II SA/Rz 1209/10

WyrokWSA w Rzeszowie2011-02-08

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji, który przed 1 stycznia 2006 r. otrzymał decyzję przyznającą równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, przysługuje prawo do tego świadczenia po tej dacie, w sytuacji gdy przepisy wykonawcze regulujące przyznawanie tego świadczenia emerytom i rencistom zostały zmienione, a uchylono przepis stanowiący podstawę prawną ich uprawnień?
Ratio decidendi
Emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji, który przed 1 stycznia 2006 r. otrzymał decyzję przyznającą równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, nie przysługuje prawo do tego świadczenia po tej dacie. Uchylenie § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., które stanowiło podstawę prawną przyznawania tego świadczenia emerytom i rencistom policyjnym, spowodowało odpadnięcie podstawy prawnej do dalszej wypłaty tego świadczenia. Ustawa o Policji oraz ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie przewidują takiego uprawnienia dla emerytów i rencistów policyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji o cofnięciu skarżącemu, emerytowanemu policjantowi, prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego z dniem 1 stycznia 2006 r. Skarżący twierdził, że decyzja przyznająca mu świadczenie była ostateczna i prawnie nabyta, a jej wzruszenie jest niedopuszczalne. Organy administracji uznały, że uchylenie § 8 rozporządzenia z 2002 r. spowodowało utratę podstawy prawnej do wypłaty świadczenia emerytom i rencistom policyjnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania J. Z., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w sprawie cofnięcia z dniem 1 stycznia 2006 r. prawa do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, przyznanego decyzją nr [...] Komendanta Rejonowego Policji z dnia[...] maja 1998 r. z uwzględnieniem 5 norm zaludnienia (postanowieniem KPP z dnia [...].09.2010 r. nr [...] sprostowano omyłkę w zakresie norm zaludnienia z "5" na "3"). W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., określanej dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 29, art. 30 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 ze zm./, art. 91 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /Dz. U. z 2007r. nr 43, poz. 277 ze zm./ oraz § 6 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego /Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm./. Z akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji wynika, że J. Z., emerytowanemu policjantowi, na mocy decyzji Komendanta Rejonowego Policji z dnia [...] maja 1998 r. nr [...] przyznano równoważnik pieniężny za remont zajmowanego domu jednorodzinnego, położonego w miejscowości Iwierzyce z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia w roku 1998, a w latach następnych do 2005 r. włącznie z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia w roku 1998, a w latach następnych do 2005 r. wyłącznie z uwaględnieniem 3 norm zaludnienia. W dniu 1 stycznia 2006 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, które uchyliło § 8 tego rozporządzenia, a który to przepis nakazywał w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, stosowania także do emeryta i rencisty policyjnego. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Poinformował J. Z., iż z dniem 1 stycznia 2006 r. brak jest podstaw prawnych do dalszego wypłacania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Następnie wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. J. Z. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o wypłacenie mu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2007 – 2009, którego został bezprawnie pozbawiony w 2006 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja, na skutek odwołania J. Z., została przez Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu postępowania kolejną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji cofnął stronie z dniem 1 stycznia 2006 r. prawo do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, a decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] odmówił przyznania i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2009. Również i te decyzje, na skutek odwołania J. Z. zostały przez Komendanta Wojewódzkiego Policji uchylone. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylono decyzję Komendant Powiatowy Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, natomiast decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylono decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i umorzono postępowanie I instancji. Powodem uchylenia, było naruszenie przez organ I instancji ogólnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Po wszczęciu i przeprowadzeniu ponownie postępowania Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...] lipca 2010r., nr [...] cofnął z dniem 1 stycznia 2006 r. prawo do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, przyznane decyzją nr [...] Komendanta Rejonowego Policji z dnia [...] maja 1998 r. z uwzględnieniem 5 norm zaludnienia. Decyzja ta została następnie postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...].09.2010 r. nr [...] sprostowana w zakresie norm zaludnienia tj. zamiast "5" wpisano "3". W uzasadnieniu organ wskazał, że J. Z. pobierał równoważnik za remont zajmowanego lokalu do 2005 r. Podał, że uprawnienie to wynikało z przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919) z którego wynikało, że "przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej". Z dniem 1 stycznia 2006 r. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające wyżej opisane rozporządzenie uchyliło jego § 8 oraz § 9 ust. 2, który stanowił o właściwości rzeczowej i miejscowej organów. Uchylony § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. był jedyną podstawą pozwalającą stosować przepisy dotyczące równoważnika za remont lokalu mieszkalnego do emerytów i rencistów policyjnych. Organ wskazał, że uprawnienie to nie wynika też z przepisów ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Uprawnienia tam przewidziane można stosować tylko do policjantów w służbie czynnej oraz do osób pozostających na zaopatrzeniu emerytalnym lub rentowym z tytułu służby. Uchylony § 8 cyt. wyżej rozporządzenia stanowił niezbędną podstawę prawną, która pozwalała analogicznie stosować § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia do emerytów policyjnych. Wobec jego uchylenia, emeryci policyjni przestali spełniać warunki określone w § 1 pkt 1 wobec tego, że przepisu tego nie można do nich stosować. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. Z. wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie i wypłacenie równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2007 - 2009 z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia i naliczeniem odsetek ustawowych. Zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 155, art. 156 i art. 160 k.p.a. Na poparcie argumentów powołał orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego Komendant Wojewódzki Policji powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na mocy decyzji Komendanta Rejonowego Policji z dnia [...] maja 1998 r. nr [...] J. Z. (emerytowany już policjant), pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego domu jednorodzinnego, położony w miejscowości I. z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia w roku 1998, a w latach następnych do 2005 r. włącznie z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia. Realizacja tego uprawnienia wynikała z przepisów wykonawczych, wydanych na mocy upoważnienia zawartego w art. 91 ust. 2 ustawy o Policji, w tym § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. (przed nowelizacją). Organ wskazał, że 1 stycznia 2006 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r., które zmieniło wyżej wskazane rozporządzenie i uchyliło § 8 (przyznający świadczenie emerytom i rencistom). Zatem z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła podstawa prawna do dalszej wypłaty emerytowi przez organy Policji równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy wskazał, że organy administracyjne orzekają w sprawie na podstawie przepisów wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, zatem postawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest § 6 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., który stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 lub uległy zmianie uprawnienia do liczby norm zaludnienia. Zatem za chybione należy uznać zarzuty skarżącego o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Organ II instancji podzielił pogląd Komendanta Powiatowego Policji, że ustawa o Policji w art. 91 przyznaje uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego jedynie policjantom. Również art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 ze zm./, stanowi, że emerytowi (renciście) przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Powyższe oznacza, że emeryt (rencista) policyjny zachowuje prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, w rozmiarze przysługującym w dniu zwolnienia ze służby oraz pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Nie oznacza to uprawnienia do domagania się na tej podstawie innych świadczeń związanych z prawem do lokalu mieszkalnego, a przysługujących tylko policjantom. Organ podniósł, że skoro uprawnienia emerytów (rencistów) policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie wynikały ani z przepisów ustawy o Policji, ani z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...), a przyznawano je na podstawie corocznie składanych oświadczeń mieszkaniowych i realizowano je na podstawie aktów wykonawczych, to z dniem 1 stycznia 2006 r. zaszła konieczność cofnięcia tych uprawnień - z uwagi na uchylenie § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., jako wykraczającego poza granicę delegacji ustawowej. Uchylony § 8 ww. rozporządzenia stanowił niezbędną podstawę pozwalającą na analogiczne stosowanie do emerytów i rencistów policyjnych § 1 ust. 1 - a skoro podstawa ta odpadła, to emeryci i renciści nie spełniają warunków określonych w §1 ust. 1, jako że przepisu tego w ogóle się do nich nie stosuje. W dalszej części uzasadnienia podzielono pogląd organu I instancji, że cofnięcie stronie uprawnienia do przedmiotowego świadczenia nie narusza praw nabytych, które nie mają charakteru absolutnego i mogą być wzruszone. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Komendant Wojewódzki Policji, za niezasadny uznał zarzut skarżącego dotyczący niemożności orzekania przez komendantów miejskich i powiatowych, co do istoty sprawy w odniesieniu do emerytów i rencistów, z uwagi na uchylenie § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. Wskazano, że organ I instancji, wbrew zarzutom odwołania, nie korzystał z postępowania nadzwyczajnego wzruszenia decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. lecz wydał decyzję na postawie art. 104 § 1 k.p.a. Skargę na tę decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. Z. wnosząc o jej uchylenie jako bezprzedmiotowej i bezpodstawnej, zawierającej błędną interpretację "umocowania prawnego", o przywrócenie i nadanie trwałości decyzji nr [...] z [...].05.1998 r. i wypłacenie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego z normą zaludnienia 2 osoby wraz z ustawowymi odsetkami za lata 2006 - 2010. W uzasadnieniu skarżący powtórzył w zasadzie zarzuty podniesione w odwołaniu, dodatkowo wskazał, że "przechodząc z dniem 31 grudnia 1990 r. do rezerw kadr policyjnych tj. w stan spoczynku, otrzymał obligatoryjnie, decyzję jednorazową, bezterminową, ostateczną, trwałą, prawnie nabyte świadczenia pieniężne - równoważnik pieniężny z remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z normą zaludnienia na 2 osoby". Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. 91 ustawy o Policji, a później § 12 zarządzenia MSWiA z 30.09.1997 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania. Równoczesną normę prawną stanowił art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Wskazał, że zaskarżona decyzja jest błędna i narusza zasady prawne i pomija "istotne elementy prawnego niewzruszenia decyzji ostatecznej tj. art. 139 , art. 155, art. 156, art. 162 k.p.a. Podniósł, że samo uchylenie § 8 rozporządzenia z dnia 28.06.2002 r. nie powoduje wzruszenia decyzji ostatecznej. Skarżący wskazał na stanowisko Sądu Najwyższegozawarte w piśmie z dnia 2 lutego 2009 r., że "zagadnienie pozbawienia emerytów i rencistów prawa do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego należy uznać za rozstrzygniętą na korzyść emerytów i rencistów, którzy decyzję przyznającą świadczenie otrzymali przed dniem 1 stycznia 2006 r.". W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że w chwili obecnej równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Policji w służbie czynnej. Ustawa o Policji nie stanowiła i nie stanowi podstawy przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi (renciści) policyjnemu. Wydane na jej podstawie rozporządzenie z dnia 28.06.2002 r., w brzmieniu obowiązującym do 1.01.2006 r., wykraczało poza granice delegacji ustawowej. Brak też jakiegokolwiek innego przepisu, który pozwalałby w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego traktować emerytów i rencistów policyjnych jak policjantów w służbie czynnej. Organ dodał, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z retroakcją, bowiem skutek decyzji polega na ustaniu tego prawa z chwilą wejścia w życie przepisów uniemożliwiających dalszą wypłatę tego równoważnika emerytom i rencistom. Nie jest to skutek w postaci cofnięcia uprawnień do przyznanego skarżącemu równoważnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. cofającą skarżącemu z dniem 1 stycznia 2006 r. prawo do równoważnika pieniężnego za remont mieszkania. Podstawą materialnoprawną w/w decyzji jest art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U z 2007r Nr 43, poz. 277 ze zm./, a także § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowyprzyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego /Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm./. Wyżej powołany przepis art. 91 ustawy o Policji , w ustępie 1 stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ustęp 2 tego przepisu upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, działającego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, do określenia w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu oraz sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Z kolei § 6 przywołanego wyżej rozporządzenia uprawnia organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika w przypadku zaprzestania spełniania warunków wskazanych w § 1 ust. 1 rozporządzenia. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt K 7/04 /OTK-A 2004/10/109 / badając konstytucyjność przepisu art. 91 ust. 2 ustawy o Policji w zakresie, w jakim upoważnia ministra właściwego do sprawa wewnętrznych do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawa finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad cofania i zwracania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego - nie stwierdził jego niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu zaś wyroku, Trybunał wyjaśnił, że przepis art. 91 ustawy o Policji wskazuje podmiot uprawniony do uzyskania określonego w nim świadczenia ("policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny") oraz jego funkcję ("za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego"). Przy ustalaniu wysokości równoważnika ustawa nakazuje uwzględnić liczbę członków rodziny uprawnionego policjanta oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych. Katalog członków rodziny pozostających z uprawnionym policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym, których należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości tego świadczenia wymienia enumeratywnie art. 89 przedmiotowej ustawy, określając w odniesieniu do niektórych spośród wskazanych tam osób dodatkowe cechy, od których zależą ich uprawnienia w tym zakresie. Określenie "równoważnik" wskazuje, że świadczenie to ma równoważyć, rekompensować koszty przeprowadzonego remontu lokalu zajmowanego przez policjanta, tj. takiego, który faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe uprawnionego do tego świadczenia. Ustawa nie rozstrzyga jednak jednoznacznie, czy ma być ono zwrotem kosztów remontu wypłacanym na podstawie przedkładanych rachunków, czy też ryczałtowo rekompensować byłe i przyszłe koszty. Nie przesądza przez to także, czy faktyczne koszty remontu mają być punktem odniesienia dla określenia wysokości tego świadczenia. Ustawa nie przewiduje możliwości badania sposobu wykorzystania tego świadczenia. Podstawą jego zwrotu nie może być zatem wykorzystanie tego świadczenia niezgodnie z przeznaczeniem. Podkreśla to charakter przedmiotowego świadczenia jako przywileju związanego ze służbą policjanta. W ustawie nie zawarto żadnych dodatkowych przesłanek, które ograniczałyby dostęp do tego świadczenia. Należy w związku z tym uznać, że intencją ustawodawcy nie było ustanowienie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń. Na poziomie ustawowym nie zostało też przesądzone, czy świadczenie to ma charakter jednorazowy, czy powtarzalny; zaś przy założeniu jego powtarzalności - w jakich odstępach czasowych ma być należne. Nie wskazano także, czy świadczenie to należne jest z góry, tj. przed upływem okresu, za który przysługuje, czy też z dołu, tzn. dopiero po jego zakończeniu. Wyrażenie "za remont" wskazuje, że świadczenie to raczej powinno być wypłacane z dołu, z tytułu już przeprowadzonego remontu, nie zaś stanowić ryczałt na poczet przyszłego remontu. Niezależnie jednak od tego, jak oznaczone zostaną odstępy czasowe, w jakich należne ma być to świadczenie oraz bez względu na to, czy nadany mu zostanie charakter świadczenia jednorazowego, czy powtarzalnego, prawo do uzyskania go w pełnej wysokości mają tylko ci policjanci, których uprawnienie do uzyskania tego świadczenia w określonej wysokości istniało na początku danego okresu i trwało do jego końca. Na tle tak ustalonego znaczenia art. 91 ust. 1 oraz innych przepisów, zawartych w rozdziale ósmym ustawy o Policji - "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", można ocenić zarzut dotyczący art. 91 ust. 2 tej ustawy. Przepis ten zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad cofania i zwracania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jak ustalono, ustawa o Policji ani nie formułuje "zasad przyznawania" analizowanego świadczenia, w sposób, który nadawałby mu charakter uznaniowy, ponieważ mówi o "określaniu wysokości" równoważnika, ani też nie przewiduje możliwości badania przeznaczenia wypłaconego równoważnika. Krąg podmiotów uprawnionych do tego świadczenia jest oczywisty na poziomie ustawowym. Intencją ustawodawcy nie było zatem wprowadzenie jakichkolwiek ograniczeń dostępności do analizowanego świadczenia, ani uznaniowości jego przyznawania. Podmiot staje się uprawniony (po złożeniu wniosku) do równoważnika z mocy samego prawa, a jedynym elementem, który wymaga rozstrzygnięcia, to jego wysokość. Cofanie przyznanego świadczenia wiąże się - w języku prawniczym - z drugą sytuacją rodzącą obowiązek zwrotu. Pojawienie się w czasie późniejszym nowych okoliczności wyłączających prawo do dalszego świadczenia, albo ograniczających to prawo skutkuje cofnięciem - jeśli odbywa się na podstawie zasad, które obowiązywały przy jego przydziale. Sytuacja taka z reguły dotyczy świadczeń okresowych lub powtarzalnych. Tak więc jeśli świadczenie jest jednorazowe, to określanie zasad cofania przyznanego świadczenia staje się bezprzedmiotowe. Tak więc trudno uznać, iż zwrot "zasady cofania" i "zwracania" może być rozpatrywany w oderwaniu od "określania wysokości i zasad przyznawania" świadczenia i że działa samoistnie. Wobec powyższego z ustawy wynika, iż zasady cofania oraz zwrotu równoważnika są ściśle związane z zasadami przyznawania (stwierdzania) prawa do świadczenia i stanowią ich pochodną. Są zatem w takim samym stopniu określone, jak te ostatnie. Przepisy wykonawcze, w ramach wskazanej delegacji ustawowej, mogą mieć zatem znaczenie techniczo-proceduralne. Dopuszczalna nowość normatywna o charakterze materialnoprawnym dotyczyć może określenia późniejszego terminu, w jakim powstaje obowiązek zwrotu, niż ten w którym uprawniony utracił prawo do świadczenia w całości lub w części, albo późniejszego, niż ten, w którym pobrał to świadczenie od początku nie mając do niego uprawnień. Skoro tak, to przyjąć należy, że sama ustawa definiuje okoliczności, które mogą uzasadniać cofnięcie lub zwrot tego świadczenia. Wiążą się one wyłącznie ze stwierdzeniem nieistnienia od początku albo późniejszą utratą uprawnień do tego świadczenia. Trudno więc uznać, iż ustawa nie zawiera wytycznych treściowych, przesądzających o materii aktu wykonawczego. Mając na uwadze powyższe, prawidłowo orzekający w sprawie organ wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do przyznanego decyzją równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w oparciu o wyżej wskazane przepisy. Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego ani w zakresie niewzruszalności decyzji przyznającej mu świadczenie w postaci równoważnika na remont lokalu mieszkalnego, ani też nie wyczerpania przez organ nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Uprawnienie bowiem do cofnięcia uprawnienia do równoważnika na remont lokalu mieszkalnego wynika wprost z omówionych wyżej przepisów, będącej konsekwencją braku podstawy materialnoprawnej do wypłacania go emerytom policyjnym z dniem 1 stycznia 2006 r. i nie zachodzi potrzeba do korzystania z trybów nadzwyczajnych do wzruszenia decyzji to uprawnienie przyznające w świetle obowiązujących wówczas przepisów. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U., nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło