II SA/Rz 1207/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - I. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu od skargi, II. odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych. W sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy Z. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że powyższych nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie, żony i studiującej córki. Podał, że uzyskiwane przez niego i żonę emerytury z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Wskazał, że nie ma środków na leczenie stomatologiczne czy zakup oryginalnych leków. Oszczędności żadnych nie posiada, bowiem dochody wydatkowane były najpierw na budowę domu, zaś później na kształcenie dzieci. Wnioskodawca podał, że rodzina mieszka w domu o pow. 110 m.kw., który jest niewykończony, a już wymaga remontu. Rodzina posiada także nieruchomość rolną o pow. 1,46 ha, która jest wprawdzie uprawiana, lecz z uwagi na suszę przyniosła straty. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że wiek i stan zdrowia jego i żony nie pozwala na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Jako comiesięczne wydatki strona wskazała: 1800-2000 zł – kształcenie córki, 125 zł – gaz, 94 zł – prąd, 67 zł – woda, 42 zł – wywóz śmieci, 43 zł – telefon. 150 zł – lekarstwa i środki opatrunkowe. Wnioskodawca podkreślił, że jego żona spłaca pożyczkę w miesięcznych ratach 500 zł. Odpowiadając na wezwanie o podanie dodatkowych danych Z. K. wskazał, że rodzina posiada kupione jako używane trzy rowery i traktor z 1979 r., który ostatnio wymagał naprawy, co wiązało się z koniecznością zakupu części na łączną kwotę 823 zł, natomiast koszt przeglądu to 62 zł. Zaznaczył, że nie ma wiedzy odnośnie do wysokości poszczególnych wydatków studiującej córki podkreślając jednak, że przyzwyczajona od dzieciństwa do niedostatku z pewnością "nie wyda zbędnie ani 1 grosza". W okresie wakacyjnym wydatki na edukację córki są niższe i z zaoszczędzonych w ten sposób środków kupują corocznie węgiel i drewno na opał. Wnioskodawca załączył także wyciągi z rachunku bankowego jego żony z saldem na dzień 19 listopada 2015 r. wynoszącym 3,87 zł oraz potwierdzenia wpłaty kwot 3617 zł oraz 1151 zł z tytułu kosztów postępowania cywilnego. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Przedstawiona przez Z. K. sytuacja materialna jego rodziny wskazuje na częściową tylko zasadność jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczyć bowiem należy, że skarżący nie wyjaśnił w sposób pełny wszystkich istotnych w tym przedmiocie okoliczności. Mianowicie nie podał poszczególnych wydatków córki i ich wysokości. Poza tym, zaznaczył, że w okresie wakacyjnym wydatki te są niższe, jednak nie wskazał ich wymiaru. Ponadto, podane przez stronę comiesięczne wydatki rodziny to kwota ok. 3000 zł, z tym że nie mieszczą się w nich te na żywność czy opał, zaś dochód to 3452,45 zł. Różnica w wysokości ok. 452 zł wydaje się zbyt niska, by można było z niej pokryć wymienione wyżej wydatki odnoszące się do wyżywienia i opału. Należy także zwrócić uwagę, że żona wnioskodawcy H. K. zaciągnęła pożyczkę na pokrycie kosztów postępowania cywilnego w łącznej wysokości 4768 zł. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, brak podstaw do przyznania powyższemu zobowiązaniu pierwszeństwa w spłacie w stosunku do kosztów związanych z postępowaniem zainicjowanym skargą Z. K. w niniejszej sprawie Należy też mieć na uwadze, że zarówno wnioskodawca, jak i jego żona dysponują stałymi dochodami, zaś ich potrzeby mieszkaniowe czy inne dotyczące utrzymania są na bieżąco zaspokajane. Z drugiej strony uwzględniono również, że wnioskodawca ponosi wydatki na leczenie, dużą część swoich dochodów (prawie 1/3) przeznacza na edukację córki, zaś gospodarstwo rolne ze względu na suszę przyniosło ostatnio straty. W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w częściowym zakresie obejmuje m. in. częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. może ono być przyznane w takim wymiarze tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rolą wnioskującego o pomoc jest wykazanie - poprzez podanie dokładnych danych dotyczący jego stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów - że w tego rodzaju trudnej sytuacji się znajduje. Poza tym, strona zawsze w pierwszej kolejności winna wykorzystać wszystkie dostępne jej możliwości zgromadzenia środków pieniężnych potrzebnych do sfinansowania swojego udziału w danym postępowaniu. Dopiero wyczerpanie obiektywnie realnych działań w tym zakresie może przemawiać za udzieleniem jej wsparcia ze środków publicznych. Mając więc na uwadze wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy, jak też wynikające z wniosku informacje odnoszące się do możliwości finansowych skarżącego uznano, że adekwatnym do tych ostatnich będzie zwolnienie wymienionego od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi (wynoszącego 500 zł). Jak już bowiem wyżej wskazano, Z. K. nie zobrazował w sposób dogłębny sytuacji materialnej jego rodziny. Powyższe nie może zaś skutkować pełnym uwzględnieniem jego żądania. Dlatego też orzeczono jak w sentencji, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.