II SA/Rz 1202/13

II SA/Rz 1202/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 3 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie wpisu od skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - p o s t a n a w i a - I. Zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w 3/4 części, II. W pozostałej części odmówić przyznania zwolnienia. II SA/Rz 1202/13 U Z A S A D N I E N I E Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2013 r. wezwano S. K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w 1/2 części oraz w pozostałej części odmówił wnioskodawcy przyznania zwolnienia. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżący wniósł sprzeciw, wnioskując ponadto o "rozłożenie na raty pozostałej 1/2 części do zapłaty w ratach po 20 zł miesięcznie". Z informacji uzyskanych od S. K. wynika, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ruchomego, jak również pojazdów mechanicznych. Pobiera okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 957,65 zł oraz świadczenie opiekuńcze w wysokości 153 zł. Żona skarżącego pobiera zaś świadczenie emerytalne w wysokości 847,16 zł. Na comiesięczne wydatki rodziny składają się: czynsz za mieszkanie wraz z należnościami za wodę i kanalizację oraz wywóz śmieci w kwocie 810 zł, opłaty za gaz wynoszące w miesiącach zimowych ok. 350 zł i energię elektryczną ok. 60 zł, oraz opłaty za leki w wysokości ok. 150 zł. Pozostałą kwotę przeznaczają na wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych domaga się przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w takim zakresie stanowi wyjątek od zasady określonej art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych (zarówno całości jak i w części) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego warunkiem przyznania osobie fizycznej jest wykazanie przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku kosztów sądowych prawo to obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja materialno – finansowa wnioskodawcy uzasadnia udzielenie częściowego wsparcia co do opłacenia kosztów sądowych. Z zestawienia comiesięcznych dochodów rodziny oraz deklarowanych wydatków wynika, iż poniesienie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się ze znacznymi trudnościami i uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania rodziny. Należy zaznaczyć, że wydatki (w łącznej kwocie ok. 1370 zł) wyszczególnione przez wnioskodawcę należy uznać za wydatki związane z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych. Pozostała część dochodów (w wysokości ok. 590 zł) przeznaczana jest na wyżywienie, co również stanowi wydatek tego rodzaju. Wobec powyższego za zasadne uznano zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi w 3/4 części, co w wystarczającym stopniu zabezpieczy jego interesy. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. obowiązek udowodnienia zaistnienia przesłanek warunkujących uzyskanie prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Osoba wnioskująca jest zobligowana do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę. Mając powyższe na uwadze należy zaznaczyć, że z wyciągu z rachunków bankowych skarżącego i jego żony wynika, iż spłacają oni raty kredytów (w wysokości odpowiednio ok. 200 zł i ok. 100 zł). Faktu tego skarżący nie wyjawił w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie wyjawił również w jakim celu kredyty te zostały zaciągnięte, co uniemożliwia dokonanie przez Sąd oceny charakteru wydatków związanych z comiesięczną ich spłatą. W związku z powyższym, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wnioskowanego rozłożenia na raty kwoty należnego w sprawie wpisu od skargi (wynoszącego po ewentualnym uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia 50 zł) Sąd wyjaśnia, że przepisy P.p.s.a. nie przewidują jakiejkolwiek możliwości prawnej rozłożenia na raty powyższej należności. Zgodnie z art. 229. § 1 P.p.s.a. należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Przepis ten odnosi się zatem do nieuiszczonych należności sądowych wskazanych w tym przepisie, orzeczonych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma natomiast zastosowania do tych opłat, w stosunku do których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie skargi czy innego środka prawnego albo pozostawienie pisma bez rozpoznania (zob. uzasadnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 126/04 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieopłacony wpis od skargi nie jest nieuiszczoną należnością orzeczoną przez Sąd, gdyż obowiązek jego uiszczenia wynika wprost z przepisów prawa. Skarga jako kwalifikowane pismo w postępowaniu sądowym powinna spełniać wymogi określone przepisami P.p.s.a., w tym zostać należycie opłacona (art. 230 § 1 i § P.p.s.a.). Uchybienie obowiązku uiszczenia należnego wpisu od skargi w wyznaczonym terminie rodzi konieczność odrzucenia skargi, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.