II SA/Rz 1209/11

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M., o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] września 2011 r., nr [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca B. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona do chwili obecnej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Pismem z dnia 21 grudnia 2011 r., referendarz sądowy wezwał wnioskującą do: 1) wyjaśnienia czy pozostaje ze swym mężem w związku małżeńskim, a jeżeli nie, należało nadesłać orzeczenie znoszące ten związek, 2) podania wysokości wydatków w skali miesiąca ponoszonych na utrzymanie trzyosobowego gospodarstwa domowego (m.in. woda, gaz, elektryczność, żywność, lekarstwa), oraz wszystkich źródeł pokrycia tych wydatków, 3) wyjaśnienia czy skarżąca lub jej dzieci dysponują pojazdem mechanicznym, telefonem komórkowym a jeżeli tak to, jakie są koszty utrzymania tych przedmiotów, 4) podania dokładnej wysokości wynagrodzenia męża oraz kwot przekazywanych przez niego w skali miesiąca na utrzymanie rodziny, 5) nadesłania wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącej i pozostałych członków rodziny przedstawiających operacje na tych rachunkach za okres listopada i grudnia 2011 r. Wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni, licząc od dnia jego doręczenia, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do Sądu w terminie dniu 30 grudnia 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Strona w odpowiedzi na wezwanie wyjaśniała, że z mężem pozostaje w związku małżeńskim, dysponuje dwoma pojazdami mechanicznymi, nie zna wysokości zarobków męża. Skarżąca załączyła kserokopie faktur za gaz, energie elektryczną oraz telefon. Stwierdzono, co następuje: W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze mogą być podejmowane przez wyznaczonego referendarza sadowego wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Kolejność faz postępowania rozpoznawczego wyznacza treść art. 252 § 1 oraz 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej P.p.s.a.). Należy wyjaśnić, iż w sprawach prawa pomocy postępowanie rozpoznawcze ogranicza się do dokumentów źródłowych i oświadczeń składanych przez stronę ubiegającą się o prawo pomocy (art. 255 P.p.s.a.). Rozpoznając wniosek referendarz nie może prowadzić postępowania poza granice wyznaczone przez art. 255 p.p.s.a. w tym nie może występować do innych organów i instytucji o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę wniosku strony ubiegającej się o prawo pomocy. Postępowanie w tym przedmiocie opiera się na zasadzie kontradyktoryjności o czy świadczy nie tylko art. 255 p.p.s.a. a przede wszystkim art. 246 tej ustawy. Dokładnemu ustaleniu zdolności majątkowych skarżącej oraz członków jej rodziny służyło wezwanie skierowanego do strony w dniu 21 grudnia 2011 r. Pomimo właściwego doręczenia wezwania, strona nie wykonała w pełni nałożonych na nią obowiązków. Podstawy prawne i faktyczne nałożonych na wnioskującego obowiązków nie mogą być kwestionowane. Wyjaśnieniu rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy ma służyć powołana wyżej regulacja art. 255 P.p.s.a. Natomiast dokumenty źródłowe, o które została wezwana B. M. wymieniają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Postępowanie uzupełniającego w sprawie zostało przeprowadzone ze względu na wątpliwości, jakie zrodziły się przy ustalaniu okoliczności majątkowych opisanych we wniosku PPF. Te wątpliwości zostały spowodowane nie podaniem przez wnioskodawczynię jakichkolwiek kwot dochodów. Pomimo wyraźnego wezwania, Skarżąca nie podała wysokości wydatków rodziny oraz źródeł ich pokrycia. Nie wyjaśniono kosztów, jakie generuje utrzymywanie dwóch pojazdów mechanicznych. Strona nie przedstawiła także dokładnej wysokości pomocy finansowej przekazywanej przez męża na utrzymanie rodziny w Polsce w skali miesiąca. O pomocy finansowej męża strona wspomniała w treści uzasadnienia wniosku PPF. Nie można też pominąć, że nie nadesłano wyciągów z rachunków bankowych, jednocześnie nie zaprzeczono posiadaniu takich rachunków. Ponieważ wnioskodawczyni nie odpowiedziała w pełni na skierowane do niego wezwanie referendarza sądowego, to nie spełnił przesłanek przyznania prawa pomocy. Strona nie współpracując w wyjaśnianiu swej pozycji majątkowej i osobistej nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę aktualne koszty życia przeciętnego gospodarstwa domowego, nie można z przekonaniem uznać, że opisana przez skarżącą sytuacja majątkowa i rodzinna odpowiada prawdzie rzeczywistej. Wydatki jakie rodzina musi ponosić na swe utrzymanie wyraźnie sugerują, że B. M. posiada źródła dochodu, których nie ujawniła dla potrzeb uzyskania prawa pomocy. Utrzymanie trzech osób, w tym domu o pow. 200 m ² oraz dwóch pojazdów mechanicznych bez jakichkolwiek źródeł dochodu przeczy logice i doświadczeniu życiowemu. Z tych powodów należało odmówić przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.