II SA/Rz 121/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na czynności Burmistrza Gminy [...] - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. W dniu 3 lutego 2020 r. do tut. Sądu, za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy [...], wpłynęła skarga S.K. W jej treści wyżej wymieniona domagała się orzeczenia przez WSA w Rzeszowie czy "niezałatwienie sprawy wniosku przez Burmistrza o wszczęcie postępowania i wydania decyzji w sprawie pominięcie jej jako strony" miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto orzeczenie "czy niezałatwienie w terminie wniosku przez Burmistrza o wstrzymanie wycinki kompleksu drzew na działkach nr 1365/13 i 1366/14 w P. i brak dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu" miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zawnioskowała o ustalenie osób winnych. W obszernym uzasadnianiu skarżąca wskazała na zagrożenia jakie może wywołać planowana inwestycja na środowisko i krajobraz kulturowy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] poinformował, że w kwestii nadania skarżącej statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji dotyczącej budowy pawilonu handlowego wypowiadały się zarówno SKO w decyzji z [...] kwietnia 2019 r., jak i WSA w Rzeszowie w wyroku z 13 sierpnia 2019 r., sygn. II SA/Rz 693/19. Natomiast odnośnie kwestii dotyczącej wycinki drzew Burmistrz wyjaśnił, że jako organ właściwy prowadził postępowania w zakresie udzielenia zezwoleń na wycinkę drzew na działkach objętych ww. przedsięwzięciem, na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Ustawa ta ściśle określa strony postępowania. Skarżąca nie należała do kręgu stron postępowania. Wniosek o zwrócenie się do Fundacji [...] w P. o przeprowadzenie inwentaryzacji organ uznał, że nieuzasadniony. Obowiązek taki nie wynikał także z przepisów prawa. Końcowo zwrócił uwagę, że żadna organizacja społeczna nie zwracała się do Urzędu z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a."), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżąca domaga się zbadania i wydania przez Sąd orzeczenia czy niezałatwienie wniosku przez Burmistrza o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie pominięcia jej jako strony oraz niezałatwienie wniosku o wstrzymanie wycinki miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zasadniczą do rozstrzygnięcia w rozpatrywanym przypadku kwestią jest ustalenie czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak już wyżej wskazano sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej a zakres spraw wskazany jest w § 2 i § 3 art. 3 P.p.s.a. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga do sądu administracyjnego nie może zatem dotyczyć czynności faktycznych podejmowanych przez organ administracyjnego w toku prowadzonych postępowań, choćby organ lub inny podmiot był zobowiązany do ich wykonania w wyniku określonych zdarzeń lub wydania aktów administracyjnych. Wyjaśnić należy Skarżącej, że prawidłowość prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego może być oceniana w toku postępowania odwoławczego, może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu - w razie jego wydania, może wreszcie stanowić podstawę do złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, ale wyłącznie w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Skarżone przez S.K. czynności stanowią element postępowania administracyjnego, a ich wadliwość może być podnoszona wyłącznie w odwołaniu od decyzji (postanowienia) wydanej w następstwie prowadzonego postępowania, a dalej w skardze do sądu administracyjnego. Jeżeli natomiast skarżąca zarzuca organowi, że nie rozpoznał złożonych przez nią wniosków, to prawidłowym trybem działania strony jest wniesienie skargi na bezczynność, pod warunkiem uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia (art. 37 § 1 k.p.a.). Z dostępnych dokumentów nie wynika, że taka procedura została uruchomiona. Stwierdzić zatem należy, że tak określny przez skarżącą przedmiot postępowania nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego a zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. Ponieważ skarga podlega odrzuceniu Sąd, mając na względzie treść art. 222 P.p.s.a., odstąpił od wzywania skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.