II SA/Rz 1215/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni R. K. prawa pomocy. R. K. dołączyła do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała w nim, że sklep, który prowadzi przynosi bardzo małe dochody. Na utrzymaniu ma dwójkę dzieci (20 i 14 lat), więc poniesienie kosztów w niniejszej sprawie byłoby obciążeniem dla budżetu rodzinnego, zwłaszcza w perspektywie zbliżającego się roku szkolnego. Rodzina mieszka w domu o pow. 80 m.kw.. Jej majątek to także nieruchomość rolna o pow. 1,4 ha. Dochód wnioskodawczyni to kwota 1580 zł, zaś dochód męża wynosi 3200 zł. Podane wyżej dane uznano za niewystarczające do rozpoznania złożonego przez stronę wniosku, dlatego też wezwano ją do przedstawienia większej liczny informacji tj. w zakresie wysokości dochodów netto, statusu dwudziestoletniego syna (student, osoba bezrobotna), średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny i domu, wydatków z tytułu korzystania z telefonu przez wszystkich domowników, wszystkich posiadanych pojazdów mechanicznych i kosztów miesięcznych ich utrzymania, sposobu wykorzystania nieruchomości rolnej (w tym wysokość uzyskiwanych z niej dochodów). W związku natomiast z nieuzupełnieniem rubryk dotyczących posiadanego mieszkania oraz zasobów, wezwano stronę do podania danych w tym zakresie, jak też wezwano do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych własnych, męża i pełnoletniego syna. Wezwanie to nie zostało przez R. K. wykonane w jakiejkolwiek części. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy, zważono, co następuje: R. K. ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych podała nazbyt lakoniczne dane odnośnie do swojej sytuacji materialnej, w tym nie uzupełniła należycie wszystkich rubryk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ten sposób uniemożliwiła de facto rzetelną ocenę ewentualnego spełnienia w jej wypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że wsparcie Państwa w częściowym zakresie, a więc np. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych przeznaczone jest dla osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tym, że z regulacji tej jednoznacznie wynika, że to wnioskodawca winien wykazać, że w sytuacji tego rodzaju się znajduje. Brzmienie wskazanego unormowania pozostaje w korelacji z treścią art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którym zasadniczo to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia jego kosztów. Wyjątkowo zaś mogą liczyć na wsparcie w ramach instytucji prawa pomocy. Nadto, należy mieć jeszcze na uwadze art. 252 § 1 P.p.s.a., według którego wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne oświadczenie strony obejmujące mianowicie jej dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. To wszystko wskazuje na to, że to w interesie strony znajduje się podanie dostatecznej liczby informacji tzn. wystarczających do rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego przez nią wniosku. Rozstrzygnięcie to uzależnione jest więc od tego, co wnioskodawca wykaże. Celem ułatwienia mu podania wszystkich istotnych z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy danych ustawodawca przewidział możliwość wezwania go do ich uzupełnienia. O możliwości takiej stanowi art. 255 P.p.s.a., który odnosi się także do wskazania stronie określonych, potrzebnych do rozpoznania wniosku dokumentów. R. K. otrzymała tego rodzaju wezwanie. Dotyczyło ono podania przez nią bardzo istotnych informacji w aspekcie możliwości poniesienia przez wymienioną kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przede wszystkim zażądano wskazania wysokości netto dochodów rodziny oraz wyszczególnienia rodzaju i wysokości wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i domu, w którym ona mieszka, jak też uzupełnienia danych w związku z uprzednim niewypełnieniem określonych rubryk formularza wniosku o prawo pomocy. Informacje w powyższym zakresie należy uznać niewątpliwie za podstawowe dla rozpoznania wniosku dotyczącego dofinansowania strony postępowania ze środków Skarbu Państwa. Rozpoznanie żądania o prawo pomocy powinno się bowiem dokonywać poprzez porównanie wielkości dwóch pozycji domowego budżetu, a mianowicie dochodów i wydatków. Tego rodzaju analizę przez swoją postawę strona skarżąca uniemożliwiła. Dlatego też orzeczono o odmowie przyznania R. K. prawa pomocy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., bowiem w żaden sposób nie wykazała ona, by miała trudności w poniesieniu kosztów sądowych w zainicjowanej jej skargą sprawie.