II SA/Rz 1209/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych - postanawia - I. przyznać prawo pomocy przez zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi, II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.. Wezwana do uiszczenia wpisu od swej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych w lokalu mieszkalnym, E. S. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną związaną z faktem utrzymywania się wyłącznie z pobieranych emerytur i brakiem posiadania oszczędności, przy braku możliwości korzystania z jakiejkolwiek pomocy rodziny. Podniosła, że wraz z mężem legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności, cierpią na liczne schorzenia (wnioskodawczyni – choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, choroba refluskowa przełyku, mąż S. S. – napady padaczkowe, przerzuty nowotworowe do mózgu). Zwróciła uwagę, że stan zdrowia ciągle się pogarsza, co związane jest z wysokimi wydatkami. Rodzina zajmuje mieszkanie o powierzchni 63 m.kw. Wysokość świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni wynosi netto 1197,25 zł, zaś świadczenia jej męża – 1572,77 zł. Na comiesięczne wydatki składają się następujące kwoty: 184 zł (rata kredytu zaciągniętego na remont mieszkania), 345 zł (czynsz), 148 zł (telewizja i telefon), 48 zł (fundusz remontowy), 25,70 zł (fundusz remontowy), 85 zł (gaz), 120 zł (woda), 80 zł (energia elektryczna), 50 zł ("karta [...]"), 153 zł (składki na ZUS). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: E. S. ubiega się o zwolnienie od wpisu od skargi (wynoszącego 500 zł), a zatem o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, na co wskazuje art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". W art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustawodawca wskazał, że udzielenie przez Państwo pomocy w powyższych granicach możliwe jest wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazuje brzmienie powołanego przepisu, to na wnioskującym o pomoc spoczywa obowiązek rzetelnego przedstawienia własnej sytuacji rodzinnej oraz dochodowej i majątkowej, przemawiającej za odstąpieniem od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy ma bowiem wyjątkowy charakter, a jej celem jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, których ograniczone środki lub też ich zupełny brak stanowią przeszkodę w realizacji powyższego. Ma ona zatem wspomóc osoby, które mimo wyczerpania wszelkich dostępnych możliwości nie są w stanie wygospodarować środków niezbędnych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze rozpoznający niniejszy wniosek stwierdza, że zasługuje on na uwzględnienie, jednakże tylko w części tzn. dotyczącej połowy obciążającego skarżącą na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (250 zł). Przemawia za tym w szczególności fakt, iż wnioskodawczyni nie podała z jakim uszczerbkiem wiązałaby się dla niej konieczność opłacenia tej skargi. Należy przy tym mieć na uwadze, że tylko uszczerbek w tzw. koniecznym utrzymaniu, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. mógłby stanowić o potrzebie wsparcia skarżącej ze środków publicznych. Za wydatek, którego nieponiesienie z pewnością nie spowodowałoby tego rodzaju skutków należy wskazać ten związany z opłatą za telewizję i telefon. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła także wydatku, który określiła we wniosku jako "kartę [...]". Zauważyć nadto należy, że mimo, skarżąca powołała się we wniosku na wysokie koszty leczenia, w części przedstawiającej wydatki rodziny nie podała jakiejkolwiek kwoty z tym związanej, co może sugerować, że kwota ta nie jest nazbyt obciążająca dla domowego budżetu i jest bez problemu ponoszona. Należy także podkreślić, że E. S. występuje w niniejszej sprawie z ustanowionym we własnym zakresie pełnomocnikiem. Skoro więc była w stanie zgromadzić środki potrzebne na opłacenie jego wynagrodzenia, to zasadnym jest stwierdzenie, że w zakresie jej możliwości będzie także uiszczenie kwoty 250 zł tytułem połowy obowiązującego w niniejszej sprawie wpisu. Mając powyższe na uwadze uznano, że konieczność jednorazowego uiszczenia przez skarżącą kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi leży poza finansowymi możliwościami rodziny i zwolniono ją od obowiązku poniesienia połowy tej kwoty. Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.