II SA/Rz 121/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-12-11

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został już wcześniej uwzględniony, może być ponownie złożony, a jeśli tak, to jakie są tego konsekwencje?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym skarżący został już wcześniej całkowicie zwolniony od ich ponoszenia, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Jednakże, w sytuacji gdy skarżący wnosi o ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej, a jego sytuacja materialna nie uległa zmianie od czasu przyznania mu prawa pomocy, należy uznać zasadność wniosku o ustanowienie adwokata, zapewniając mu tym samym prawo do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący K. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Wojewody. Skarżący powołał się na brak środków finansowych, pobyt w areszcie, brak możliwości podjęcia pracy i zły stan zdrowia. Wcześniej skarżący był już częściowo zwolniony z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawcy adwokata. Wyrokiem z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...]. Skarżący wnosząc o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia tego wyroku zwrócił się jednocześnie o przyznanie adwokata urzędu "dla podpisania i złożenia (...) kasacji" oświadczając przy tym, iż nie posiada żadnych środków finansowych do dokonania jakiejkolwiek opłaty. Powołał się przy tym także na swój pobyt w areszcie, związany z tym brak możliwości podjęcia pracy oraz zły stan zdrowia. W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wg zawartego w nim oświadczenia, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z 4 dzieci w wieku 22-28 lat i nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: K. D. na podstawie postanowienia z dnia 5 czerwca 2008 r. korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro zatem został już w całości zwolniony od obowiązku ich ponoszenia, ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej jednak sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega analizie pod względem spełniania przez skarżącego przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze okoliczności dotyczące sytuacji osobistej skarżącego znajdujące odzwierciedlenie w aktach sprawy (osadzenie w zakładzie karnym) oraz udzielone przez niego informacje o stanie rodzinnym, majątku i dochodach należy uznać zasadność jego wniosku o ustanowienie zastępcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez WSA w Rzeszowie (w tym zakresie istnieje tzw. przymus adwokacki). K. D. nie posiada żadnego źródła dochodów. Przebywając w zakładzie karnym nie ma też możliwości pozyskania środków finansowych poprzez pracę zarobkową, niezależnie od czego wykonywanie której - wg jego twierdzeń - i tak uniemożliwiałby mu stan zdrowia. Nie dysponuje również żadnymi zasobami finansowymi, składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub których ewentualne spieniężenie mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów związanych z jego udziałem w sprawie (ustanowieniem pełnomocnika z wyboru). Ze względu na fakt pozbawienia wolności, bez wpływu na ocenę jego zdolności płatniczych pozostaje również wykazanie 4 dorosłych dzieci, jako osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe; okoliczność ta miałaby znaczenie w przypadku pozostawania skarżącego na wolności, zaś w obecnej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, iż może on liczyć na jakiekolwiek wsparcie z ich strony (dla potrzeb prawa pomocy uwzględnia się dochody, wydatki oraz sytuację majątkową wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym). Powyższe informacje korelują ponadto z wcześniejszymi, stanowiącymi podstawę uprzedniego zwolnienia K. D. od kosztów sądowych. Jak wynika z nich, jego sytuacja materialna od tego czasu, tj. 5 czerwca 2008 r. nie zmieniła się, co uniemożliwia mu chociażby częściowe partycypowanie w kosztach postępowania. Ponieważ skuteczne wniesienie niektórych środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym (m.in. skargi kasacyjnej) wymaga ich sporządzenia przez osobę uprawnioną (adwokata, radcę prawnego), a skarżący nie jest w stanie wygospodarować na to środków we własnym zakresie, zasadnym jest uwzględnienie złożonego przez niego wniosku i ustanowienie dla niego adwokata w ramach prawa pomocy. Związane jest to z zapewnieniem wnioskodawcy szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących mu jako stronie uprawnień, bez względu na złą sytuację ekonomiczną (możliwości płatnicze stanowią jedyny ustawowy wyznacznik przyznawania prawa pomocy). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło