działce geodezyjnej gruntów rolnych" czy "gruntach rolnych w obrębie działki geodezyjnej". Sama składnia poszczególnych punktów ustępu 2a odpowiada części wstępnej tego przepisu: w części wstępnej ustawodawca wskazuje na grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I - III formułuje zastrzeżenie dopełnienia określonych warunków z użyciem zwrotu "jeżeli grunty te", a w poszczególnych punktach występuje dopełnienie tego zwrotu poprzez użycie słów "położone są" (początek pkt 2 i 3) i "ich powierzchnia" (pkt 4). W punkcie 1 ustępu 2a ustawodawca poprzez zwrot "każdej zwartej części gruntu" w istocie określa, że ochronie podlega każda powierzchnia gruntu rolnego, mająca klasyfikację od I do III klasy, dająca się wyodrębnić spośród otaczających ją terenów nie posiadających takiej kwalifikacji. Rodzaje i granice obszarów występowania poszczególnych klas gruntów ustala się po zbadaniu gruntów, po czym na mapie geodezyjnej oznacza się ustalone granice zasięgów konturów typów gleb (por. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów; Dz. U. z 2012 r. poz. 1246). Ustalenie zatem, gdzie są granice gruntów klasy I – III czy "zwartej części gruntu" winno odbywać się w oparciu o granice konturów typów gleb.
W okolicznościach sprawy taka wykładnia ma znaczenie tylko o tyle, że całe działki nr 119/194 i nr 119/197 są gruntami rolnymi klasy II, a ich większa część, w tym także część objęta wnioskiem jest położona w odległości większej niż 50m od drogi publicznej. Jak wcześniej wskazano, z treści przepisu art. 7 ust. 2a u.g.r.l. jasno wynika, że warunki określone w pkt 1 – 4 muszą zostać spełnione łącznie. Niespełnienie więc choćby jednego z nich wyklucza zaś uznanie, że grunty nie wymagają zgody właściwego ministra na tzw. odrolnienie.
Analiza map i odległości pozwala na stwierdzenie, że stanowisko organów jest prawidłowe i już to wystarczyło do uznania, że nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Nie ma więc znaczenia dla dalszej oceny legalności zaskarżonej decyzji ewentualna zasadność pozostałych zarzutów skargi, jednakże w ocenie Sądu to stanowisko organów dotyczące wyznaczenia przebiegu tzw. obwiedni, o której mowa w art. 4 pkt 30 u.g.r.l. jest prawidłowe. Obszar zwartej zabudowy – zgodnie z tym przepisem to obszar wyznaczony przez obwiednię w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków (o funkcji niewyłącznie gospodarczej – pkt 29) tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeżeli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m. Wbrew zarzutom skargi, a wcześniej odwołania to organ I instancji prawidłowo wyznaczył przebieg obwiedni, co zostało udokumentowane znajdującą się w aktach tego organu grafiką, sporządzoną na kopii z mapy zasadniczej w skali 1:1000, za projektem decyzji odmownej, z którą skarżący mógł się zapoznać, a fakt zapoznania się przez niego z aktami dokumentuje notatka służbowa z dnia 13 maja 2020 r. Obwiednie wyrysowane przez geodetów na grafikach, które skarżący dołączył do odwołania i przedłożył podczas rozprawy nie odpowiadają warunkom, o których mowa w art. 4 pkt 30 i 29 u.g.r.l.
Jak słusznie wskazało SKO, zgodnie z tymi ustawowymi definicjami nie można wyznaczyć przebiegu obwiedni na działkach niezabudowanych, a tak to zostało uczynione przez geodetów, którzy uwzględnili m.in. działki nr 111/191 czy nr 119/70, nr 121/11 czy nr 119/146, gdzie obwiednia została wyznaczona na takich działkach i to w odległości 50m ale od granic zewnętrznych działek zabudowanych. Z niczego też nie wynika, że obwiednia na działkach objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie może być przeprowadzona po skosie, bo akurat na tych odcinkach jej przebieg wynika z połączenia punktów zewnętrznych granic terenów obszaru zwartej zabudowy wyznaczonych na działkach, o których mowa w art. 4 pkt 29 u.g.r.l.
Biorąc więc pod uwagę wcześniej zaprezentowaną wykładnię art. 7 ust. 2a u.g.r.l. także warunek z pkt 1) nie został więc spełniony, co oznacza, że nie zachodzi wyjątek przewidziany w art. 7 ust. 2a ustawy a więc zmiana przeznaczenia gruntów rolnych - ww działek wymaga zgody właściwego ministra. Skoro nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., wykluczało to wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla terenu objętego wnioskiem.
Zupełnie niezrozumiały jest zarzut dotyczący spełnienia warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., bo w tej sytuacji nie ma on żadnego znaczenia dla oceny legalności skarżonej decyzji, a do tego jest sprzeczny z treścią decyzji, gdzie wprost wskazano, że ten warunek jest spełniony.
Organ II instancji nie przeprowadził żadnych innych dowodów niż Wójt, a w I instancji skarżący zapoznał się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w dniu 13 maja 2020 r. po powiadomieniu go o takiej możliwości pismem z dnia 5 maja 2020 r., którego odbiór potwierdził w dniu 12 maja dorosły domownik. Organ II instancji ustosunkował się jedynie do grafiki ilustrującej przebieg obwiedni załączonej do wniesionego przez skarżącego odwołania. Sąd w tej sytuacji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a., tym bardziej, że w żaden sposób nie wykazano w jaki sposób mogłoby to wpłynąć na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło