II SA/Rz 1211/19

WyrokWSA w Rzeszowie2020-01-15

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunku minimalnego obwodu pnia drzewa przy nasadzeniach zastępczych, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych parametrów i gatunku, uzasadnia przeliczenie opłaty za usunięcie drzew na podstawie art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie warunku minimalnego obwodu pnia drzewa na wysokości 100 cm, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych parametrów nasadzeń zastępczych, nie stanowi podstawy do przeliczenia opłaty za usunięcie drzew. Stwierdził, że przepis art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku, a niewielkie odstępstwa od wymogów, zwłaszcza gdy mogą wynikać ze sposobu wykonania nasadzeń zgodnego ze sztuką ogrodniczą, nie powinny skutkować obowiązkiem zapłaty opłaty, gdyż cel kompensacji przyrodniczej został w istocie osiągnięty. Sąd zastosował również zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
Stan faktyczny
Gmina uzyskała zezwolenie na usunięcie drzew z obowiązkiem wykonania nasadzeń zastępczych i odroczeniem opłaty. Po kontroli stwierdzono, że część nasadzonych drzew nie spełniała wymogu minimalnego obwodu pnia na wysokości 100 cm. Marszałek Województwa przeliczył opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Gmina wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uwzględnienia przyczyn uchybień i niewłaściwe pomiary.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa, a także umorzył postępowanie administracyjne. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Gminy zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r.nr [...] w przedmiocie przeliczenia opłaty naliczonej w decyzji, w której udzielono zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. II SA/Rz 1211/19 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi Gminy Miasta jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2019 r. nr [...] dotycząca przeliczenia opłaty naliczonej w decyzji udzielającej zezwolenia na usunięcie drzew. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] udzielił Gminie M. zezwolenia na usunięcie 4 drzew rosnących na działce nr 1102 obr. [...] przy ul. [...] w [...] (pkt 1), wyznaczając termin usunięcia do [...] grudnia 2016 r. (pkt 4). Za usunięcie drzew w pkt 2 decyzji naliczono opłatę w wysokości 105 199,59 zł, której uiszczenie w myśl pkt 3 odroczono na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w pkt 6; wskazano w nim, że nasadzenia zastępcze (określone w pkt 5) należy dokonać do 30 listopada 2017 r. Nasadzenia miały być wykonane zgodnie ze sztuką ogrodniczą sadzonkami z zakrytym systemem korzeniowym oraz prawidłowo ukształtowanym pniem i koroną (pkt 8), a następnie utrzymywane w należytym stanie zdrowotnym w celu zachowania ich żywotności (pkt 9). W pkt 10 decyzji zawarto zapis, iż niespełnienie warunków zapisanych w pkt 5 - 6 skutkować będzie obowiązkiem uiszczenia opłaty o której mowa w pkt 2 decyzji; analogiczne skutki wywiedziono w pkt 11 w odniesieniu do sytuacji, w której posadzone drzewa nie zachowają żywotności odpowiednio po 3 latach od dnia upływu terminu posadzenia lub przed upływem tego okresu z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości. Marszałek po przeprowadzeniu kontroli wykonania nasadzeń zastępczych, decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 83d ust. 2 i 4, art. 84 ust. 1, 3 i 7, art. 87 ust. 3 i art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., dalej: u.o.p.) - przeliczył opłatę naliczoną w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. proporcjonalnie do ilości nasadzeń wykonywanych niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu na usunięcie drzew, ustalając opłatę w kwocie 29 057,33 zł do uiszczenia w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna; co do pozostałej części przeliczonej opłaty w wysokości 76 142,26 zł wskazał, że pozostaje odroczona na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w pkt 6 decyzji z [...] kwietnia 2016 r. w zamian za nasadzenia, które zostały wykonane zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu na usunięcie drzew. W uzasadnieniu decyzji Marszałek wyjaśnił, że 2 drzewa gatunku świerk serbski (z 7 posadzonych w zamian za usuniecie świerka kłującego nr 2) oraz 10 drzew gatunku grab zwyczajny (z 15 posadzonych w zamian za usunięcie świerka kłującego nr 4) nie spełniały warunku minimalnego obwodu pnia określonego w pkt 5 decyzji z 29 kwietnia 2016 r., tj. 8 cm mierzonego na wysokości 100 cm, wynosząc odpowiednio 6,5 i 7 cm oraz 6,5, 6, 6,2, 7, 6,5, 6,1, 6,3, 6,5, 7 i 6 cm. Nie stanowi to prawidłowego wykonania obowiązku wynikającego z tej decyzji, w związku z czym orzeczono o przeliczeniu naliczonej opłaty proporcjonalnie do ilości drzew nasadzonych niezgodnie z tą decyzją. W odwołaniu od decyzji Marszałka z [...] czerwca 2019 r. Gmina M. wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie przeliczenia opłaty. Zarzuciła naruszenie art. 84 ust. 7 u.o.p. poprzez uznanie, że zachodzą okoliczności do przeliczenia opłaty oraz naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 K.p.a. przez brak podjęcia działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Podniosła, że w okresie wykonywanych nasadzeń nie było na rynku materiału szkółkarskiego spełniającego niezbędne wymogi. Te postawione drzewom w decyzji Marszałka były bardzo wysokie i praktycznie uniemożliwiały zakup drzewek w normalnym handlu, gdyż takie obwody drzew w nim nie występują. Ponadto różnice w obwodach drzew były małe, drzewa posadzone zostały głębiej, co spowodowało minimalne różnice w obwodach pni na wysokości 100 cm względem wymaganych w decyzji. Dla dokonania udatności posadzenia drzew organ powinien powołać biegłego, która dysonuje wiedzą i umiejętnościami - zgodnie z art. 84 K.p.a. Podkreślono też, że zgodnie z art. 3 pkt 8 u.o.p. zachowana została kompensacja przyrodnicza. W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2019 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 84 ust. 7 u.o.p. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 84 u.o.p., który w ust. 1 i 2 stanowi, że posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, które naliczane są w zezwoleniu na usunięcie i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia. Jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie drzew lub krzewów w inne miejsce lub zastąpienie usuniętych drzew lub krzewów innymi, organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie (ust. 3). W przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych o których mowa w ust. 3 lub części z nich zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem (ust. 7). Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia organu I instancji dokonane w trakcie kontroli realizacji obowiązków wynikających z decyzji Marszałka z [...] kwietnia 2016 r. Wg SKO, wskazują one w sposób bezsporny, że Gmina M. nie wykonała nałożonego na nią w tej decyzji obowiązku, gdyż wprawdzie dokonała nasadzeń drzew w ilości i gatunku w niej wskazanych, jednakże w przypadku części drzew nasadzenia są niezgodne ze specyfikacją w zakresie minimalnego obwodu pni mierzonego na wysokości 100 cm. Organ podkreślił, że dokonanie nasadzeń w zamian za odstąpienie od wymogu uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa czy krzewu stanowi uprawnienie a nie obowiązek i ma charakter kompensacyjny. Nasadzenia zastępcze nie mają wpływu na realizację uprawnienia w postaci wycinki drzew, ale na to, czy strona uprawniona do wycinki skorzysta ze zwolnienia z opłaty. Musi ona uwzględnić, że spoczywa na niej obowiązek przedsięwzięcia tejże czynności w taki sposób, aby przyniosła ona oczekiwany przez ustawodawcę cel, a zatem zadośćuczyniła stratom przyrody które nastąpiły na skutek działań związanych z usunięciem drzew. Oznacza to, że korzystając z możliwości umorzenia wymaganej opłaty, bierze na siebie odpowiedzialność, że dopełni ciążący na niej obowiązek realnego, a nie iluzorycznego zadośćuczynienia stratom w przyrodzie. Na organie właściwym w przedmiocie zezwoleń na usuwanie drzew i krzewów spoczywa obowiązek zindywidualizowanej oceny formy kompensacji przyrodniczej poprzez szczegółowe określenie przedmiotu nasadzeń zastępczych, z określeniem ich ilości, miejsca nasadzenia, parametrów, w tym wielkości, obwodów pni. Strona natomiast ma obowiązek kumulatywnego spełniania tych warunków, gdyż dopiero wówczas następuje rekompensata strat w środowisku przyrodniczym spowodowana wycinką i jednocześnie tylko w taki sposób zrealizuje obowiązek nasadzeń kompensacyjnych. Określenie rodzaju, ilości i parametrów nasadzeń zastępczych w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. było dla Gminy wiążące i nie pozwalało na dokonanie samowolnych modyfikacji. Nasadzenie drzew o parametrach odmiennych od określonych w zezwoleniu na usunięcie drzew nie jest prawidłowym wykonaniem wynikającego z tej decyzji obowiązku, w swych skutkach równoznaczne z niewykonaniem obowiązku realizacji nasadzeń kompensacyjnych. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu braku odpowiedniego materiału szkółkarskiego na rynku w okresie wykonywania nasadzeń Kolegium stwierdziło, że nie może on uzasadniać niezachowania warunków określonych w decyzji, tak samo jak twierdzenie, że wymogi postawione w decyzji Marszałka były bardzo wysokie i praktycznie niemożliwe do zrealizowania. W orzecznictwie powszechny jest pogląd, iż dla uiszczenia opłaty w warunkach art. 84 ust. 7 u.o.p. nie mają znaczenia przyczyny, dla których niewykonano nasadzeń lub wykonano je tylko częściowo. Jedynie w przypadku gdyby nasadzenia kompensacyjne zostały zrealizowane a mimo to rośliny nie zachowały żywotności, znaczenie miałyby przyczyny tego stanu rzeczy. Wówczas organ byłby zobowiązany zbadać, czy niezachowanie żywotności nowo posadzonych lub przesadzonych roślin nastąpiło z przyczyn zależnych lub niezależnych od podmiotu zobowiązanego do wykonania nasadzeń. Ponadto Gmina zaakceptowała nałożony na nią w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. obowiązek, gdyż nie zakwestionowała jego treści w trybie instancyjnym. Skoro decyzja ta jest ostateczna, a odwołująca nie doprowadziła do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, tym samym była zobowiązana do realizacji obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w sposób w niej wskazany. Ponieważ Gmina go nie zrealizowała, zaktualizował się obowiązek Marszałka do wydania decyzji o pobraniu opłaty. Bezzasadny w ocenie SKO jest zarzut odwołania dotyczący braku powołania do sprawdzenia udatności posadzenia drzew osoby, która dysponuje odpowiednią wiedzą i umiejętnościami (biegłego); zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Udział biegłego w sprawie podyktowany jest zatem wymaganiem w sprawie wiadomości specjalnych. To zaś, czy w sprawie są konieczne takie wiadomości uzależnione jest od szeregu czynników, w tym w szczególności od okoliczności, z którymi mają wiązać się wskazane wiadomości. Zdaniem Kolegium ustalenie obwodu pnia drzewa nie jest zabiegiem skomplikowanym, wymagającym szczególnej i specjalistycznej wiedzy. Oględzin nasadzeń [...] lutego 2019 r. pod względem zachowania warunków określonych w zezwoleniu na wycinkę drzew, tj. usytuowania, ilości nasadzeń i ich parametrów dokonywali upoważnieni, posiadający odpowiednią wiedzę pracownicy Urzędu Marszałkowskiego. Z wynikami i ustaleniami kontroli zapoznano przedstawicieli kontrolowanego podmiotu, którzy nie wnieśli do nich uwag ani zastrzeżeń, nie kwestionowali też wyników pomiarów. Tym samym organ pierwszej instancji po stwierdzeniu niewykonania nasadzeń zgodnie z warunkami miał obowiązek wydać decyzję o przeliczeniu opłaty, tak jak to uczynił w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO z [...] lipca 2019 r. Gmina - wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia – zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 84 § 1, art. 85, art. 107 i art. 136 K.p.a. oraz art. 84 ust. 7 u.o.p. poprzez przyjęcie, iż decyzja Marszałka jest zgodna z prawem, zachodzą okoliczności uzasadniające przeliczenie opłaty, brak jest podstaw do jej uchylenia oraz że nie zostały rozpatrzone wszystkie podniesione względem niej zarzuty. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Kolegium nie uwzględniło zasadności przyczyn zaistniałych uchybień mówiących o tym, że w okresie wykonywanych nasadzeń nie było na rynku dostępu do spełniającego wymogi materiału szkółkarskiego. Wymogi postawione drzewom w decyzji Marszałka były bardzo wysokie i praktycznie uniemożliwiały zakup drzewek w normalnym handlu, gdyż takie obwody drzew w nim nie występują. Kolegium nie wzięło również pod uwagę, że drzewa o wymaganym obwodzie zostały posadzone głębiej, co spowodowało minimalne różnice w obwodach pni niektórych drzew na wysokości 100 cm od wymiarów wymaganych w decyzji. Różnice w pomiarach były bardzo małe i mieściły się w granicach błędu pomiaru. Tym samym SKO nie rozpoznało sprawy co do istoty i nie ustaliło prawdy obiektywnej. Organ I instancji nie posiadał wymaganych wiadomości specjalnych, aby dokonać oceny prawidłowości nasadzeń i wykonać prawidłowe pomiary obwodu pnia drzewa, uwzględniające poziom posadzenia drzewa w szkółce leśnej czy donicy - czyli obwód pnia drzewa w momencie zakupu drzewa do posadzenia. Dla dokonania sprawdzenia udatności posadzenia drzew organ powinien zgodnie z art. 84 K.p.a. powołać biegłego, który dysponuje odpowiednią wiedzą i umiejętnościami. Tylko taka osoba może kompleksowo ocenić udatność nasadzeń i w prawidłowy sposób zmierzyć obwody drzew uwzględniając sposób ich posadzenia. Kolegium stwierdziło jedynie, iż pomiar obwodu pnia drzewa nie wymaga wiadomości specjalnych, bez odniesienia się do zarzutu iż drzewa posadzono głębiej, czyli że de facto miały odpowiedni obwód gdyby liczyć od poziomu na jakim rosły w szkółce leśnej czy donicy. Kolegium, pomimo ustawowego obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów strony wynikającego z art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 15 K.p.a., nie rozpatrzyło wnikliwie odwołania i naruszyło w sposób istotnym zasady postępowania administracyjnego wskazane w art. 7 i art. 8 K.p.a. Nie zbadało wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z sprawą oraz nie przeprowadziło dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodne z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Nie dokonało wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz nie uzasadniło swojego stanowiska w sposób wymagany przez normy prawa. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzją Marszałka z [...] kwietnia 2016 r. zezwolono Gminie na usunięcie 4 szt. drzew, nakładając przy tym obowiązek wykonania do [...] listopada 2017 r. nasadzeń zastępczych 35 szt. drzew (20 szt. świerka serbskiego i 15 szt. graba zwyczajnego) o minimalnym obwodzie pnia na wysokości 1 m wynoszącym 8 cm i odraczając jednocześnie termin uiszczenia naliczonej opłaty za usunięcie drzew na okres 3 lat od dnia upływu terminu do zrealizowania tych nasadzeń. Nie jest także kwestionowane, że przeprowadzona przez Marszałka kontrola wykonania tego obowiązku wykazała – przy spełnieniu wszystkich pozostałych parametrów – niezgodność w postaci braku spełnienia w przypadku 12 szt. drzew warunku minimalnego obwodu pnia (8 cm) mierzonego na wysokości 100 cm, tj. 2 drzew gatunku świerk serbski (z 7 szt. posadzonych za usunięcie świerka kłującego oznaczonego w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. nr 2) oraz 10 drzew gatunku grab zwyczajny (z 15 posadzonych za usunięcie świerka kłującego oznaczonego w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. nr 4). Materialoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 84 ust. 7 u.o.p., zgodnie z którym "w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem". W związku z tym należy zauważyć, że mimo iż zasadą jest ponoszenie opłat za usunięcie drzew lub krzewów naliczanych w zezwoleniu na usunięcie (art. 84 ust. 1 i 2 u.o.p.), to jednak w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia od wykonania nasadzeń zastępczych i odroczenia terminu uiszczenia opłaty (art. 84 ust. 3 u.o.p.) na pierwszy plan wysuwa się cel w postaci przyznania prymatu kompensacji przyrodniczej, mającej skutkować zastąpieniem wycinanych drzew lub krzewów nowymi nasadzeniami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela dominujące w tym zakresie w orzecznictwie sądowym stanowisko, że precyzyjne ustalenie warunków dokonania nasadzeń zastępczych ma znaczenie dla możliwości ich wykonania, a tym samym dla stwierdzenia właściwej kompensacji przyrodniczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2015 r. II OSK 1516/13 - LEX nr 1794206). Mimo że organ wydający zezwolenie dysponuje w tym zakresie luzem decyzyjnym (w postaci możliwości określenia miejsca nasadzeń, liczby drzew lub wielkość powierzchni krzewów, minimalnego obwodu pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalnego wieku krzewów, gatunku lub odmiany drzew lub krzewów oraz terminu wykonania nasadzeń - art. 83d ust. 2 u.o.p.) oraz mimo możliwości ubiegania się przez podmiot zobowiązany przed upływem terminu wykonana nasadzeń zastępczych w trybie art. 155 K.p.a. o zmianę decyzji w zakresie sposobu wykonania tych nasadzeń, nie można jednak nie zauważyć, że przepis art. 84 ust. 7 u.o.p. nie uwzględnia w pełni specyfiki niewykonania nasadzeń zastępczych. Wobec założenia racjonalności działania ustawodawcy trudno bowiem przyjąć, aby taki sam skutek w postaci obowiązku przeliczenia opłaty wiązać z całkowitym brakiem nasadzeń zastępczych czy też wskazanym w art. 84 ust. 5 u.o.p. brakiem zachowania ich żywotności z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości w upływie 3-letniego okresu liczonego od dnia terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych oraz z dokonaniem tych nasadzeń w liczbie i gatunku drzew zgodnych z zezwoleniem, chociaż z pewnymi odstępstwami od jego warunków (w okolicznościach sprawy co do minimalnego obwodu pnia mierzonego na wysokości 100 cm w przypadku 12 szt. nasadzeń). Mimo iż w treści art. 84 ust. 7 u.o.p. mowa jest o niezgodności nasadzeń zastępczych lub części z nich z zezwoleniem – co wskazywałoby, że jakakolwiek niezgodność skutkuje obowiązkiem przeliczenia opłaty - w ocenie Sądu każdy przypadek wymaga jednak wnikliwej i zindywidualizowanej oceny dokonywanej nie tylko przez pryzmat wykładni językowej tego przepisu, ale przede wszystkim jego wykładni systemowej postrzeganej w wynikającym z regulacji w/w ustawy przewodnim kontekście wymogów ochrony przyrody i związanej z tym kompensacji przyrodniczej. Dokonując takiej wykładni Sąd stwierdził w okolicznościach sprawy brak uzasadnionych podstaw do przeliczenia opłaty w stosunku do opisanych 12 szt. drzew w stosunku do których zmierzone na wysokości 100 cm obwody pni były mniejsze niż minimalne przewidziane przez zezwolenie 8 cm, zwłaszcza że sama u.o.p. nie zawiera regulacji odnoszących się do sposobu dokonywania pomiaru, a można z dużym prawdopodobieństwem uznać, że sposób wykonania tych nasadzeń (ich głębokość) mieszczący się w granicach sztuki ogrodniczej, mógł z kolei rzutować na nieznacznie mniejszą średnicę drzew mierzoną na wysokości 100 cm. Obiektywnie rzecz ujmując, w sprawie możliwe byłoby prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu poczynienia w tym zakresie dalszych ustaleń (w tym m.in. poprzez wykonanie oględzin i /lub powołanie biegłego), niemniej w ocenie Sądu czynności te jako wiążące się z dużym prawdopodobieństwem fizycznego naruszenia i ewentualnego uszkodzenia dokonanych nasadzeń mogłyby w konsekwencji potencjalnie wpłynąć na ich dalszą żywotność, a więc wywołać skutek odwrotny od oczekiwanego i całkowicie nieadekwatny do stanowiącej wyznacznik realizacji nasadzeń zastępczych kompensacji przyrodniczej. Jako istotna w sprawie w związku z treścią art. 84 ust. 7 u.o.p. jawi się także regulacja art. 7a § 1 K.p.a., zgodnie z którą "jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ". W opisanej wyżej sytuacji przeliczenie opłaty i obciążenie Gminy obowiązkiem jej zapłaty miałoby zatem charakter wyłącznie fiskalny, a jak już wskazano, z pewnością nie taki cel przyświeca regulacji art. 84 ust. 3 – 7 u.o.p. Przeliczenie ma bowiem swoje racjonalne uzasadnienie, jeżeli jakaś część przewidzianych nasadzeń nie została w ogóle wykonana lub została wykonana z rażącym naruszeniem wymogów zezwolenia, co w sprawie nie miało miejsca i nie pozwalało na zakwestionownie spełnienia wymogu kompensacji przyrodniczej. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a stwierdzając jednocześnie brak przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania, umorzył – stosownie do art. 145 § 3 P.p.s.a. – postępowanie administracyjne w sprawie. O kosztach zastępstwa procesowego skarżącej Gminy obejmujących wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika - radcy prawnego (480 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło