II SA/Rz 1213/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego -skargę oddala- II SA/Rz 1213/18 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi M. H. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] dotycząca odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji oraz pozostałych akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z [...] czerwca 2018 r. M. H. zwróciła się o przyznanie takiego zasiłku w kwocie 130 zł z przeznaczeniem na niezrealizowany od maja 2018 r. zakup leków. Decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: K.p.a.) i art. 106 ust. 1 w zw. z art. 41 pkt 1, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm., dalej: u.p.s.) - odmówił przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na zakup leków. W ocenie organu, przy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej w wysokości 634 zł, miesięczne dochody wnioskodawczyni z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku - z rozliczonymi stosownie kwotami zaciągniętych przez nią kredytów i pożyczek - wyniosły 3 169,93 zł miesięcznie. Ponadto nie udokumentowała ona zakupu leków z tytułu przyznanego jej na ten cel decyzją z [...] czerwca 2018 r. specjalnego zasiłku celowego w kwocie 130 zł, wypłaconego jej [...] czerwca 2018 r. (przedstawiła jedynie faktury za zakup suplementów diety na kwoty 12 zł i 36,60 zł odpowiednio z [...] i [...] czerwca 2018 r.). W odwołaniu od decyzji Prezydenta M. H. zakwestionowała dokonane ustalenia w zakresie wysokości zaciągniętych kredytów i wydatków na leki, a także brak rozliczenia się z poprzednio przyznanego w kwocie 130 zł specjalnego zasiłku celowego. Opisaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2018 r. SKO – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 41 w zw. z art. 39 u.p.s. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, który jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego i zależnym od potrzeb strony oraz możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Kolegium wskazało, że odwołująca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, otrzymując emeryturę w wysokości 844,89 zł netto. Do dochodu wnioskodawczyni doliczono także 1/12 z kwot kredytów i pożyczek uzyskanych w lipcu 2017 r. Jak zaznaczyło, nawet uwzględniając jedynie dochód z emerytury, przekracza on ustawowe kryterium dochodowe (634 zł), dlatego wyżej wymieniona może ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłków celowych specjalnych. Jak zaznaczyło Kolegium, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, sytuacja bytowa, finansowa i życiowa odwołującej jest szczególna, dlatego jest ona objęta systematyczną pomocą w formie zasiłków celowych specjalnych. Taki zasiłek został jej przyznany w czerwcu 2018 r. na zakup leków w kwocie 130 zł, a w miesiącu lipcu 2018 r. na zakup diety cukrzycowej w kwocie 300 zł. Z uwagi na kolejny wniosek, organ pismem z [...] lipca 2018 r. wezwał wnioskodawczynię o wykazanie dowodów zakupu leków, z których jednak nie wynikało, że leki na kwotę 130 zł zostały w miesiącu czerwcu 2018 r. zakupione i że taka kwota jest jej konieczna. Zdaniem Kolegium, organ I instancji zasadnie zatem uznał, że pomoc we wnioskowanej kwocie nie jest niezbędna. Zaznaczono ponadto, że przy ocenie kosztów na zakup leków organ nie może brać pod uwagę innych wydatków, w tym na zakup żywności czy krzyża na grobie. Podkreślono, że wydatki na zakup żywności organ uwzględnił przyznając wnioskodawczyni zasiłek celowy specjalny w kwocie 300 zł na zakup żywności w postaci diety cukrzycowej (decyzja z [...] lipca 2018 r.) Końcowo Kolegium zauważyło, że organ I instancji odmawiając przyznania wnioskowanego zasiłku celowego specjalnego na zakup leków, który nie podlegałby zwrotowi, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W skardze na decyzję SKO (określoną jako "postanowienie") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. H. zawnioskowała o jej uchylenie. Zakwestionowała ustalenia dokonane przez organ, w tym dotyczące dochodu. Zarzuciła, że organ nie uwzględnił okoliczności spłaty dwóch kredytów oraz że jej emerytura w 25% (358 zł) jest zajęta przez komornika. Z tej przyczyny zmuszona jest wnioskować o pomoc na zakup leków. Skarżąca wskazała także na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną. Nie zgodziła się z twierdzeniami organu, jakoby nie udokumentowała wydatków przeznaczonych na zakup leków. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). W myśl art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie pozostaje decyzja SKO z [...] sierpnia 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. z [...] lipca 2018 r. o odmowie przyznania M. H. specjalnego zasiłku celowego na zakup leków. Materialnoprawną podstawę tych decyzji stanowi art. 41 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przepis ten stanowi uzupełnienie art. 39 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy (uzależniony od spełnienia kryterium dochodowego, które w przypadku osoby samotnie gospodarującej w dacie wydawania decyzji nie mogło przekraczać 634 zł) może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (wg ust. 2 tego artykułu, może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu). Zarówno zasiłek celowy jak i specjalny zasiłek celowy przyznawany jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym świadczy wyraźne określenie "może być przyznany". Oznacza to, że organ administracji, mając na względzie ogólne zasady udzielenia wsparcia z pomocy społecznej, ma co do zasady swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy, jak i jej wysokości. Nie oznacza to dowolności, bowiem warunkowane jest dokonaniem w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych (zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) oraz wymogiem należytego i przekonującego uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.). Nie może mieć ono charakteru dyskryminującego oraz powinno zostać oparte na jasnych i czytelnych, a więc poddających się kontroli kryteriach. Samo bowiem uznanie administracyjne nie podlega kontroli Sądu, skoro z woli ustawodawcy organy administracji publicznej zostały wyposażone w pewien zakres swobody decyzyjnej. Kontroli podlega natomiast sposób skorzystania z tego uprawnienia, który wyznaczają normy kompetencyjne organu administracji oraz zgodność rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Kryterium odróżniającym specjalny zasiłek celowy od "zwykłego" zasiłku celowego jest okoliczność zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", który nie jest tożsamy z niezbędną potrzebą bytową i równocześnie nie jest uzależniony od wymogu zachowania kryterium dochodowego. Ustawodawca w u.p.s. nie zdefiniował określenia "szczególnie uzasadnionych przypadków", pozostawiając ocenę w tym zakresie organowi wydającemu decyzję. W orzecznictwie sądowym ukształtował się w związku z tym pogląd, że oznaczają one taką sytuację życiową osoby lub rodziny, która nie należy do przypadków zwykłych i powszechnie występujących, a która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów kwalifikacyjnych w stosunku do istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić zaistnienie drastycznych, dotkliwych w skutkach, nadzwyczajnych i negatywnych zdarzeń, którym strona nie była w stanie zapobiec (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2016 r. I OSK 1585/15 - LEX nr 2230826, z 11 października 2016 r. I OSK 340/15 - LEX nr 2168099 i z 29 czerwca 2016 r. I OSK 1077/16 - LEX nr 2082436). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż organy administracji odmawiając przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego na zakup leków w sposób należyty oceniły i rozważyły wszystkie okoliczności faktyczne i prawne mające znaczenie dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Jako bezpośrednią przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku organy te wskazały brak rozliczenia się skarżącej z analogicznej formy pomocy w wysokości 130 zł, otrzymanej na zakup leków na podstawie decyzji z [...] czerwca 2018 r. W tym zakresie Sąd zauważa, że skarżąca składając w rozpoznawanej sprawie [...] czerwca 2018 r. wniosek o przyznanie kolejnego specjalnego zasiłku celowego na taki sam cel złożyła jednocześnie pismo zatytułowane "rozliczenie", w którym jako sposób wydatkowania w/w kwoty 130 zł wskazała: udokumentowaną fakturą z [...] czerwca 2018 r. zakup w aptece preparatu [...] (suplement diety) na kwotę 12 zł, opłaty za energię elektryczną i telefon - z uwagi na upływające [...] i [...] czerwca 2018 r. terminy płatności (odpowiednio 65,50 zł i 31,99 zł), 4 bilety autobusowe związane z dojazdem na cmentarz celem porządkowania grobów na rodzicach i babci (19,56 zł) oraz zakup zniczy elektrycznych (10 zł). Ponadto w odpowiedzi z [...] lipca 2018 r. na zawiadomienie z [...] lipca 2018 r. informujące o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie przyznania zasiłku celowego specjalnego i wskazujące na konieczność "przedstawienia dowodów potwierdzających potrzebę zakupu leków w wys. 130 zł", skarżąca przedstawiła jedynie fakturę z [...] czerwca 2018 r. dokumentującą zakupy w sklepie zielarsko - medycznym suplementów diety (3 szt.) na kwotę 36,60 zł. W kontekście powyższego Sąd w pełni podziela argumentację organów administracji, zgodnie z którą nawet gdyby w odniesieniu do skarżącej jako szczególnie uzasadniony przypadek potraktować jej długotrwałą chorobę (jak wynika z akt sprawy, dotyczy to w szczególności je problemów zdrowotnych na tle zaburzeń krążenia oraz cukrzycy), niezależnie od mającego zastosowanie w sprawie tzw. uznania administracyjnego, nie upoważnia to ani tych organów ani skarżącej do pominięcia w procesie ubiegania się i przyznawania świadczeń ogólnych zasad udzielania wsparcia z pomocy społecznej. W tym zakresie zwłaszcza decydujące o udzielaniu tej pomocy organy niewątpliwie powinny kierować się ogólnymi regułami pomocniczości i subsydiarności pomocy społecznej wynikającymi z art. 2 ust. 1 u.p.s. (pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości), art. 3 ust. 1 (pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka), rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3), zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). Kryteria te zostały uwzględnione przez orzekające organy, które z uwagi na już udzieloną skarżącej pomoc w postaci specjalnych zasiłków celowych w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie przez nią wniosku w rozpoznawanej sprawie (decyzjami z [...] czerwca 2018 r. na zakup leków w kwocie 130 zł oraz żywności związanej z dietą cukrzycową – 300 zł), zasadnie podjęły działania mające na celu weryfikację sposobu wydatkowania w/w świadczeń oraz faktycznych, dalszych potrzeb skarżącej w tym zakresie, tym bardziej, że równocześnie z wnioskiem o specjalny zasiłek celowy na zakup leków złożyła ona ponownie wniosek o taki zasiłek "na zakup żywności cukrzycowej w m-cu lipcu 2018 w kwocie 500 zł". Pozytywna ocena celowości takich działań weryfikujących ze strony organów niewątpliwie miała też swoje oparcie w ograniczonej wielkości środków finansowych pozostających w dyspozycji organów pomocy społecznej, które zasadniczo pozostają niewspółmierne względem wszystkich potrzeb zgłaszanych przez osoby ubiegające się o wsparcie, a wśród których na szczególną uwagę zasługują osoby które z uwagi na całkowity brak lub minimalne dochody spełniają kryterium dochodowe. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca do grona takich osób nie należy, gdyż dochody z pobieranej przez nią emerytury kształtowały się powyżej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynoszącego w dacie wydawania decyzji 634 zł (od [...] marca 2018 r. wysokość świadczenia skarżącej do wypłaty wynosiła miesięcznie 844 zł i to już po uwzględnieniu potrąceń komorniczych w kwocie 358 zł). Nie zmienia tego fakt dodatkowego obciążenia bieżących dochodów skarżącej kwotą ok. 300 zł miesięcznie z tytułu spłaty zaciągniętych w 2017 r. kredytów (pożyczek), gdyż po pierwsze możliwość ich spłaty musiała wynikać z posiadania zdolności kredytowej (skarżąca musiała brać więc pod uwagę konieczność ich spłaty, niezależnie od wydatków na bieżące utrzymanie /leczenie), zaś po drugie, to skarżąca samodzielnie decydowała tak o zaciągnięciu tych zobowiązań, ich wysokości, jak i sposobie wykorzystania; wg informacji wynikających z akt administracyjnych sprawy znajdujących potwierdzenie w uzasadnieniu skargi (s.4), zostały one przeznaczone na spłatę wcześniejszych zobowiązań, "wykupienie placu pod grobowiec" i wybudowanie (remont) trzech grobowców i 2 pomników zmarłych członków rodziny. Istotne pozostaje także – co pośrednio wynikało również z akt administracyjnych sprawy - że skarżąca odnosząc się w uzasadnieniu skargi (s.5) do wezwania o wykazanie dowodów na ponoszone koszty leków przyznała, że ze środków przyznanych jej na ten cel dokonała zakupu krzyża na grobowiec, gdyż wydatek z tym związany "nie miał być z czego innego opłacony jak z tych pieniędzy gdyż innych dochodów nie posiadam". Nie kwestionując prawa skarżącej do swobodnego dysponowania posiadanymi funduszami pieniężnymi (w tym zaciągania zobowiązań finansowych) oraz subiektywnego przekonania o potrzebie poniesienia opisanych wyżej wydatków należy wyraźnie podkreślić, że prawo to nie odnosi się do środków przekazywanych tytułem wsparcia z pomocy społecznej, w tym zwłaszcza zasiłków celowych i celowych specjalnych, jako związanych odpowiednio z brakiem możliwości zaspokojenia we własnym zakresie (konkretnej) niezbędnej potrzeby bytowej lub zaistnieniem stanowiącego jej kwalifikowaną formę (konkretnego) szczególnie uzasadnionego przypadku. W tym zakresie brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do przyjęcia – jak zdaje się traktować to skarżąca – że wnioskowane przez nią specjalne zasiłki celowe (w tym objęty niniejszym postępowaniem) mają pełnić funkcję uzupełniającą jej dochody, stanowiąc z uwagi na ilość i częstotliwość składanych wniosków niejako stały dodatek do pobieranej emerytury. Jak już wywiedziono, pomoc społeczna ma charakter doraźny (wyjątkowy) i nie może stanowić stałego dodatkowego źródła dochodu dla osoby potrzebującej, a tym bardziej uwzględniającego wszystkie zgłaszane przez nią żądania. Nie bez znaczenia w tych okolicznościach pozostaje więc także, że mimo odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego w rozpoznawanej sprawie, skarżąca nie została całkowicie pozbawiona wsparcia, gdyż decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] Prezydent M. postanowił o przyznaniu jej specjalnego zasiłku celowego w kwocie 300 zł na zakup żywności w postaci diety cukrzycowej. Skarżąca na podstawie decyzji z [...] kwietnia i [...] maja 2018 r. w okresie od [...] maja do [...] października 2018 r. otrzymywała także dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny w kwotach odpowiednio 63,75 zł i 11,35 zł miesięcznie. W ocenie Sądu, w opisanych okolicznościach brak udokumentowania przez skarżącą wydatkowania zgodnie z przeznaczeniem środków przyznanych jej w ramach specjalnego zasiłku celowego decyzją z [...] czerwca 2018 r., tj. na zakup leków, w tym nieprzedstawienie dowodów potwierdzających dalszą potrzebę ich zakupu (np. recepty, wyceny przepisanych leków), czynił w pełni zasadną odmowę przyznania jej na ten cel kolejnego specjalnego zasiłku celowego. Było to tym bardziej zasadne, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny – bo potwierdzony oświadczeniami skarżącej – wskazywał, że otrzymane w związku z tą decyzją środki finansowe wydatkuje ona w sposób dowolny, przeznaczając je na cele nie związane ze składanymi w tym zakresie wnioskami (bez znaczenia w tym względzie pozostaje, że oświadczenia skarżącej co do sposobu wykorzystania tych środków pozostają ze sobą w częściowej sprzeczności, skoro wynika z nich niezbicie, że środki te wydatkowała niezgodnie z ich przeznaczeniem). Takie postępowanie ze strony skarżącej z punktu widzenia ustawowych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym specjalnego zasiłku celowego należy ocenić jako niedopuszczalne, zaprzeczające wprost zaistnieniu w odniesieniu do jej osoby szczególnie uzasadnionego przypadku i w pełni uzasadniające rozstrzygnięcie wynikające z zaskarżonej decyzji. Bez wpływu na jego wynik pozostaje powoływanie się przez skarżącą w treści skargi na okoliczność pomocy świadczonej przez MOPS innej osobie (imiennie wskazanej); każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie i nie może stanowić wyznacznika załatwienia sprawy (w tym zakresie organy administracji I instancji związane są regulacjami ustawowymi, a prawidłowość wydawanych przez nie rozstrzygnięć może podlegać kontroli instancyjnej organu II instancji oraz tak jak w rozpoznawanej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej). Sąd podziela zapatrywania organów, iż wykładnia przepisów art. 41 pkt 1 u.p.s. nie może prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności). Stąd też organy mogą odmówić udzielenia pomocy na potrzeby zgłaszane regularnie, lub ograniczyć jej przyznanie, zwłaszcza w sytuacji gdy strona nie wykazuje, że wymaga systematycznego zażywania określonych leków. Podsumowując, Sąd nie stwierdził, aby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego oraz u.p.s. Organy dokonały dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a ich ocena skutkująca odmową przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego została w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należycie wykazana i uzasadniona, spełniając wymogi określone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Wyklucza to tym samym skuteczność zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze - podstawie art. 151 P.p.s.a. - Sąd skargę oddalił.