II SA/Rz 1223/20
WyrokWSA w Rzeszowie2021-03-16
Skład orzekający: Ewa Partyka, Marcin Kamiński, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwym organem do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody ustalającej świadczenie wychowawcze jako nienależnie pobrane i zobowiązującej do jego zwrotu, czy też organem właściwym był Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było właściwym organem do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody ustalającej świadczenie wychowawcze jako nienależnie pobrane i zobowiązującej do jego zwrotu. Właściwym organem odwoławczym w takiej sytuacji jest Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z art. 17 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 12 u.p.p.w.d. Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu świadczenia wychowawczego jako nienależnie pobranego i zobowiązaniu do jego zwrotu. Skarżąca kwestionowała prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji oraz zasadność uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Kluczowym zarzutem w skardze do WSA było naruszenie przepisów o właściwości przez SKO, które rozpoznało odwołanie od decyzji Wojewody.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarządzono zwrot skarżącej kwoty 100 zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej B. K. kwoty 100 zł / słownie: stu złotych/ tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.
II SA/Rz 1223/20
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi B. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] sierpnia 2017 r. B. K. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko P. K., ur. 9 listopada 2001 r.
Decyzją z [...] października 2017 r. nr [...] Prezydent przyznał wnioskowane świadczenie na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. W związku z uzyskaniem od Wojewody [...] informacji, że w sprawie od 1 grudnia 2017 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Prezydent decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407, dalej u.p.p.w.d.) uchylił z urzędu własną decyzję z [...] października 2017 r. o przyznaniu B. K. świadczenia wychowawczego.
W konsekwencji, Wojewoda [...] na podstawie art. 16 ust. 7 u.p.p.w.d. decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] przyznał B. K. prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko – P. K. w wysokości 500 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2018 r. do 30 września 2018 r., a odmówił przyznania świadczenia w okresie od 1 grudnia 2017r. do 31 maja 2018 r.
U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że ojczym P. K. – P. K. jest zatrudniony na terenie Niemiec od lutego 2017r. i pozostaje w związku małżeńskim ze skarżącą od 30 grudnia 2017 r. B. K. mieszka natomiast z dzieckiem w Polsce i od 21 maja 2018 r. pozostaje w zatrudnieniu. Wobec powyższego stwierdzono, że w maju 2018 r. zmianie uległo mające zastosowanie ustawodawstwo z niemieckiego na polskie, stąd zgodnie z art. 59 rozporządzenia wykonawczego 987/2009, od 1 grudnia 2017 r. do 31 maja 2018r. to Niemcy są krajem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych. Z kolei od 1 czerwca 2018 r. do 30 września 2018 r. na zasadzie pierwszeństwa zastosowanie ma ustawodawstwo polskie.
Następnie, po wszczęciu postępowania w sprawie, Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] ustalił, że świadczenie wychowawcze pobrane na dziecko P. K. w okresie od 1 grudnia 2017r. do 31 maja 2018 r. w łącznej kwocie 3.000 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w wysokości 3.0000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją Wojewody z [...] czerwca 2019 r. odmówiono skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko P. K. w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 maja 2018 r. Ustalono bowiem, że w powyższym okresie krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczenia są Niemcy. Powyższa decyzja wobec braku jej zaskarżenia przez stronę stała się ostateczna i stanowiła podstawę wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Organ ustalił, że zgodnie z harmonogramem wypłat strona pobrała świadczenie wychowawcze na dziecko w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 maja 2018 r., a zatem w tym okresie pobrała świadczenia nienależnie i zobowiązana jest do ich zwrotu wraz z odsetkami.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając brak prawidłowego doręczenia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zostało ono bowiem wysłane na błędny adres tj.: ul. [...], podczas gdy aktualnym adresem jest: ul. [...] w [...]. Dodała, że właściwy adres jest w posiadaniu organu, ponieważ wskazany został we wniosku o wypłatę świadczenia rodzinnego. W ocenie odwołującej decyzja niedoręczona nie może wywoływać skutków prawnych. Ponadto wskazała, że w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 maja 2018 r. przebywała wraz z dziećmi na terenie Polski. W okresie od 11 sierpnia 2017 r. do 11 lutego 2018r. przebywała na świadczeniu chorobowym. Podkreśliła, że świadczenie wypłacone jednemu z dzieci (skarżąca jest matką bliźniąt) jest świadczeniem należnym, co uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji.
Kolegium, opisaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazano, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.p.p.w.d. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019r. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., z 2019r., poz. 924), w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 tej ustawy.
W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że decyzja Wojewody z [...] czerwca 2019 r., w której odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego za okres od 1 grudnia 2017r. do 31 maja 2018r. została doręczona skarżącej na adres znajdujący się w aktach sprawy, podany we wniosku o świadczenie wychowawcze i na który kierowane były do wnioskodawczyni pisma i doręczane decyzje tj. ul. [...] w [...]. Decyzję doręczono dorosłemu domownikowi. Od decyzji tej B. K. nie składała odwołania, skutkiem czego decyzja stała się ona ostateczna. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje określone skutki prawne.
Organ odwoławczy wskazał, że dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 3 u.p.p.w.d. wymagane jest spełnienie dwóch zasadniczych przesłanek. Po pierwsze - zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 16 ust. 6, tj. wypłacono świadczenie, po drugie - została wydana decyzja zmieniająca decyzję nadającą uprawnienia do pobierania tych świadczeń. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi na pobyt męża wnioskodawczyni i ojczyma dziecka skarżącej od 1 grudnia 2017 r. to Niemcy były krajem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych. Od 1 czerwca 2018 r. na zasadzie pierwszeństwa ma zastosowanie ustawodawstwo polskie. Jednocześnie niespornym jest, że za okres od 1 grudnia 2017 r. do 31 maja 2018 r. wnioskodawczyni pobrała w Polsce świadczenie wychowawcze na dziecko. Tym samym w ocenie organu odwoławczego pobrane przez skarżącą świadczenie wychowawcze za okres i w kwocie objętej zaskarżoną decyzją stanowi świadczenie pobrane nienależnie.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego skierowania decyzji I instancji na błędny adres Kolegium wskazało, że decyzja Wojewody została doręczona skarżącej na ten sam adres po dodatkowym zweryfikowaniu przez organ w bazie PESEL, że jest to aktualny adres jej zameldowania. Adresatka decyzję odebrała osobiście, na co wskazuje jej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma, zatem niezrozumiałe są zarzuty o braku doręczenia decyzji. Ponadto, stosownie do art. 41 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.), w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny – art. 41 § 2 k.p.a.
B. K. wniosła skargę na powyższą decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 7a, art. 11 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewystarczającym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, a przez to nieuwzględnienie słusznego interesu strony odwołującej się od rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 maja 2018 r. przebywała wraz z dziećmi na terenie Polski. Wypłacone świadczenie wychowawcze pobierała tylko na córkę, przy czym jest matką bliźniąt P. K. i P. K., urodzonych 9 listopada 2001 r. We wskazanym okresie dzieci uczęszczały do polskiej szkoły. Skarżąca w okresie od 22 sierpnia 2017 r. do 14 lutego 2018 r. przebywała na świadczeniu chorobowym. Mając powyższe na uwadze skarżąca wyraziła przekonanie, że świadczenie wychowawcze wypłacone jednemu z dzieci skarżącej jest świadczeniem należnym a decyzja w sprawie zwrotu tego świadczenia winna podlegać uchyleniu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach – sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r. poz. 374 ).
Skarga okazała się zasadna, gdyż Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, która stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja Kolegium została bowiem wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. To zaś stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie kluczowa okazała się kwestia właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego– jako organu II instancji do rozpoznania w zaskarżonej decyzji odwołania, które skarżąca złożyła od decyzji Wojewody z [...] czerwca 2020r., ustalającej świadczenie wychowawcze za nienależnie pobrane i zobowiązującej skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami za opóźnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z ogólną regułą, wynikającą z art. 17 pkt 2 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie. Należy również zauważyć, że właściwość wojewody w sprawach dotyczących świadczenia wychowawczego wynika z art. 11 u.p.p.w.d. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 u.p.p.w.d., wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Szczegółową regulację, dotyczącą sposobu realizacji przez wojewodę kompetencji w sprawach związanych z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego –zawiera art. 16 u.p.p.w.d. Art. 16 ust. 7 u.p.p.w.d. przewidywał, że po wydaniu przez organ właściwy decyzji uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie – to wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego, zgodnie z art. 11 ustawy w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Następnie, zgodnie z art. 16 ust. 10 u.p.p.w.d., wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 3 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.
Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, Wojewoda decyzją z [...] czerwca 2019r. – odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – P. K. w okresie od 1 grudnia 2017r. do 31 maja 2018r. Decyzja ta stała się ostateczna i w wyniku tego Wojewoda, po wszczęciu postępowania w sprawie, decyzją z [...] czerwca 2020r. uznał po pierwsze, że świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą w okresie od 1 grudnia 2017r. do 31 maja 2018r. na dziecko – P. K. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Po drugie Wojewoda w ww. decyzji zobowiązał skarżąca do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 3.000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca do Kolegium, które nie badając swojej właściwości w sprawie – zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020r. utrzymało w mocy decyzję Wojewody z [...] czerwca 2020r.
Jednakże w ocenie Sądu organem właściwym do rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji Wojewody z [...] czerwca 2020r. jest Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Żaden przepis ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie zawiera szczegółowej regulacji, która wprost określałaby organ wyższego stopnia w stosunku do wojewody i tym samym przewidywałaby odstępstwo do ogólnej zasady, wynikającej z art. 17 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organem takim jest właściwy minister. Ustawa ta zawiera natomiast przepis art. 12 ust. 1 u.p.p.w.d. zgodnie z którym, minister właściwy do spraw rodziny jest władzą właściwą oraz instytucją łącznikową w zakresie świadczenia wychowawczego w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisu, który w niniejszej sprawie określałby w sposób szczególny organ wyższego stopnia w stosunku do wojewody nie zawiera również art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428, dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy, w sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, złożonych przed dniem 1 stycznia 2019 r., organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Sąd podziela ocenę wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 grudnia 2020r., sygn. I OW 124/20 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że przepis art. 24 ust. 2 ustawy zmieniającej dotyczy jedynie spraw zainicjowanych wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń wychowawczych złożonym przed 1 stycznia 2019 r. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest natomiast ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, lecz ustalenie świadczenia wychowawczego, wypłaconego skarżącej za nienależnie pobrane i zobowiązanie skarżącej do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami za opóźnienie. W kwestii właściwości nie ma tutaj znaczenia okoliczność, że decyzja o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane stanowi konsekwencję wcześniej wydanej decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Ścisłe powiązanie obu rodzajów decyzji nie zmienia faktu, że mamy do czynienia z dwoma odrębnymi postępowaniami administracyjnymi. Pierwsze z nich, dotyczące ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, zainicjowane wnioskiem z 31 sierpnia 2017 r. (a więc przed 1 stycznia 2019 r.), zostało już zakończone i nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Drugie, odnoszące się do uznania świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu wraz z odsetkami zostało rozstrzygnięte w I instancji decyzją Wojewody z 16 czerwca 2020 r. Wykładnia literalna art. 24 ust. 2 ustawy zmieniającej nie budzi wątpliwości. Przepis ten w sposób wyraźny i jednoznaczny odwołuje się jedynie do spraw "z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego", nie zaś do spraw dotyczących uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu. Przeciwko odmiennej interpretacji art. 24 ust. 2 ustawy zmieniającej przemawia również porównanie treści kolejnych ustępów, zawartych w art. 24 ustawy zmieniającej. Gdyby przepis art. 24 ust. 2 ustawy zmieniającej miał dotyczyć wszystkich spraw odnoszących się do świadczeń wychowawczych, w tym spraw w przedmiocie uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu, ustawodawca posłużyłby się zwrotem ogólnym, którego użył w art. 24 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej, tj. "w sprawie [sprawach] świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego". Ustawodawca nie używałby w jednej ustawie dwóch różnych zwrotów na oznaczenie tych samych kategorii spraw.
Zatem wobec braku wprowadzenia odstępstwa od reguły wynikającej z art. 17 pkt 2 k.p.a. należało w niniejszej sprawie, dotyczącej uznania wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu zastosować art. 17 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie. W niniejszej sprawie właściwym w sprawie jest Minister Rodziny i Polityki Społecznej, stosownie do art. 12 u.p.p.w.d.
Mając na względzie powyższe należało uznać, że SKO – wydało zaskarżoną decyzję nie będąc właściwym organem odwoławczym w sprawie, naruszając w ten sposób art. 17 pkt 2 k.p.a., jak również art. 19 k.p.a., zgodnie z którym, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. To zaś powoduje, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższe stwierdzenie prowadzi do wniosku o konieczności stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżąca, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Wojewody z [...] czerwca 2020r., wniosła odwołanie za pośrednictwem Wojewody do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z powyższym Kolegium mając na uwadze treść art. 19 k.p.a. powinno zastosować art. 65 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego zostało wniesione podanie jest niewłaściwy w spraw\ie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie, a podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Już na etapie otrzymania jakiejkolwiek korespondencji, w tym przypadku odwołania, jego adresat – w niniejszej sprawie Kolegium powinien był dokładnie rozważyć swoją właściwość, mając na uwadze zasadę praworządności określoną w art. 6 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r. sygn. I GSK 160/18; z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. I OSK 332/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. VI SA/Wa 229/18 - wszystkie orzeczenia dostępne w bazie CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie odwołania do organu niewłaściwego, nie może powodować dla skarżącej negatywnych konsekwencji, zwłaszcza z uwagi na błędne pouczenie, zawarte w decyzji Wojewody z [...] czerwca 2020r. Zatem w niniejszej sprawie organ niewłaściwy – SKO powinno odwołanie skarżącej przekazać organowi właściwemu – Ministrowi Rodziny i polityki Społecznej.
Z przedstawionych wyżej względów, uznając, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną w związku z naruszeniem przez Kolegium przepisów o właściwości Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. O zwrocie skarżącej nienależnie uiszczonego wpisu od skargi sąd orzekł na podstawie art. 225 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło