II SA/Rz 1197/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-11-16
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jego dochody i majątek, mimo trudnej sytuacji materialnej, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ mimo deklarowanej trudnej sytuacji materialnej, jego dochody i majątek, w tym wspólne gospodarstwo domowe z rodziną, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Skarżący nie wykazał w sposób wystarczający wysokich kosztów utrzymania ani wydatków związanych z ochroną zdrowia, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną, chorobami i niską emeryturą. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury, a jego gospodarstwo domowe generuje dochód w wysokości ok. 5.500 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom jednorodzinny i współwłasność nieruchomości rolnej. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając stan majątkowy i dochody skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 1197/18
U Z A S A D N I E N I E
W rozpoznawanej sprawie A.K. (dalej: "skarżący") zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych. Jest osobą w starszym wieku, choruje, utrzymuje się wyłącznie z emerytury, która wystarcza na skromne życie. Konieczność częstych wizyt lekarskich i zakupu specjalistycznych leków negatywnie wpływa na kondycję finansową skarżącego. Rodzina utrzymuje się z emerytur, co wystarcza na minimum egzystencji i nikt nie jest w stanie ich wesprzeć finansowo. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i zięciem. Jako majątek oświadczył dom jednorodzinny o pow. ok. 110 m² i wartości ok. 300.000 zł na działce o pow. 0,20 ha (wartość ok. 300.000 zł) oraz nieruchomość rolną o pow. 1,28 ha (współwłasność). Odnośnie dochodów skarżący wskazał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi ok. 5.500 zł (emerytura skarżącego ok. 1800 zł, emerytura żony ok. 1200 zł, emerytura córki ok. 1000 zł i emerytura zięcia ok. 1500 zł). Ogólnie podał, że stałymi wydatkami są: podatek od nieruchomości, podatek gruntowy, media, w tym elektryczność, gaz woda, opieka lekarska, leki.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Badanie żądania skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych sprowadza się do ustalenia czy w sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), tj. czy uiszczenie pełnych kosztów sądowych albo w części, skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego skarżącego i potrzeb prowadzi rozpoznającego wniosek do stwierdzenia, że skarżący nie spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w stopniu uzasadniającym zwolnienie go od kosztów sądowych ani w całości ani w części. Przede wszystkim, co skarżący powinien wiedzieć, ponieważ ubiegał się już o przyznanie prawa pomocy, powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Skarżący natomiast, akcentując trudną sytuację materialną spowodowaną niewysokimi świadczeniami emerytalnymi, których nie wykazał, ograniczając się do ich oznaczenia skrótem wielkości "ok.", poprzestał na ogólnych sformułowaniach dotyczących wymienienia stałych zobowiązań, umieszczając na wstępie zobowiązania z tytułu podatków majątkowych, a w dalszej kolejności opłaty i wydatki na ochronę zdrowia, nie precyzując ich wielkości. Skoro skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodziną córki, to należy uznać, że wydatki na opłaty zostają rozłożone. Obiektywnie przyjmując dochody gospodarstwa domowego skarżącego w łącznej kwocie 5.500 zł (netto, w tym budżet skarżącego i jego żony wynosi 3000 zł), w uwzględnieniu przeciętnych kosztów utrzymania wspólnie zamieszkiwanego domu (o pow. 110 m²) oraz przeciętnych wydatków osób o statusie emeryta, pozwalają przyjąć, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe zainicjowanego postępowania przed sądem administracyjnym, w sytuacji gdy nie przedstawił on jakichkolwiek dowodów na wysokie koszty utrzymania, w tym koszty związane z ochroną zdrowia, które ewentualnie usprawiedliwiałyby potrzeby w tym zakresie i wypełniałyby w takiej sytuacji przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konkluzji należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło