II SA/Rz 1220/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu - postanawia - I. zwolnić skarżącego S. B. od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. S. B., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub też radcy prawnego. Wniosek oraz dodatkowe oświadczenie nadesłane w związku ze stosownym wezwaniem wskazuje, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają jego żona i 17 –letni syn. Rodzina mieszka w domu o powierzchni 120 m. kw. Nie ma żadnego majątku. Źródło jej utrzymania stanowią uzyskiwana przez wnioskodawcę renta w wysokości 824,83 zł netto oraz zasiłek rodzinny w kwocie 156 zł. Na miesięczne wydatki rodziny składają się następujące kwoty: 110 zł (lekarstwa), 160 zł (bilet autobusowy dla syna i pomoce szkolne), 100 zł (odzież i obuwie), 300 zł (żywność), 50 zł (środki czystości), 50 zł (telefon), 150 zł (gaz), 110 zł (prąd), 70 zł (woda i kanalizacja). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego zasady ponoszenia przez strony tego postępowania kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.". Dlatego też uwzględnienie złożonego przez stronę wniosku w tym przedmiocie może nastąpić jedynie w sytuacji spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek powyższego. Z uwagi na fakt, że S. B. zwrócił się tak o zwolnienie od kosztów sądowych, jak też o ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego, jego wniosek zmierza do uzyskania prawa pomocy w całkowitym zakresie, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., udzielenie stronie pomocy w takich właśnie granicach uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskującego o nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja rodzinna i materialna uzasadnia wsparcie ze strony Państwa w żądanym przez niego zakresie. Mając to na uwadze stwierdzono, że w przypadku wnioskodawcy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy, lecz tylko w częściowym zakresie. Przesłankę powyższego ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowiąc, że jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim należy podnieść, że w niniejszej sprawie uwagę zwraca niewielka wprawdzie, lecz istniejąca dysproporcja (ok. 120 zł) pomiędzy deklarowanymi przez składającego wniosek miesięcznymi dochodami (980,83 zł) a wydatkami rodziny (ok. 1100 zł). Powoduje ona wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Spotęgowane są one dodatkowo okolicznością, że w złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący - jako jedyny dochód rodziny - wskazał otrzymywaną przez siebie rentę. Natomiast odpowiadając na wezwanie o przedstawienie dodatkowych danych podał, że rodzina uzyskuje także zasiłek rodzinny. Ujawnienie tego faktu z pewnością spowodowane było koniecznością przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego, na którym widnieje kwota z tego ostatniego tytułu. Wyciąg z przedmiotowego rachunku wskazuje także na znajdującą się po stronie wpływów kwotę 216 zł (tytułem "wyprawki szkolnej"), której skarżący także nie ujawnił we wniosku. S. B. nie wskazał także - mimo wezwania w tym zakresie - czy posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie są miesięczne koszty ich utrzymania. Wątpliwe jest nadto, by rodzina wnioskodawcy, w skład której wchodzą trzy osoby była w stanie wyżywić się za podaną przez niego kwotę 300 zł miesięcznie, nawet przy założeniu, że część produktów spożywczych uzyskuje ona z przydomowego ogrodu (czego wnioskujący nie podniósł). Skarżący podał zaś, że nie posiada nieruchomości rolnej. Uwzględniając jednak, że obciążająca wnioskodawcę na obecnym etapie postępowania kwota 500 zł z tytułu wpisu od skargi jest wysoka i konieczność jej uiszczenia w całości mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rodziny wnioskodawcy uznano, że zasadnym będzie zwolnienie go od obowiązku uiszczenia połowy kosztów sądowych. Odmawiając przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, rozpoznająca niniejszy wniosek miała na uwadze, że w świetle rozwiązań procedury sadowoadministracyjnej, obecność takiego pełnomocnika nie jest konieczna na etapie, na którym sprawa niniejsza się znajduje. Procedura przewiduje, iż pomoc adwokata czy radcy prawnego obligatoryjna jest natomiast przy składaniu niektórych środków zaskarżenia (np. skargi kasacyjnej od wyroku). Ponadto należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, bez związania zarzutami i wnioskami skargi, uwzględniając z urzędu wszelkie naruszenia prawa. Z podanych powodów zwolniono S. B. od obowiązku uiszczenia połowy kosztów sądowych, odmawiając jednocześnie przyznania prawa pomocy w pozostałym żądanym przez wnioskodawcę zakresie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1, § 2 pkt 7 P.p.s.a.